गुजरातच्या भावनगर येथे 3 फूट उंचीच्या डॉक्टर गणेश बरैया यांनी आपल्या कर्तृत्वाने सिद्ध केले की, कमी उंचीमुळे क्षमता थांबत नाही. डॉ. गणेश यांना ड्वार्फिझम (Dwarfism) नावाची आनुवंशिक स्थिती आहे, ज्यामध्ये ग्रोथ प्लेट्स प्रभावित झाल्यामुळे उंची सामान्यपेक्षा कमी राहते. ड्वार्फिझम मानसिक आणि शारीरिक आरोग्यावर परिणाम करत नाही.
ड्वार्फिझम (Dwarfism): गुजरातच्या भावनगर येथील सर तख्तासिंह जी रुग्णालयात डॉक्टर गणेश बरैया केवळ 3 फूट उंचीचे असूनही रुग्णांवर उपचार करत आहेत. डॉ. गणेश यांनी एमबीबीएस (MBBS) पदवी मिळवून जगातील सर्वात लहान डॉक्टर म्हणून ओळख निर्माण केली आहे. वैद्यकीय तज्ज्ञांनुसार, त्यांची कमी उंची ड्वार्फिझम (Dwarfism) नावाच्या आनुवंशिक स्थितीमुळे आहे, ज्यामध्ये जन्मजात ग्रोथ प्लेट्समधील बिघाडामुळे उंची सामान्य स्तरापर्यंत वाढू देत नाही. ही स्थिती मानसिक आणि शारीरिक क्षमतेवर परिणाम करत नाही.
डॉ. गणेश बरैया यांचा प्रेरणादायी प्रवास
गुजरातच्या भावनगर येथील सर तख्तासिंह जी रुग्णालयात मेडिकल ऑफिसर डॉ. गणेश बरैया केवळ 3 फूट उंचीचे असूनही रुग्णांवर उपचार करत आहेत. डॉ. गणेश यांनी एमबीबीएस (MBBS) पदवी मिळवून जगातील सर्वात लहान डॉक्टर म्हणून आपली ओळख निर्माण केली आहे. त्यांची कथा या गोष्टीचे उदाहरण आहे की, उंची कमी असली तरी क्षमता आणि कौशल्यावर परिणाम होत नाही.
उंची न वाढण्याचे कारण
वैद्यकीय तज्ज्ञांनुसार, डॉ. गणेश यांना ड्वार्फिझम (Dwarfism) नावाची आनुवंशिक स्थिती आहे. लेडी हार्डिंग मेडिकल कॉलेज अँड असोसिएट हॉस्पिटल्सच्या मेडिसिन विभागाचे एचओडी (HOD) डॉ. एलएच घोटेकर सांगतात की, ड्वार्फिझम डीएनए (DNA) मध्ये निर्माण झालेल्या बिघाडामुळे होतो. या स्थितीत मुलाच्या ग्रोथ प्लेट्स प्रभावित होतात, ज्यामुळे उंची सामान्यपेक्षा कमी राहते आणि वाढणे थांबते. सामान्यतः ड्वार्फिझमने ग्रस्त असलेल्या लोकांची उंची 4 फुटांपेक्षा कमीच राहते.
इतर कारणे आणि वैद्यकीय दृष्टिकोन
डॉ. घोटेकर यांच्या मते, उंची न वाढण्याच्या इतर कारणांमध्ये ग्रोथ हार्मोनची कमतरता किंवा थायरॉइड हार्मोनची कमतरता यांचा समावेश असू शकतो. तथापि, ड्वार्फिझममध्ये उपचाराने उंची वाढवणे शक्य नाही. या स्थितीत हाडांची लांबी मर्यादित राहते, हात-पाय लहान असतात, परंतु मानसिक आणि शारीरिक आरोग्य सामान्य राहते. ऑर्थोपेडिक सर्जरी (Orthopedic Surgery) किंवा फिजिओथेरपीने (Physiotherapy) सांध्यांच्या आणि चालण्या-फिरण्याच्या समस्या ठीक केल्या जाऊ शकतात, परंतु उंची सामान्य करणे शक्य नाही.
जागरूकता आणि सामाजिक दृष्टिकोन
सफदरजंग रुग्णालयाचे सीनियर रेसिडेंट डॉ. मोहित कुमार म्हणतात की, या आजाराबद्दल जागरूकता आवश्यक आहे. कमी उंचीच्या लोकांची चेष्टा करणे चुकीचे आहे. डॉ. गणेश बरैया हे या गोष्टीचे जिवंत उदाहरण आहेत की, कमी उंची बुद्धिमत्ता किंवा क्षमतेवर परिणाम करत नाही. ड्वार्फिझम हा आनुवंशिक विकार असल्यामुळे ती कोणाची चूक नसते.
