इराणने अमेरिकेचे MQ-9 रीपर ड्रोन पाडल्याचा दावा करत होर्मुझ सामुद्रधुनीत कोणत्याही लष्करी हस्तक्षेपाचे गंभीर आर्थिक परिणाम होतील, असा इशारा दिला आहे. दुसरीकडे, अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडने (CENTCOM) गेल्या दोन दिवसांत इराणमधील 170 हून अधिक लष्करी ठिकाणांवर कारवाई केल्याचा दावा केला आहे. या परस्परविरोधी दाव्यांची स्वतंत्रपणे पुष्टी झालेली नाही.
इराणची सरकारी वृत्तसंस्था IRNA यांच्या वृत्तानुसार, इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC) च्या हवाई संरक्षण युनिटने अमेरिकेचे MQ-9 रीपर ड्रोन शोधून त्याला इंटरसेप्ट करून नष्ट केले. इराणच्या म्हणण्यानुसार, ही कारवाई त्याच्या हवाई सुरक्षेचा भाग होती.
या दाव्याबाबत अमेरिकेकडून कोणतेही अधिकृत पुष्टीकरण किंवा खंडन करण्यात आलेले नाही. त्यामुळे या दाव्याची स्वतंत्रपणे पुष्टी झालेली नाही.
इराणने अमेरिकेला इशारा देताना म्हटले आहे की, लष्करी दबाव आणि हल्ले सुरू राहिल्यास होर्मुझ सामुद्रधुनीतील नियमित सागरी वाहतुकीवर परिणाम होऊ शकतो. इराणच्या मते, याचा परिणाम केवळ प्रादेशिक पातळीवरच नव्हे तर जागतिक अर्थव्यवस्थेवरही होऊ शकतो.
होर्मुझ सामुद्रधुनी ही जगातील महत्त्वाच्या सागरी व्यापारमार्गांपैकी एक असून जागतिक कच्च्या तेलाचा मोठा हिस्सा याच मार्गाने आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत पोहोचतो. त्यामुळे येथे कोणताही लष्करी तणाव निर्माण झाल्यास तेलपुरवठा आणि ऊर्जा किमतींवर परिणाम होऊ शकतो.
अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडने (CENTCOM) दावा केला आहे की, मंगळवार आणि बुधवारी इराणमधील 170 हून अधिक लष्करी ठिकाणांवर क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन हल्ले करण्यात आले.
इराणी अधिकाऱ्यांनी म्हटले आहे की, अमेरिकेचे हवाई हल्ले बुशेहर अणुऊर्जा प्रकल्पाच्या परिसरातही झाले. मात्र, अणु सुविधेला कोणतेही नुकसान झाले नसल्याचा दावा त्यांनी केला आहे.
दुसरीकडे, अमेरिकन अधिकाऱ्यांनी नंतर सांगितले की, दक्षिण इराणमधील काही अलीकडील स्फोटांमध्ये अमेरिकन लष्कराचा सहभाग नव्हता आणि वॉशिंग्टन अजूनही राजनैतिक मार्गाने तोडगा काढण्यास समर्थन देत आहे.
इराणने बहरीन, कुवेत आणि जॉर्डनमधील अमेरिकन लष्करी तळांकडे क्षेपणास्त्रे डागल्याचा दावा केला आहे. संबंधित देशांनी त्यांच्या हवाई संरक्षण प्रणालीने अनेक क्षेपणास्त्रे आणि ड्रोन मार्गातच अडवल्याचे म्हटले आहे.
या दाव्यांचीही स्वतंत्रपणे पुष्टी झालेली नसली तरी या घडामोडींमुळे प्रदेशातील लष्करी तणाव वाढल्याचे संकेत मिळत आहेत.
अमेरिका आणि इराणमधील वाढत्या तणावाचा परिणाम जागतिक ऊर्जा बाजारावरही दिसून आला आहे. सुरुवातीच्या व्यवहारात कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये किरकोळ घसरण नोंदविण्यात आली, मात्र संपूर्ण आठवडाभर दोन्ही प्रमुख बेंचमार्क उच्च पातळीवर राहिले.
विश्लेषकांच्या मते, होर्मुझ सामुद्रधुनीतील वाहतूक दीर्घकाळ प्रभावित झाल्यास जागतिक तेलपुरवठा आणि किमतींवर मोठा परिणाम होऊ शकतो.
सलग दोन दिवस मोठ्या प्रमाणावर लष्करी कारवाया झाल्यानंतर अमेरिकेने गुरुवारी कोणताही नवीन हवाई हल्ला केला नाही. वृत्तांनुसार, वॉशिंग्टन तणाव कमी करण्यासाठी आणि अणु कार्यक्रमाशी संबंधित मुद्द्यांवर चर्चेचा मार्ग खुला ठेवण्याचा प्रयत्न करत आहे.
सूत्रांच्या माहितीनुसार, कतार, पाकिस्तान आणि काही अन्य प्रादेशिक देश दोन्ही बाजूंमध्ये संवाद कायम ठेवण्यासाठी प्रयत्न करत आहेत, जेणेकरून परिस्थिती आणखी बिघडू नये.
अमेरिकन माध्यमांच्या वृत्तांमध्ये असा दावा करण्यात आला आहे की, इस्रायलने पूर्वी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्यासोबत अशी गुप्तचर माहिती शेअर केली होती, ज्यामध्ये इराणकडून संभाव्य सुरक्षा धोक्याचा उल्लेख होता.
मात्र, या वृत्तांवर अमेरिका आणि इराण या दोन्ही देशांनी कोणतीही अधिकृत प्रतिक्रिया दिलेली नाही.
इराणचे माजी सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनेई यांच्या निधनानंतर त्यांचे पुत्र मोजतबा खामेनेई यांच्या सार्वजनिक उपस्थितीबाबत चर्चा सुरू आहे.
इराणी माध्यमांच्या वृत्तानुसार, कुम येथे आयोजित शोकसभेत त्यांच्या सहभागी होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. मात्र, त्यांच्या आरोग्य आणि सुरक्षेबाबत विविध अटकळीही व्यक्त होत आहेत.
