निवडणूक आयोगाचे ‘SIR’ अभियान: 12 राज्यांमध्ये मतदार यादीचे विशेष पुनरीक्षण सुरू

निवडणूक आयोगाने मतदार यादीच्या विशेष सखोल पुनरीक्षणाच्या (SIR) दुसऱ्या टप्प्याची घोषणा केली आहे. या मोहिमेअंतर्गत उत्तर प्रदेश, मध्य प्रदेश, छत्तीसगड, राजस्थान आणि गुजरातसह 12 राज्यांमध्ये मतदार डेटाची अचूकता तपासली जाईल.

SIR अभियान 2025: भारत निवडणूक आयोगाने सोमवारी घोषणा केली की, देशातील 12 राज्यांमध्ये मतदार यादीचे विशेष सखोल पुनरीक्षण सुरू केले जाईल. यामध्ये उत्तर प्रदेश, मध्य प्रदेश, छत्तीसगड, राजस्थान आणि गुजरात यांसारख्या प्रमुख राज्यांचा समावेश आहे. या उपक्रमाचा उद्देश मतदार यादी अद्ययावत करणे, दुबार नावे वगळणे आणि नवीन पात्र मतदारांची नोंदणी करणे हा आहे, जेणेकरून आगामी निवडणुकांपूर्वी यादी पूर्णपणे अचूक आणि पारदर्शक होईल.

पाच राज्यांमध्ये 33.87 कोटी मतदार, SIR अभियान सुरू होणार

भारत निवडणूक आयोगाने देशातील 12 राज्यांमध्ये विशेष सखोल पुनरीक्षण (SIR) लागू करण्याची घोषणा केली आहे. यामध्ये उत्तर प्रदेश, मध्य प्रदेश, छत्तीसगड, राजस्थान आणि गुजरात यांसारख्या मोठ्या राज्यांचा समावेश आहे. आगामी निवडणुकांमध्ये पारदर्शकता आणि विश्वासार्हता टिकवून ठेवण्यासाठी मतदार यादी अद्ययावत करून पात्र मतदारांना समाविष्ट करणे आणि दुबार किंवा अपात्र नावे वगळणे हा आयोगाचा उद्देश आहे.

या अभियानामुळे मतदार यादीत सुधारणा होण्याची अपेक्षा आहे. बीएलओ (BLO) प्रत्येक घरी जाऊन डेटाची पडताळणी करतील आणि चुका दुरुस्त करतील. आयोगाने स्पष्ट केले आहे की, SIR अंतर्गत कोणत्याही अतिरिक्त कागदपत्रांची आवश्यकता नसेल आणि मतदार त्यांच्या क्षेत्राबाहेर असले तरीही ऑनलाइन फॉर्म भरू शकतील.

या पाच राज्यांमध्ये किती मतदार आहेत – संपूर्ण डेटा पहा

आयोगाने जारी केलेल्या ताज्या आकडेवारीनुसार, या पाच राज्यांमध्ये एकूण 33 कोटी 87 लाख 83 हजार मतदार नोंदणीकृत आहेत. राज्यनिहाय आकडेवारी पुढीलप्रमाणे आहे –

1. छत्तीसगड: 21,230,000
2. गुजरात: 50,839,000
3. मध्य प्रदेश: 57,405,000
4. राजस्थान: 54,885,000
5. उत्तर प्रदेश: 154,424,000

यापैकी, उत्तर प्रदेशात सर्वाधिक 15.44 कोटी मतदार आहेत, तर छत्तीसगडमध्ये सुमारे 2.12 कोटी मतदार नोंदणीकृत आहेत. आयोग या राज्यांमध्ये मतदार यादी अद्ययावत करताना चुका दुरुस्त करण्यावर आणि नवीन पात्र मतदारांना समाविष्ट करण्यावर विशेष लक्ष देईल.

लोकसभा आणि विधानसभा जागांवर होणार सखोल पुनरीक्षण

या पाचही राज्यांमध्ये मिळून 171 लोकसभा आणि 1105 विधानसभा जागा आहेत. SIR अभियानादरम्यान प्रत्येक बूथवर एक बीएलओ (BLO) आणि प्रत्येक विधानसभा मतदारसंघात एक निवडणूक नोंदणी अधिकारी (ERO) तैनात असेल. ते मतदार यादीतील प्रत्येक नावाची तपासणी करतील, जेणेकरून दुबार किंवा निष्क्रिय नावे वगळता येतील.

निवडणूक आयोगाने सांगितले की, SIR द्वारे मतदार यादी अद्ययावत केल्याने मतदान प्रक्रियेत पारदर्शकता येईल. प्रत्येक मतदाराला योग्य माहिती देणे आणि योग्य नाव नोंदवणे हेच या अभियानाचे मुख्य उद्दिष्ट आहे. यामुळे निवडणूक प्रक्रियेवरील जनतेचा विश्वास अधिक दृढ होईल.