ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ, ಕೆನಡಾದ ಹೂಡಿಕೆದಾರ ಪ್ರೇಮ್ ವಾಟ್ಸಾ ಅವರ ಫೇರ್‌ಫ್ಯಾಕ್ಸ್ ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್‌ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯು ಐಡಿಬಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಶೇ. 60.72ರ ನಿಯಂತ್ರಣಾತ್ಮಕ ಪಾಲನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಐಡಿಬಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿನ ಶೇ. 60.72ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಫೇರ್‌ಫ್ಯಾಕ್ಸ್ ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್‌ಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ. ಸುಮಾರು 52,878 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ (5.56 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್) ಮೌಲ್ಯದ ಈ ವಹಿವಾಟು ಭಾರತೀಯ ಹಣಕಾಸು ವಲಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆ ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಲಿದೆ. ಈ ಹೂಡಿಕೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಕೆನಡಾದ ಬಿಲಿಯನೇರ್ ಪ್ರೇಮ್ ವಾಟ್ಸಾ. ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಹೂಡಿಕೆ ತಂತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು 'ಕೆನಡಾದ ವಾರೆನ್ ಬಫೆಟ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರೇಮ್ ವಾಟ್ಸಾ ಅವರು ಫೇರ್‌ಫ್ಯಾಕ್ಸ್ ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್‌ನ ಸ್ಥಾಪಕ, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ (ಸಿಇಒ). ಅವರು 1950ರ ಆಗಸ್ಟ್ 5ರಂದು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಭಾರತೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (ಐಐಟಿ) ಮದ್ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಅವರು, ನಂತರ ಕೆನಡಾದ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಒಂಟಾರಿಯೊದಿಂದ ಎಂಬಿಎ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.
1985ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಫೇರ್‌ಫ್ಯಾಕ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ಕಂಪನಿ ವಿಮೆ, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕಂಪನಿಗಳ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರೇಮ್ ವಾಟ್ಸಾ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಹೂಡಿಕೆ ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ತಾಳ್ಮೆಯ ವಿಧಾನದಿಂದಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಅಮೆರಿಕದ ಖ್ಯಾತ ಹೂಡಿಕೆದಾರ ವಾರೆನ್ ಬಫೆಟ್ ಅವರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ನಂಟು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದು. ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ 2020ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಂಪುಟ ಸಮಿತಿ (ಸಿಸಿಇಎ) 2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 14ರಂದು ಐಡಿಬಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಶೇ. 30.48ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಜೀವ ವಿಮಾ ನಿಗಮ (ಎಲ್‌ಐಸಿ) ತನ್ನ ಶೇ. 30.24ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಒಟ್ಟು ಶೇ. 60.72ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಫೇರ್‌ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯ ಪಾಲಾಗಲಿದೆ.
ಈ ವಹಿವಾಟಿನ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯ ಸುಮಾರು 52,878.08 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ. ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ 81 ರೂಪಾಯಿ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಹಿವಾಟಿನ ಬಳಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಬಳಿ ಶೇ. 15ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ಎಲ್‌ಐಸಿ ಬಳಿ ಶೇ. 19ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಉಳಿಯಲಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಎರಡೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಶೇ. 34ರಷ್ಟಾಗಲಿದೆ.
ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ 75.99 ರೂಪಾಯಿ ನಿಗದಿತ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕಿಂತ ಫೇರ್‌ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌ನ ಬಿಡ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ, ಸಂಪುಟದ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆತಿರುವುದರಿಂದ ಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಎಲ್ಲ ಹಂತಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಈ ವಹಿವಾಟು ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅನುಮೋದನೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಗತ್ಯ ಔಪಚಾರಿಕತೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. 2027ರ ಮಾರ್ಚ್ ವೇಳೆಗೆ ವಹಿವಾಟು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಐಡಿಬಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಹಣಕಾಸು ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2018ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಒಟ್ಟು ಅನುತ್ಪಾದಕ ಆಸ್ತಿ (ಎನ್‌ಪಿಎ) ಅನುಪಾತ ಶೇ. 31.78ರಷ್ಟಿತ್ತು. 2026ರ ಮಾರ್ಚ್ ವೇಳೆಗೆ ಅದು ಶೇ. 2.32ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ.
ಪ್ರೇಮ್ ವಾಟ್ಸಾ ಅವರಿಗೆ ಈ ಹೂಡಿಕೆಯು ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸಲಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಗ್ರಾಹಕರ ನೆಲೆ, ಶಾಖೆಗಳ ಜಾಲ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ.
ಫೇರ್‌ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌ನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವು ಐಡಿಬಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಡಿ ತರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಕುರಿತು ಕಂಪನಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಡಿಜಿಟ್ ಲೈಫ್ ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್, ಡಿಜಿಟ್ ಜನರಲ್ ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಐಐಎಫ್‌ಎಲ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ನ ಆಸ್ತಿಗಳು ಅಥವಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಐಡಿಬಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಯೋಜನೆಯೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ. ಆದರೆ, ಇಂತಹ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮವು ಸಂಬಂಧಿತ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅನುಮೋದನೆ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಸುವ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ.
ಈ ಯೋಜನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ವಿಮೆ, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯಂತಹ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ಒದಗಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಬಹುದು.
