हिमाचल प्रदेशात मान्सून सक्रिय असताना डोंगराळ भागात भूस्खलनाचा धोका वाढला आहे. पावसादरम्यान डोंगराचा काही भाग अचानक रस्त्यावर कोसळल्याचा व्हिडिओ समोर आला आहे. डोंगरावरून मोठ्या प्रमाणात मलबा रस्त्यावर आल्याने काही काळ वाहतूक प्रभावित झाली. राज्यातील शिमला, सोलन आणि सिरमौर जिल्ह्यांसाठी मुसळधार पावसाचा अलर्ट जारी करण्यात आला आहे. पावसासोबत अनेक उंच भागांमध्ये धुके पसरले असून दृश्यमानता सुमारे 50 मीटरपर्यंत कमी झाली आहे.
मान्सूनदरम्यान हिमाचल प्रदेशातील डोंगराळ भागांमध्ये जमीन खचणे आणि दगड कोसळण्याच्या घटना सातत्याने समोर येत आहेत. अलीकडच्या दिवसांत पावसामुळे अनेक रस्ते प्रभावित झाले असून काही ठिकाणी भूस्खलनामुळे वाहतूक थांबवावी लागली आहे. सोलनमध्येही पाऊस आणि भूस्खलनामुळे रस्ते खराब झाल्याच्या घटना समोर आल्या आहेत.
रस्त्यावर डोंगराचा भाग कोसळल्यानंतर वाहनचालकांमध्येही भीतीचे वातावरण आहे. डोंगराळ मार्गांवर प्रवास करणाऱ्या लोकांनी विशेष काळजी घेण्याची गरज आहे, कारण पावसादरम्यान दगड आणि मलबा अचानक रस्त्यावर येण्याचा धोका कायम असतो. विशेषतः ज्या रस्त्यांवर यापूर्वी जमीन खचणे किंवा डोंगरात भेगा पडल्याच्या तक्रारी समोर आल्या आहेत, त्या ठिकाणी धोका अधिक आहे.
पावसासोबत धुक्यामुळेही अडचणी वाढल्या आहेत. अनेक डोंगराळ भागांमध्ये दृश्यमानता अत्यंत कमी झाल्याने वाहनचालकांना पुढील रस्ता स्पष्ट दिसत नाही. दृश्यमानता 50 मीटरपर्यंत कमी झालेल्या स्थितीत वेगाने वाहन चालवणे धोकादायक ठरू शकते. अशा परिस्थितीत वाहनचालकांनी हेडलाइटचा वापर करावा, सुरक्षित वेगाने वाहन चालवावे आणि गरज भासल्यास सुरक्षित ठिकाणी थांबावे.
शिमला आणि आसपासच्या डोंगराळ भागांमध्ये हवामानातील बदलांसोबत अचानक पाऊस आणि धुक्याची स्थिती निर्माण होत आहे. हिमाचल प्रदेशाची राजधानी असण्यासोबतच शिमला डोंगराच्या उतारांवर वसलेले प्रमुख शहर आहे. त्यामुळे मुसळधार पावसादरम्यान रस्ते आणि वाहतूक व्यवस्थेवर थेट परिणाम होऊ शकतो.
सोलन आणि सिरमौरमध्येही पावसामुळे डोंगराळ रस्त्यांवरील धोका वाढला आहे. सिरमौर भौगोलिकदृष्ट्या बाह्य हिमालय आणि शिवालिक क्षेत्रात येतो. या भागात पावसादरम्यान अनेक ठिकाणी उतारांवरून मलबा येण्याच्या घटना होऊ शकतात.
प्रशासन आणि संबंधित विभागांकडून हवामानाची स्थिती लक्षात घेऊन लोकांना अनावश्यक प्रवास टाळण्याचा सल्ला दिला जात आहे. विशेषतः रात्रीच्या वेळी आणि मुसळधार पावसादरम्यान डोंगराळ रस्त्यांवर प्रवास करणे टाळणे अधिक सुरक्षित मानले जाते. एखाद्या मार्गावर भूस्खलन झाल्यास तेथून जाण्याचा प्रयत्न करण्याऐवजी रस्ता खुला होण्याची प्रतीक्षा करावी.
मान्सूनच्या या हंगामात हिमाचल प्रदेशाला यापूर्वीच पाऊस, भूस्खलन आणि रस्ते बंद होण्यासारख्या समस्यांना सामोरे जावे लागले आहे. गेल्या काही दिवसांत राज्यात मुसळधार पावसामुळे अनेक रस्ते बंद झाले होते आणि विविध जिल्ह्यांमध्ये सामान्य जनजीवन प्रभावित झाले होते.
पावसादरम्यान डोंगरावरून कोसळणारा मलबा केवळ वाहतुकीसाठीच धोका निर्माण करत नाही, तर वीजवाहिन्या, पाणीपुरवठ्याच्या पाइपलाइन आणि आसपासच्या घरांचेही नुकसान करू शकतो. त्यामुळे प्रभावित भागांमध्ये प्रशासनाला रस्ता खुला करण्यासोबतच आसपासच्या परिसराच्या सुरक्षेचेही मूल्यांकन करावे लागते.
धुके आणि पावसाचे संयोजन डोंगराळ मार्गांवरील अपघाताचा धोका आणखी वाढवते. कमी दृश्यमानतेमध्ये समोरून येणारे वाहन, रस्त्यावर पडलेला दगड किंवा मलबा अचानक दिसू शकतो. त्यामुळे वाहनचालकांनी ओव्हरटेक करणे टाळावे आणि पुढील वाहनापासून पुरेसे अंतर ठेवावे.
स्थानिक नागरिकांच्या म्हणण्यानुसार, पावसादरम्यान अनेक संवेदनशील रस्त्यांवर यापूर्वीही मलबा कोसळत राहिला आहे. अशा ठिकाणी विभागीय यंत्रणा तयार ठेवणे रस्त्यावर आलेला मलबा लवकर हटवण्यासाठी उपयुक्त ठरू शकते. मात्र, सतत पाऊस सुरू राहिल्यास एकाच ठिकाणी वारंवार भूस्खलन होण्याचा धोका कायम राहतो.
हवामान विभागाच्या अलर्टच्या पार्श्वभूमीवर शिमला, सोलन आणि सिरमौरमधील नागरिकांनी विशेष सतर्कता बाळगण्याची गरज आहे. नदी-नाले आणि भूस्खलन संभाव्य ठिकाणांच्या आसपास जाणे टाळावे. पर्यटकांनीही स्थानिक प्रशासन आणि पोलिसांकडून जारी करण्यात आलेल्या सूचनांचे पालन करावे.
