बँकॉकमधील थायलंडच्या राजधानीतील लोकप्रिय चाटुचक (Chatuchak) जिल्ह्यातील एका बारमध्ये सोमवारी उशिरा रात्री लागलेल्या भीषण आगीत किमान 27 जणांचा मृत्यू झाला, तर आठ जण गंभीररीत्या भाजले. या दुर्घटनेत 60 हून अधिक जण जखमी झाले असून त्यांच्यावर विविध रुग्णालयांत उपचार सुरू आहेत.
प्रत्यक्षदर्शींच्या माहितीनुसार, मध्यरात्रीनंतर बारमध्ये मोठ्या संख्येने लोक उपस्थित असताना आणि मंचावर थेट संगीत कार्यक्रम सुरू असताना आग लागली. काही क्षणांतच आगीने संपूर्ण परिसराला वेढले. मुख्य प्रवेशद्वाराच्या दिशेने मोठ्या ज्वाळा उसळल्याने आत उपस्थित लोकांमध्ये चेंगराचेंगरीची परिस्थिती निर्माण झाली.
सामाजिक माध्यमांवर समोर आलेल्या व्हिडिओंमध्ये लोक जीव वाचवण्यासाठी धावताना दिसत आहेत. अनेक जण धूर आणि आगीतून बाहेर पडण्याचा प्रयत्न करत होते, तर काहीजण खाली पडल्याचेही दिसून आले.
थाई अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, आगीच्या कारणांचा तपास सुरू आहे. प्राथमिक माहितीनुसार, बारच्या वीज नियंत्रण पॅनल किंवा कट-आउट स्विचजवळ आग लागल्याचे संकेत मिळाले आहेत. त्यानंतर काही मिनिटांतच स्फोटासारखी परिस्थिती निर्माण झाली आणि आग वेगाने संपूर्ण परिसरात पसरली.
घटनेच्या वेळी कार्यक्रम सादर करणाऱ्या एका संगीतकाराने अधिकाऱ्यांना सांगितले की, प्रथम वीज स्विचजवळ आग दिसली आणि त्यानंतर परिस्थिती अचानक नियंत्रणाबाहेर गेली. धूर आणि आग इतक्या वेगाने पसरली की लोकांना बाहेर पडण्यासाठी पुरेसा वेळ मिळाला नाही.
बचाव अधिकाऱ्यांच्या मते, बहुतांश लोकांचा मृत्यू आगीमुळे नव्हे तर विषारी धुरामुळे झाला. प्राथमिक तपासात असे समोर आले आहे की अनेक जण धुरापासून बचाव करण्यासाठी बारच्या मागील भागात आणि स्वच्छतागृहांमध्ये लपले होते. त्याच ठिकाणी त्यांचा गुदमरून मृत्यू झाला आणि नंतर बहुतांश मृतदेह तेथूनच बाहेर काढण्यात आले.
तज्ज्ञांच्या मते, बंद जागांमध्ये धूर काही मिनिटांत जीवघेणा ठरू शकतो, विशेषतः पुरेसे वायुवीजन आणि सुरक्षित बाहेर पडण्याचे मार्ग उपलब्ध नसल्यास.
घटनेदरम्यान तेथून जाणाऱ्या काही स्थानिक नागरिकांनीही बचावकार्य केले. एका प्रत्यक्षदर्शीने सांगितले की, त्याने आपली कार थांबवून बारच्या खिडक्या फोडल्या आणि आत अडकलेल्या लोकांना बाहेर काढण्याचा प्रयत्न केला. एका मोटारसायकलस्वारानेही अनेकांना बाहेर काढण्यात आणि त्यांच्या अंगावरील आग विझवण्यात मदत केली.
अग्निशमन दल आणि स्थानिक नागरिकांच्या संयुक्त प्रयत्नांतून अनेकांचे प्राण वाचवण्यात आले.
माहिती मिळाल्यानंतर अग्निशमन दलाच्या अनेक गाड्या घटनास्थळी पोहोचल्या. सुमारे अर्ध्या तासाच्या प्रयत्नांनंतर आग नियंत्रणात आणण्यात आली. मात्र, तोपर्यंत बारचा मोठा भाग जळून खाक झाला होता.
