या वर्षी दिल्ली आणि गुरुग्राममध्ये डेंग्यूची प्रकरणे गेल्या वर्षाच्या तुलनेत कमी नोंदवली गेली आहेत. तज्ज्ञांचे मत आहे की, उत्तम जागरूकता, अळीविरोधी मोहिम आणि हवामानातील बदलांमुळे डासांची पैदास कमी झाली. तरीही, खबरदारी घेणे अजूनही आवश्यक आहे, कारण वर्षाच्या उर्वरित काळात डेंग्यूचा धोका कायम राहू शकतो.
दिल्ली आणि गुरुग्राममधील डेंग्यूची प्रकरणे: या वर्षी दिल्ली आणि गुरुग्राममध्ये डेंग्यूच्या प्रकरणांमध्ये गेल्या वर्षाच्या तुलनेत लक्षणीय घट दिसून आली आहे. गुरुग्राममध्ये आतापर्यंत ६४ आणि दिल्लीत १,१३६ प्रकरणे नोंदवली गेली आहेत, तर गेल्या वर्षी याच कालावधीत अनुक्रमे १५१ आणि ३,५८१ प्रकरणे होती. तज्ज्ञांनुसार, उत्तम जागरूकता, घरे आणि सार्वजनिक ठिकाणी पाणी साचू न देणे, अळीविरोधी मोहिम आणि हवामानाची अनुकूल स्थिती डासांची पैदास कमी करण्यात प्रभावी ठरली. तरीही, खबरदारी घेणे अजूनही आवश्यक आहे.
या वर्षी डेंग्यूची प्रकरणे कमी का आली?
या वर्षी आतापर्यंत दिल्ली आणि गुरुग्राममध्ये डेंग्यूच्या प्रकरणांमध्ये गेल्या वर्षाच्या तुलनेत लक्षणीय घट दिसून आली आहे. गेल्या वर्षी ऑक्टोबरपर्यंत गुरुग्राममध्ये १५१ प्रकरणे नोंदवली गेली होती, तर या वर्षी केवळ ६४ प्रकरणे आली आहेत. दिल्लीतही या वर्षी आतापर्यंत १,१३६ डेंग्यू प्रकरणे नोंदवली गेली आहेत, तर गेल्या वर्षी याच कालावधीत ३,५८१ प्रकरणे होती.
आरएमएल हॉस्पिटलचे डॉ. सुभाष गिरी म्हणतात की, सद्यस्थितीत हे दिलासा देणारे चिन्ह आहे. जरी वर्ष अजून संपले नसले तरी, या वेळेपर्यंत प्रकरणांमध्ये घट दिसणे महत्त्वाचे आहे.
जागरूकता आणि प्रतिबंधात्मक उपायांचा परिणाम
तज्ज्ञांचे मत आहे की, या वर्षी डेंग्यूच्या प्रकरणांमध्ये घट होण्याचे मुख्य कारण उत्तम जागरूकता आणि सक्रिय प्रतिबंधात्मक उपाय आहेत. दिल्ली एमसीडीने मोठ्या प्रमाणावर अळीविरोधी मोहिम राबवली. पार्क्स, वस्त्या आणि घरांच्या छतांवर विशेष मोहिम राबवल्यामुळे डासांची पैदास कमी झाली.
यासोबतच, लोकांनी घरांची स्वच्छता आणि पाणी साचू न देण्यावर लक्ष दिले. यामुळे डासांची संख्या आणि त्यांच्या प्रसाराची क्षमता कमी झाली, जे या वर्षी डेंग्यूची शक्यता कमी करण्यात उपयुक्त ठरले.
हवामानातील बदल हे देखील एक कारण
डॉ. गिरी यांच्या मते, या वर्षी हवामानातही हलका बदल दिसून आला. गेल्या वर्षाच्या तुलनेत उष्णता कमी होती, ज्यामुळे डासांची पैदास पूर्णपणे सक्रिय होऊ शकली नाही. जरी पाऊस जास्त झाला असला तरी, पाणी साचण्याचे प्रमाण कमी झाले.
यामुळे डासांना वाढण्याची संधी कमी मिळाली आणि डेंग्यू संसर्गाचा धोका कमी झाला. तज्ज्ञ तरीही इशारा देतात की, वर्षाच्या उर्वरित काळात प्रकरणे वाढू शकतात, त्यामुळे सतर्क राहणे आवश्यक आहे.
डेंग्यूची लक्षणे आणि खबरदारी
डेंग्यूच्या सुरुवातीच्या लक्षणांमध्ये तीव्र ताप, स्नायू दुखणे, उलट्या-जुलाब आणि हिरड्यांमधून रक्त येणे यांचा समावेश आहे. कमी रोगप्रतिकारशक्ती असलेले लोक, वृद्ध आणि मुले विशेषतः संवेदनशील असतात.
डॉ. गिरी म्हणाले की, कोणतीही लक्षणे दिसल्यास त्वरित डॉक्टरांशी संपर्क साधावा आणि डास प्रतिबंधक उपाय योजावेत. घरे आणि आसपासच्या परिसरात पाणी साचू देऊ नका आणि वैयक्तिक संरक्षणासाठी मच्छरदाणी किंवा रिपेलेंटचा वापर करा.
