दिल्ली स्फोट प्रकरणात तपास यंत्रणा आता तुर्की कनेक्शनची चौकशी करत आहेत. अटक केलेल्या डॉक्टर मॉड्यूलचे उमर आणि मुजम्मिल यांच्या तुर्की दौऱ्यामुळे जैश-ए-मोहम्मदच्या नेटवर्कशी संबंधित आंतरराष्ट्रीय संपर्कांबद्दल संशय अधिक वाढला आहे.
Delhi Blast: दिल्लीतील लाल किल्ला स्फोट प्रकरणात तपास आता एका नव्या वळणावर पोहोचला आहे. तपास यंत्रणांना संशय आहे की, या प्रकरणाचा संबंध तुर्कीशी असू शकतो. सूत्रांनुसार, अटक करण्यात आलेल्या डॉक्टर मॉड्यूलचे दोन सदस्य डॉ. उमर आणि डॉ. मुजम्मिल यांनी टेलिग्राम (Telegram) ग्रुप्समध्ये सामील झाल्यानंतर तुर्कीला प्रवास केला होता. पासपोर्ट तपासणीत ही माहिती समोर आली आहे, ज्यामुळे या प्रवासाचा संबंध दहशतवादी संघटना जैश-ए-मोहम्मद (Jaish-e-Mohammed) शी असू शकतो असे संकेत मिळत आहेत.
तुर्की प्रवासाहून परतल्यानंतर देशभरात पसरले
सूत्रांनुसार, तुर्कीहून परतल्यानंतर दोन्ही डॉक्टरांनी देशाच्या वेगवेगळ्या भागांमध्ये सक्रिय होण्याची योजना आखली होती. त्यांना जैश हँडलरकडून असे निर्देश मिळाले होते की, मॉड्यूलचे सदस्य एकाच ठिकाणी राहू नयेत, जेणेकरून सुरक्षा यंत्रणांचे लक्ष एकाच क्षेत्रावर केंद्रित होऊ नये. या निर्देशानंतर त्यांनी फरीदाबाद, सहारनपूर आणि इतर शहरांची निवड केली.
तपास यंत्रणांना संशय आहे की, तुर्की दौऱ्यादरम्यानच या दोघांना “ऑपरेशन” शी संबंधित आवश्यक सूचना देण्यात आल्या होत्या. आता याची चौकशी केली जात आहे की, त्यांनी तुर्कीमध्ये कोणत्याही परदेशी संपर्काशी भेट घेतली होती का किंवा त्यांनी एखाद्या प्रशिक्षण शिबिरात भाग घेतला होता का.
टेलिग्राम ग्रुप्सशी संबंधित डिजिटल नेटवर्क
सूत्रांनुसार, दोन्ही डॉक्टरांच्या तुर्की दौऱ्यापूर्वी त्यांचा संपर्क अनेक टेलिग्राम ग्रुप्सशी झाला होता. हे ग्रुप्स अशा नेटवर्कशी संबंधित होते जे दक्षिण आशियामध्ये दहशतवादी कारवायांचे संचालन करतात असे मानले जाते. यामुळेच आता यंत्रणा या डिजिटल कम्युनिकेशन चॅनल्सची बारकाईने चौकशी करत आहेत.
टेलिग्राम चॅट्स, कॉल रेकॉर्ड्स आणि डिव्हाइस डेटाच्या मदतीने यंत्रणा हे शोधण्याचा प्रयत्न करत आहेत की त्यांना कोणत्या हँडल्सकडून (Handles) निर्देश मिळाले आणि परदेशी नेटवर्कशी कोणताही थेट संपर्क होता का.
लाल किल्ला परिसरातून गोळा केलेले डिजिटल पुरावे
दिल्ली पोलिसांच्या विशेष सेल आणि केंद्रीय तपास यंत्रणांनी लाल किल्ला परिसरातील मोबाइल टॉवर्समधून डेटा डंप मिळवला आहे. हा डेटा स्फोटाच्या दिवशी दुपारी 3:00 ते 6:30 या वेळेतील आहे. याच काळात डॉ. उमरने कथितरित्या I-20 कार बाहेर काढली होती असे सांगितले जात आहे.
आता या डेटाचे विश्लेषण केले जात आहे जेणेकरून त्या वेळी कोणाशी कॉल किंवा चॅटद्वारे संपर्क साधला गेला होता हे शोधता येईल. यंत्रणा याचीही चौकशी करत आहेत की, कोणत्याही आंतरराष्ट्रीय कॉलचा किंवा व्हीपीएन (VPN) नेटवर्कचा वापर केला गेला होता का.
जैश-ए-मोहम्मद नेटवर्कवरील संशय वाढला
तपासात सहभागी असलेल्या एका वरिष्ठ अधिकाऱ्यांच्या मते, या संपूर्ण ऑपरेशनमागे जैश-ए-मोहम्मदचे नेटवर्क सक्रिय होते, याची पुष्टी करण्याच्या जवळ यंत्रणा पोहोचल्या आहेत. ही संघटना पाकिस्तानात स्थित आहे आणि दीर्घकाळापासून भारतात दहशतवादी कारवाया घडवून आणण्यात सहभागी आहे.
सूत्रांनुसार, तुर्की दौऱ्यादरम्यान उमर आणि मुजम्मिलने कदाचित अशा संपर्कांशी भेट घेतली होती जे जैशशी संबंधित आहेत आणि जे भारतात त्याचे नेटवर्क सक्रिय ठेवण्याचे काम करत होते.
तपास महत्त्वाच्या वळणावर पोहोचला
आता तपास यंत्रणा प्रकरणाच्या डिजिटल पैलूंवर अधिक लक्ष केंद्रित करत आहेत. फॉरेन्सिक तज्ञांची टीम मोबाइल फोन, लॅपटॉप आणि इतर इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांमधून डेटा रिकव्हर करत आहे. या डिव्हाइसेसमधून चॅट हिस्ट्री, कॉल लॉग्स आणि फाइल ट्रान्सफरशी संबंधित माहिती काढली जात आहे.
एका अधिकाऱ्याने सांगितले की, “आम्हाला काही असे डिजिटल ट्रेल्स मिळाले आहेत जे सूचित करतात की हँडलरने परदेशातून निर्देश पाठवले होते. आम्ही आता या IP ॲड्रेस आणि सर्वर लोकेशनची तांत्रिक चौकशी करत आहोत.”
