ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ರಿಟೇಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ನಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ HSBC ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್

ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿದೇಶಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಒದಗಿಸುವ ರಿಟೇಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ. HSBC ಈಗಾಗಲೇ ತನ್ನ ರಿಟೇಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಇದೀಗ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಕೂಡ ತನ್ನ ರಿಟೇಲ್ ಮತ್ತು ವೆಲ್ತ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಎರಡೂ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಿವೆ.

ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿದೇಶಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ವ್ಯವಹಾರ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿವೆ. HSBC ನಂತರ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಕೂಡ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ದೇಶದ ಹಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಅನುತ್ಪಾದಕ ಸಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಹಣದ ಕೊರತೆಯಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಆದರೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮಾತ್ರ ಕಾರಣವಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿರುವ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನಹರಿಸಲು ವಿದೇಶಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಬಯಸುತ್ತಿವೆ.

HSBC ನಂತರ ರಿಟೇಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಸಿದ್ಧತೆ

ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026ರಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ರಿಟೇಲ್ ಮತ್ತು ವೆಲ್ತ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಂಭಾವ್ಯ ಖರೀದಿದಾರರನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದೆ.

ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಜುಲೈ 2025ರಲ್ಲಿ HSBC ಕೂಡ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತ್ತು.

ರಿಟೇಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಗಳು, ಸ್ಥಿರ ಠೇವಣಿಗಳು (FD), ಗೃಹ ಸಾಲಗಳು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳಂತಹ ಸೇವೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಈ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನಹರಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಿದೆ.

ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಬಳಿಕ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಖಾತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಹಣ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳ ಮುಂದುವರಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎದುರಾಗಬಹುದು. ಈ ಕುರಿತು ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್, ವ್ಯವಹಾರ ಮಾರಾಟದ ಸಿದ್ಧತೆಯಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರು ಅಥವಾ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಮೇಲೆ ತಕ್ಷಣದ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ದೈನಂದಿನ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳು ಎಂದಿನಂತೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿವೆ.

ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾರಾಟ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ಸುಮಾರು 18ರಿಂದ 24 ತಿಂಗಳು ಬೇಕಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ.

ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ರಿಟೇಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ?

ವಿದೇಶಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಿಂದೆ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮಾತ್ರ ಕಾರಣವಾಗಿಲ್ಲ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಕಡಿಮೆ ಅಪಾಯದೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿರುವ ವ್ಯವಹಾರ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿವೆ.

ರಿಟೇಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಶಾಖೆಗಳು, ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು, ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವೆಗಳ ಮೇಲೆ ಗಣನೀಯ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ನಿಯಂತ್ರಣ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ಕೂಡ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನು ಖರ್ಚು ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಯಾವುದೇ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯವು ಈ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಅಂತಹ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು.

ಢಾಕಾ ಮೂಲದ ಸುದ್ದಿ ಜಾಲತಾಣ ಪ್ರಥಮ್ ಆಲೋದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಕ ಮಾಮೂನ್ ರಶೀದ್ ಅವರ ಲೇಖನದ ಪ್ರಕಾರ, ವಿದೇಶಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಉತ್ತಮ ಆದಾಯ ದೊರೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಬಯಸುತ್ತಿವೆ.

ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಹಲವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ರಿಟೇಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ.32.78ರಷ್ಟು ಅನುತ್ಪಾದಕ ಸಾಲ

ವಿದೇಶಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ರಿಟೇಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ನಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಿರುವ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅನುತ್ಪಾದಕ ಸಾಲಗಳ ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಜೂನ್ 2026ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ.32.78ರಷ್ಟು ಅನುತ್ಪಾದಕ ಸಾಲಗಳ (NPL) ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಅನುತ್ಪಾದಕ ಸಾಲಗಳ ಮೊತ್ತ 6,06,555 ಕೋಟಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿ ಟಾಕಾ ಎಂದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ.

ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ನೀಡಿರುವ ಪ್ರತಿ 100 ಟಾಕಾ ಬಾಕಿ ಸಾಲದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 33 ಟಾಕಾಗಳನ್ನು ನಿಗದಿತ ಷರತ್ತುಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮರುಪಾವತಿಸಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ದುರ್ಬಲ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಸಾಲ ವಿತರಣೆ, ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಸಾಲಗಾರರಿಂದ ಸಾಲ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವಲ್ಲಿನ ತೊಂದರೆಗಳು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅನುತ್ಪಾದಕ ಸಾಲಗಳ ಪ್ರಮಾಣವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಶೇ.35.73ರಷ್ಟಿದ್ದದ್ದು ಜೂನ್ 2026ರಲ್ಲಿ ಶೇ.32.78ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಈ ಪ್ರಮಾಣ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ.

ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್‌ನ ವ್ಯವಹಾರ ಖರೀದಿಸಲು ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು

ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್‌ನ ರಿಟೇಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿದ್ದವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಕ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಸಿಟಿ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಪುಬಾಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಢಾಕಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಡಚ್-ಬಾಂಗ್ಲಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸೇರಿವೆ.

ಆದರೆ, ನವೆಂಬರ್ 10ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾದ ದಿ ಡೈಲಿ ಸ್ಟಾರ್ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇದೀಗ ಹಲವು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಿವೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಸಾಲದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 1,500 ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಸಿಟಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಾತ್ರ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದೆ. ಆದರೆ, ಅಂತಿಮ ಖರೀದಿ ಒಪ್ಪಂದ ಇನ್ನೂ ನಡೆದಿಲ್ಲ.

ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ವ್ಯವಹಾರದ ಮಾರಾಟ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಈ ಹಿಂದೆ ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.