ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಪೆಟ್ರೋಲ್, ಡೀಸೆಲ್ ಮತ್ತು ಏವಿಯೇಷನ್ ಟರ್ಬೈನ್ ಫ್ಯುಯೆಲ್ (ATF) ಮೇಲಿನ ರಫ್ತು ಸುಂಕವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದೆ. ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ ಹೊರಡಿಸಿದ ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಹೊಸ ದರಗಳು ಜೂನ್ 1ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕೇವಲ ರಫ್ತುಗೊಳ್ಳುವ ಇಂಧನಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಅನ್ವಯವಾಗಲಿದ್ದು, ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ದರಗಳ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಸ್ತುತ ಎಕ್ಸೈಸ್ ಸುಂಕದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧೀಕೃತ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಏರಿಳಿತಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೆಲೆಗಳು, ರಿಫೈನಿಂಗ್ ಮಾರ್ಜಿನ್ ಹಾಗೂ ದೇಶೀಯ ಪೂರೈಕೆ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ರಫ್ತು ಸುಂಕದಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ತಿದ್ದುಪಡಿಗೊಂಡ ದರಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ರಫ್ತಿನ ಮೇಲಿನ ಸುಂಕವನ್ನು ಲೀಟರ್‌ಗೆ 1.5 ರೂಪಾಯಿಯಾಗಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಡೀಸೆಲ್ ರಫ್ತಿನ ಮೇಲಿನ ಸುಂಕವನ್ನು ಲೀಟರ್‌ಗೆ 13.5 ರೂಪಾಯಿಯಾಗಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಏವಿಯೇಷನ್ ಟರ್ಬೈನ್ ಫ್ಯುಯೆಲ್ ರಫ್ತಿನ ಮೇಲಿನ ಸುಂಕವನ್ನು ಲೀಟರ್‌ಗೆ 9.5 ರೂಪಾಯಿಯಾಗಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ತೆರಿಗೆ ರಚನೆಯನ್ನು ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿಡುವುದು, ಭಾರತೀಯ ರಿಫೈನರಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ದೇಶೀಯ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಸುಂಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳಿದೆ.
ರಫ್ತು ಸುಂಕದ ಕಡಿತದಿಂದ ದೇಶೀಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಇಂಧನ ದರಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತಕ್ಷಣದ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಮೇಲಿನ ಕೇಂದ್ರ ಎಕ್ಸೈಸ್ ಸುಂಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ.
ಇದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರು, ಸಾರಿಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಗ್ರಾಹಕರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಿಲ್ಲರೆ ದರಗಳ ಪ್ರಕಾರವೇ ಇಂಧನ ಖರೀದಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ರಫ್ತು ಸುಂಕವು ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲಿನ ರಫ್ತು ಸುಂಕವನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿ 15 ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ, ಪೆಟ್ರೋಲ್, ಡೀಸೆಲ್ ಮತ್ತು ATFಗಳ ಸರಾಸರಿ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ, ಅದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸುಂಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಅಥವಾ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಭಾರತದ ತೆರಿಗೆ ನೀತಿಯನ್ನು ಲವಚಿಕವಾಗಿಡುವುದು ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಪೂರೈಕೆ ಹಾಗೂ ರಫ್ತು ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಘೋಷಣೆಗೆ ಮೊದಲು ಮೇ 25ರಂದು ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಮಾರಾಟ ಕಂಪನಿಗಳು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ದರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದವು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ದರವನ್ನು ಲೀಟರ್‌ಗೆ 2.61 ರೂಪಾಯಿ ಹಾಗೂ ಡೀಸೆಲ್ ದರವನ್ನು ಲೀಟರ್‌ಗೆ 2.71 ರೂಪಾಯಿಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಈ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ದರ ಲೀಟರ್‌ಗೆ 102.12 ರೂಪಾಯಿ ಹಾಗೂ ಡೀಸೆಲ್ ದರ ಲೀಟರ್‌ಗೆ 95.20 ರೂಪಾಯಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಯಿತು. ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ರಫ್ತು ಸುಂಕ ಕಡಿತಕ್ಕೆ ಈ ಚಿಲ್ಲರೆ ದರಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ನೇರ ಸಂಬಂಧ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ದರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ವಿಶೇಷ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಎಕ್ಸೈಸ್ ಸುಂಕದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ಕಡಿತ ಮಾಡಿತ್ತು.
ಆ ನಿರ್ಧಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮೇಲಿನ ವಿಶೇಷ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಎಕ್ಸೈಸ್ ಸುಂಕವನ್ನು ಲೀಟರ್‌ಗೆ 13 ರೂಪಾಯಿಯಿಂದ 3 ರೂಪಾಯಿಗೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಡೀಸೆಲ್ ಮೇಲಿನ ಈ ಸುಂಕವನ್ನು ಲೀಟರ್‌ಗೆ 10 ರೂಪಾಯಿಯಿಂದ ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಈ ಕ್ರಮದ ನಂತರ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಮೇಲಿನ ಒಟ್ಟು ಕೇಂದ್ರ ಎಕ್ಸೈಸ್ ತೆರಿಗೆ ಭಾರ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಜಾಗತಿಕ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ನಡುವೆಯೂ ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ದರಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಇಡುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು.
ರಫ್ತು ಸುಂಕವೆಂದರೆ ದೇಶದಿಂದ ಹೊರಗೆ ರಫ್ತುಗೊಳ್ಳುವ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರ ವಿಧಿಸುವ ತೆರಿಗೆ. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು.
ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ತೆರಿಗೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಜಾಗತಿಕ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಬೆಲೆಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೆಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಸರ್ಕಾರ ದೇಶೀಯ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ರಫ್ತು ಸುಂಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಬೆಲೆಗಳು ಇಳಿದಾಗ ರಫ್ತುದಾರರು ಮತ್ತು ರಿಫೈನರಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಲಾಭ ಒದಗಿಸಲು ಸುಂಕವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು.
ಏವಿಯೇಷನ್ ಟರ್ಬೈನ್ ಫ್ಯುಯೆಲ್ ವಿಮಾನಯಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಇಂಧನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೆರೋಸಿನ್ ಆಧಾರಿತ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯ ಇಂಧನವಾಗಿದ್ದು, ವಿಮಾನಗಳ ಟರ್ಬೈನ್ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ATFಗೆ ಬೇಡಿಕೆಯೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಏರುತ್ತಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಇಂಧನದ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ರಫ್ತು ನೀತಿಗಳು ವಿಮಾನಯಾನ ಉದ್ಯಮ, ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ.
ಉದ್ಯಮ ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ, ರಫ್ತು ಸುಂಕ ಕಡಿತವು ಭಾರತೀಯ ರಿಫೈನರಿಗಳಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ರಫ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆ ಹೆಚ್ಚಲು ಹಾಗೂ ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಮಿತ ಪರಿಶೀಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅಗತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಬೆಲೆಗಳ ದಿಕ್ಕಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸುಂಕ ದರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದು ನಿರ್ಧಾರವಾಗಲಿದೆ.
