नवी दिल्ली येथे १२व्या ब्रिक्स संसदीय मंचाच्या बैठकीला २६ ऑक्टोबरपासून सुरुवात होत आहे. दोन दिवस चालणाऱ्या या परिषदेत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी सहभागी होणार आहेत. ब्रिक्स सदस्य आणि भागीदार देशांचे प्रतिनिधी, विविध देशांच्या संसदेचे अध्यक्ष आणि वरिष्ठ खासदार या बैठकीत सहभागी होतील. लोकसभा अध्यक्ष ओम बिर्ला या कार्यक्रमाचे अध्यक्षस्थान भूषवतील. भारत यंदा ब्रिक्सचे अध्यक्षपद सांभाळत आहे.
संसद भवन परिसरातील संविधान सदन येथे २६ आणि २७ ऑक्टोबर रोजी १२वा ब्रिक्स संसदीय मंच आयोजित करण्यात आला आहे. या परिषदेसाठी ११ सदस्य देश आणि १० भागीदार देशांच्या प्रतिनिधींना आमंत्रित करण्यात आले आहे. त्यामध्ये विविध देशांच्या संसदेचे अध्यक्ष आणि वरिष्ठ खासदारांचा समावेश आहे. भारताकडून अनेक केंद्रीय मंत्री, राज्यसभेचे उपसभापती हरिवंश आणि विविध राज्यांच्या विधानसभांचे अध्यक्ष या कार्यक्रमात सहभागी होतील.
लोकसभा अध्यक्ष ओम बिर्ला यांनी २२ ऑक्टोबर रोजी पत्रकारांशी संवाद साधताना या परिषदेची माहिती दिली होती. या कार्यक्रमात विविध देशांचे खासदार एकत्र येऊन आपापल्या देशांच्या संसदांमधील कामकाजाची माहिती देतील, असे त्यांनी सांगितले. याशिवाय, विविध देशांना भेडसावणाऱ्या समस्यांवरही चर्चा होणार आहे.
यंदाच्या ब्रिक्स संसदीय परिषदेत सर्वसामान्य नागरिकांच्या गरजांवर विशेष लक्ष केंद्रित केले जाणार आहे. संसदीय कामकाज अधिक प्रभावी कसे करता येईल आणि सरकारच्या निर्णयांचा लाभ नागरिकांपर्यंत कसा पोहोचवता येईल, यावर चर्चा होईल.
या बैठकीत चार प्रमुख विषयांवर विचारविनिमय केला जाणार आहे. यामध्ये संसदांना अधिक सक्षम करणे, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि नवीन तंत्रज्ञानाचा वापर, आंतरराष्ट्रीय संस्थांमध्ये सुधारणा आणि विकासाशी संबंधित उपक्रमांचा समावेश आहे. पर्यावरणाची हानी न करता विकास कसा साधता येईल, यावरही चर्चा होणार आहे.
परराष्ट्र व्यवहारविषयक संसदीय समित्यांच्या अध्यक्षांसाठी स्वतंत्र बैठक आयोजित करण्यात आली आहे. या बैठकीत विविध देशांचे प्रतिनिधी आपापल्या देशांतील कामकाजाचा अनुभव मांडतील आणि परस्पर सहकार्य वाढवण्याच्या उपायांवर चर्चा करतील.
ब्रिक्स संसदीय परिषदेच्या प्रारंभापूर्वी रविवारी, २५ ऑक्टोबर रोजी लोकसभा अध्यक्ष ओम बिर्ला यांनी रशियाच्या प्रतिनिधिमंडळाची भेट घेतली. रशियाच्या संसदेच्या कनिष्ठ सभागृहाचे, स्टेट ड्यूमाचे अध्यक्ष व्याचेस्लाव वोलोदिन यांच्या नेतृत्वाखाली हे प्रतिनिधिमंडळ नवी दिल्लीत दाखल झाले होते.
या बैठकीत दहशतवादाचा मुद्दा प्रमुख होता. दहशतवादाविरोधातील लढ्यात भारताला रशियाकडून मिळालेल्या सहकार्याचे ओम बिर्ला यांनी कौतुक केले. दहशतवादाचा सामना करण्यासाठी विविध देशांनी एकत्रितपणे काम करण्याची गरज असल्याचे त्यांनी नमूद केले. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर परस्पर सहकार्य वाढवण्याबाबतही दोन्ही बाजूंनी चर्चा केली.
संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेत भारताला कायमस्वरूपी सदस्यत्व मिळण्याचा मुद्दाही या बैठकीत उपस्थित झाला. भारताच्या दाव्याला पाठिंबा दिल्याबद्दल ओम बिर्ला यांनी रशियाचे आभार मानले.
ओम बिर्ला आणि रशियन प्रतिनिधींमध्ये भारत आणि रशिया यांच्यातील दीर्घकालीन संबंधांवरही चर्चा झाली. दोन्ही देशांमधील राजनैतिक संबंधांची सुरुवात १९४७ मध्ये झाली होती. २०२७ मध्ये या संबंधांना ८० वर्षे पूर्ण होतील.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांच्या नेतृत्वाखाली दोन्ही देशांमधील सहकार्य वाढल्याचा उल्लेख ओम बिर्ला यांनी केला. व्यापार आणि गुंतवणुकीतील अडथळे दूर करण्याची गरज असल्याचे रशियन प्रतिनिधींनी सांगितले. त्यामुळे दोन्ही देशांतील कंपन्यांना एकत्रितपणे काम करणे सुलभ होईल, असे त्यांनी नमूद केले.
युवक खासदार आणि महिला खासदार यांच्यातील संपर्क वाढवण्याबाबतही बैठकीत चर्चा झाली. रशियाच्या प्रतिनिधिमंडळाव्यतिरिक्त ओम बिर्ला यांनी क्युबा, इजिप्त आणि बेलारूस येथून आलेल्या प्रतिनिधिमंडळांचीही भेट घेतली.
१२वा ब्रिक्स संसदीय मंच दोन दिवस चालणार असून, या काळात मुख्य बैठकांबरोबरच विविध देशांच्या प्रतिनिधींमध्ये स्वतंत्र चर्चाही होतील. परदेशी पाहुण्यांसाठी सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात आले आहे. प्रतिनिधींना भारताच्या संसदेला भेट देण्याची संधी मिळेल. तसेच, दिल्लीतील काही प्रमुख ठिकाणांना भेट देण्याचाही कार्यक्रम आहे. उपराष्ट्रपतींच्या वतीने परदेशी प्रतिनिधींच्या सन्मानार्थ भोजनाचे आयोजन करण्यात येणार आहे.
मंगळवार, २७ ऑक्टोबर हा परिषदेचा अखेरचा दिवस असेल. या दिवशी दोन दिवसांच्या बैठकांमध्ये झालेल्या चर्चेचा आढावा घेतला जाईल आणि भविष्यात एकत्रितपणे काम करण्याशी संबंधित मुद्द्यांवर विचारविनिमय केला जाईल.
