बिहारमध्ये मुख्यमंत्री महिला रोजगार योजनेअंतर्गत 10 लाख महिलांना प्रत्येकी 10-10 हजार रुपयांची आर्थिक मदत देण्यात आली. मुख्यमंत्री नितीश कुमार यांनी डीबीटीद्वारे ही रक्कम हस्तांतरित केली, ज्यामुळे महिलांच्या लहान उद्योगांना बळकटी मिळेल.
Bihar: मुख्यमंत्री महिला रोजगार योजनेअंतर्गत बिहारमधील 10 लाख महिलांच्या बँक खात्यात प्रत्येकी 10-10 हजार रुपये जमा करण्यात आले आहेत. मुख्यमंत्री नितीश कुमार यांनी डीबीटी (Direct Benefit Transfer) च्या माध्यमातून सुमारे 1000 कोटी रुपयांची रक्कम थेट लाभार्थ्यांच्या खात्यात पाठवली आहे. विधानसभा निवडणुकीपूर्वी या योजनेची घोषणा करण्यात आली होती आणि आता महिलांना आर्थिक मदत देऊन त्यांच्या लहान उद्योगांना बळकटी देण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे.
महिलांच्या लहान उद्योगांना मिळणार बळकटी
या योजनेअंतर्गत पाठवण्यात आलेली रक्कम महिलांच्या लहान-लहान व्यवसायांना प्रोत्साहन देण्याच्या उद्देशाने देण्यात आली आहे. राज्य सरकारचे मत आहे की हे आर्थिक सहकार्य महिलांना स्वतःचा रोजगार सुरू करण्यास किंवा आधीपासून सुरू असलेले छोटे उद्योग मजबूत करण्यास महत्त्वाची भूमिका बजावेल. ग्रामीण आणि शहरी भागांमध्ये जीविका समूहांच्या सुरुवातीमुळे महिलांच्या जीवनात मोठा बदल झाला आहे, जिथे आधी अनेक महिला घरगुती कामे झाल्यावर रिकामा वेळ घालवत होत्या, पण आता त्या बचत आणि आर्थिक गतिविधींच्या माध्यमातून आत्मनिर्भरतेकडे वाटचाल करत आहेत.
जीविका समूहांशी जोडलेल्या महिलांना थेट लाभ
मुख्यमंत्री नितीश कुमार यांनी जीविका समूहांशी जोडलेल्या ग्रामीण भागांतील 9.50 लाख महिलांच्या आणि शहरी भागांतील 50 हजार महिलांच्या बँक खात्यांमध्ये डीबीटीच्या माध्यमातून रक्कम हस्तांतरित केली. सरकारचे म्हणणे आहे की या महिलांनी बचत, सामूहिक कार्य आणि आर्थिक शिस्त स्वीकारून आपल्या जीवनात सकारात्मक बदल घडवला आहे. ही योजना महिलांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम बनवण्याच्या दिशेने एक मोठे पाऊल मानली जात आहे.
आतापर्यंत 1 कोटी 40 लाख महिलांना लाभ मिळाला
योजनेच्या सुरुवातीपासून आतापर्यंत 1 कोटी 40 लाख महिलांच्या बँक खात्यांमध्ये प्रत्येकी 10-10 हजार रुपयांची रक्कम पाठवण्यात आली आहे. हा आकडा दर्शवतो की योजनेची व्याप्ती खूप मोठी आहे आणि या माध्यमातून संपूर्ण बिहारमधील महिलांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. तथापि, अद्यापही मोठ्या संख्येने पात्र महिलांच्या खात्यात रक्कम पोहोचलेली नाही आणि सरकार पुढील टप्प्यांमध्ये त्यांनाही याचा लाभ देण्याची तयारी करत आहे.
महिला रोजगार योजनेचा सामाजिक प्रभाव
या योजनेअंतर्गत मिळालेल्या रकमेमुळे महिलांना केवळ आर्थिक मदतच मिळाली नाही, तर त्यांच्या जीवनात सामाजिक बदलही झाले आहेत. जीविका समूहांच्या माध्यमातून महिला आता सामूहिक निर्णय घेऊ लागल्या आहेत, बचतीच्या सवयीने त्यांना आर्थिक सुरक्षा दिली आहे आणि लहान स्तरावर उद्योग सुरू करण्याची प्रेरणा मिळाली आहे. सरकारचे म्हणणे आहे की या योजनेने महिलांच्या आत्मविश्वासात मोठी वाढ केली आहे आणि त्या आता कुटुंब आणि समाजात अधिक सक्रिय भूमिका बजावत आहेत.
ग्रामीण आणि शहरी महिला समूहांमध्ये वाढलेली सक्रियता
ग्रामीण भागांमध्ये जीविका समूहांचा प्रभाव सर्वाधिक राहिला आहे. यामध्ये जोडलेल्या महिला डेअरी, शिलाई, हस्तकला, किराणा, शेती आणि इतर लहान व्यवसायांच्या माध्यमातून उत्पन्न वाढवत आहेत. तर शहरी भागांमध्ये जोडलेल्या महिला ब्युटी पार्लर, टिफिन सेवा, बुटीक, घरगुती कामे आणि इतर कार्यांमध्ये पुढे येत आहेत. सरकारचे मत आहे की महिला रोजगार योजनेने राज्यात महिला उद्योजकतेला (Women Entrepreneurship) नवीन दिशा दिली आहे.