घटनेनंतर संपूर्ण परिसर सुरक्षा घेर्यात घेण्यात आला असून घटनास्थळी फॉरेन्सिक तज्ज्ञ, पोलीस आणि आपत्ती व्यवस्थापन विभागाच्या पथकांकडून तपास सुरू आहे.
आग विझल्यानंतर समोर आलेल्या छायाचित्रांमध्ये बारचा संपूर्ण आतील भाग काळवंडलेला दिसत होता. भिंती, छत आणि फर्निचर पूर्णपणे जळाले होते. अनेक ठिकाणी छत कोसळले होते आणि परिसरात जळालेल्या साहित्याचा ढीग दिसत होता.
अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, बारच्या सजावटीसाठी वापरण्यात आलेल्या ज्वलनशील साहित्यामुळे आग वेगाने पसरली. त्यामुळे मोठ्या प्रमाणात विषारी धूर निर्माण झाला आणि आत असलेल्या लोकांची परिस्थिती अधिक गंभीर झाली.
प्राथमिक तपासात बारच्या आपत्कालीन बाहेर पडण्याच्या मार्गाजवळ काही फर्निचर आणि इतर साहित्य ठेवण्यात आले होते, त्यामुळे लोकांना बाहेर पडण्यात अडचण आली, असेही समोर आले आहे. मात्र, या संदर्भातील अंतिम निष्कर्ष सविस्तर फॉरेन्सिक तपासानंतरच स्पष्ट होतील, असे अधिकाऱ्यांनी सांगितले.
तपासात सुरक्षा नियमांकडे दुर्लक्ष झाल्याचे सिद्ध झाल्यास संबंधित जबाबदार व्यक्तींवर कठोर कारवाई केली जाऊ शकते.
थायलंड सरकारने या दुर्घटनेच्या उच्चस्तरीय चौकशीचे आदेश दिले आहेत. आगीचे नेमके कारण, इमारतीची सुरक्षा व्यवस्था, अग्निशमन उपकरणांची उपलब्धता आणि आपत्कालीन बाहेर पडण्याच्या मार्गांची स्थिती यासह सर्व बाबींची सखोल चौकशी करण्यात येणार असल्याचे अधिकाऱ्यांनी सांगितले.
सरकारने मृतांच्या कुटुंबीयांप्रती संवेदना व्यक्त केली असून जखमींना सर्वतोपरी वैद्यकीय मदत उपलब्ध करून देण्याचे आश्वासन दिले आहे.
थायलंडमध्ये सार्वजनिक मनोरंजन स्थळांवरील आगीच्या घटना नवीन नाहीत. मागील काही वर्षांतही बार आणि नाइटक्लबमध्ये लागलेल्या आगीत मोठ्या संख्येने लोकांचा मृत्यू झाला आहे.
तज्ज्ञ दीर्घकाळापासून इशारा देत आहेत की अनेक इमारतींमध्ये अग्निसुरक्षा मानकांचे पूर्णपणे पालन केले जात नाही. आग प्रतिबंधक उपकरणे, सुरक्षित बाहेर पडण्याचे मार्ग आणि नियमित सुरक्षा तपासणीकडे होणारे दुर्लक्ष अशा दुर्घटनांना अधिक घातक बनवते.
ही दुर्घटना केवळ थायलंडसाठीच नव्हे तर गर्दीच्या मनोरंजन स्थळांवरील सुरक्षा मानकांचे पालन अपुरे असलेल्या जगभरातील देशांसाठीही इशारा ठरत आहे. तज्ज्ञांच्या मते, कोणत्याही सार्वजनिक ठिकाणी अग्निशमन प्रणाली, धूर ओळखणारे अलार्म, स्पष्ट आपत्कालीन बाहेर पडण्याचे मार्ग आणि नियमित सुरक्षा सराव अनिवार्य असावेत.
बँकॉकमधील या दुर्घटनेनंतर आता सर्वांचे लक्ष चौकशी अहवालाकडे लागले असून या दुर्घटनेमागील नेमके कारण आणि भविष्यात अशा घटना टाळण्यासाठी कोणती पावले उचलली जाणार याबाबत स्पष्टता येण्याची अपेक्षा आहे.
