२८ फेब्रुवारीनंतर आखाती आणि पश्चिम आशियातील देशांतून सुमारे २.४४ लाख भारतीय नागरिक भारतात परतले असल्याची माहिती परराष्ट्र मंत्रालयाने दिली आहे. अमेरिका आणि इस्रायलकडून इराणवर झालेल्या हल्ल्यानंतर पश्चिम आशियातील परिस्थिती वेगाने बिघडली असून, या पार्श्वभूमीवर भारत सरकारने नागरिकांना सुरक्षित परत आणण्याची मोहीम गतीमान केली आहे.
नवी दिल्ली येथे आयोजित इंटर-मिनिस्ट्री ब्रीफिंगमध्ये परराष्ट्र मंत्रालयाचे अतिरिक्त सचिव (गल्फ) असीम आर महाजन यांनी सांगितले की, सरकार परिस्थितीवर सतत लक्ष ठेवून आहे आणि सध्याच्या संघर्षात भारतीय नागरिकांची सुरक्षा ही सर्वोच्च प्राधान्य आहे. त्यांनी सांगितले की, या संघर्षात आतापर्यंत पाच भारतीय नागरिकांचा मृत्यू झाला असून एक व्यक्ती अद्याप बेपत्ता आहे.
महाजन यांनी माहिती दिली की, ओमानमधील सोहार शहरात अलीकडे घडलेल्या घटनेत मृत्यू झालेल्या दोन भारतीयांचे पार्थिव मंगळवारी भारतात आणण्यात आले. त्यानंतर हे पार्थिव जयपूर येथे त्यांच्या कुटुंबीयांकडे सुपूर्द करण्यात आले.
परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रणधीर जायसवाल यांनी सांगितले की, इराणमधून भारतीय नागरिकांना सुरक्षित बाहेर काढण्याची प्रक्रिया सुरू आहे. त्यांनी सांगितले की, यापूर्वी सुमारे ६५० भारतीय नागरिक, ज्यामध्ये विद्यार्थ्यांचा समावेश आहे, इराणमधून आर्मेनिया आणि अझरबैजान येथे पोहोचले होते. त्यानंतर सुमारे ५० आणखी भारतीय आर्मेनियात पोहोचले असून काही नागरिक अझरबैजानमध्ये गेले आहेत.
जायसवाल यांनी सांगितले की, इराणमध्ये गेलेले २८४ भारतीय तीर्थयात्री सुरक्षितपणे आर्मेनियात पोहोचले आहेत. यापैकी १३० तीर्थयात्री दिल्लीला पोहोचणार आहेत.
परराष्ट्र मंत्रालयाने सांगितले की, त्यांचा कंट्रोल रूम २४ तास कार्यरत असून भारतीय नागरिकांना मदत पुरवत आहे. मंत्रालयाला मिळणाऱ्या फोन कॉल आणि ईमेलच्या संख्येत घट झाली आहे.
ब्रिक्सच्या भूमिकेबाबत विचारलेल्या प्रश्नाला उत्तर देताना जायसवाल यांनी सांगितले की, हा समूह सर्वानुमते कार्य करतो. त्यांनी सांगितले की, या संघर्षात अनेक ब्रिक्स सदस्य देश थेट सहभागी असल्यामुळे समान भूमिका तयार करणे आव्हानात्मक ठरले आहे. त्यांनी सांगितले की, भारत सर्व संबंधित पक्षांशी संपर्कात असून संवादाद्वारे समाधान शोधण्याचा प्रयत्न करत आहे.
२८ फेब्रुवारी रोजी अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर हल्ले सुरू केल्यानंतर संपूर्ण प्रदेशात तणाव वाढला. प्रत्युत्तरादाखल इराणने अमेरिकन लष्करी तळ असलेल्या काही आखाती देशांवर हल्ले केले आणि स्ट्रेट ऑफ होर्मुजमध्ये अडथळा आणण्याचा प्रयत्न केला, ज्यामुळे आंतरराष्ट्रीय व्यापार आणि तेलपुरवठ्यावर परिणाम झाला.
परराष्ट्र मंत्रालयाच्या मते, भारताने या संघर्षात संयम आणि कूटनीतीवर भर दिला आहे. सरकारने सर्व पक्षांना तणाव वाढवू नये आणि संवादाद्वारे तोडगा काढावा असे आवाहन केले आहे. परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी ब्रुसेल्स येथे युरोपियन युनियनच्या परराष्ट्र मंत्र्यांसोबत झालेल्या उच्चस्तरीय बैठकीत या मुद्द्यावर चर्चा केली.
महाजन यांनी सांगितले की, १६ मार्च रोजी संयुक्त अरब अमिरातीतून भारतासाठी सुमारे ६५ उड्डाणे संचालित करण्यात आली. मंगळवारी सुमारे ७० उड्डाणे चालवली जाण्याची अपेक्षा व्यक्त करण्यात आली आहे. ओमानमधूनही भारतातील विविध शहरांसाठी नियमित उड्डाणे सुरू आहेत.
सरकारने स्पष्ट केले आहे की, पश्चिम आशिया आणि आखाती प्रदेशात राहणाऱ्या भारतीय नागरिकांची सुरक्षा ही सर्वोच्च प्राधान्य आहे. यासाठी राज्य सरकारे आणि केंद्रशासित प्रदेशांसोबत समन्वय साधला जात असून परदेशातील भारतीय दूतावास २४ तास कार्यरत आहेत.
