ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜೂನ್ 1ರಿಂದ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೊಸ ನಿಯಮ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಈ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ, ನೆಟ್-ಮೀಟರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಓಪನ್-ಆಕ್ಸೆಸ್ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಸೌರ ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳ ಒಳಗಿನ ಸೌರ ಸೆಲ್‌ಗಳು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದಾಗಿರಬೇಕು. ಈ ಕ್ರಮದ ಉದ್ದೇಶ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಆಮದುಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು. ಆದರೆ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸವಾಲುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಜೂನ್ 1ರಿಂದ ಜಾರಿಯಾದ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ರೂಫ್‌ಟಾಪ್ ಸೌರ ಯೋಜನೆಗಳು, ಓಪನ್-ಆಕ್ಸೆಸ್ ಯೋಜನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಪಿಎಂ ಸೂರ್ಯ ಘರ್ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಹೊಸ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಸೌರ ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳ ಒಳಗಿನ ಸೌರ ಸೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದ ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ದೇಶೀಯ ಸೌರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಆಮದು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ದೇಶೀಯ ಸೌರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ
ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭಾರತವು ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಹಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ದೇಶದ ಸೌರ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೂ, ಸೌರ ಸೆಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಇನ್ನೂ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿಲ್ಲ. ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇಶದ ವಾರ್ಷಿಕ ಸೌರ ಸೆಲ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸುಮಾರು 25 ರಿಂದ 30 ಗಿಗಾವಾಟ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಒಟ್ಟು ಬೇಡಿಕೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ.
ಈ ಅಂತರವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ದೇಶೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು ಸೌರ ಸೆಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಸರ್ಕಾರ ಬಯಸುತ್ತಿದೆ. ಹೊಸ ನಿಯಮದಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಸೌರ ಸೆಲ್ ಉತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬಲಗೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.
ಗ್ರಾಹಕರ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ
ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಣಾಮ ವೆಚ್ಚದ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ಉದ್ಯಮ ತಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ಸೌರ ಸೆಲ್‌ಗಳ ಬೆಲೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸೆಲ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದ ರೂಫ್‌ಟಾಪ್ ಸೌರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಅಂದಾಜುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸೌರ ಸ್ಥಾಪನಾ ವೆಚ್ಚ ಪ್ರತಿ ಕಿಲೋವಾಟ್‌ಗೆ ಸುಮಾರು ₹3,000 ವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಇದರರ್ಥ, 5 ಕಿಲೋವಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ರೂಫ್‌ಟಾಪ್ ಸೌರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗ್ರಾಹಕರು ಸುಮಾರು ₹15,000 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪಿಎಂ ಸೂರ್ಯ ಘರ್ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದ್ದು, ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಕೆಲವು ಮಟ್ಟದ ಪರಿಹಾರ ದೊರೆಯಬಹುದು.
ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಸವಾಲು
ಹೊಸ ನಿಯಮದ ಬಗ್ಗೆ ಉದ್ಯಮದ ಕೆಲವು ವಲಯಗಳು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ. ದೇಶೀಯ ಸೌರ ಸೆಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವುಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸೌರ ಯೋಜನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ, ಸೆಲ್‌ಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಈ ಪರಿಣಾಮವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಮಟ್ಟದ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಉತ್ಪಾದಕರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೀಳಬಹುದು. ಈ ಕಂಪನಿಗಳು ಸ್ವತಃ ಸೌರ ಸೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಉತ್ಪಾದಕರಿಂದ ಸೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತವೆ. ಸೀಮಿತ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೇಡಿಕೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಅವರ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಿತಿ ದುರ್ಬಲವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ, ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಭಾರತದ ಸೌರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬಹುದು. ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ, ಭಾರತವು ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಸೌರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿಯೂ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರು ಈ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ನಿಕಟವಾಗಿ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
