देशभरात नैऋत्य मान्सूनने संपूर्ण भारत व्यापला असला तरी उत्तराखंड, उत्तर प्रदेश, राजस्थान आणि दिल्लीसह अनेक राज्यांमध्ये सुरू असलेल्या मुसळधार पावसामुळे जनजीवन प्रभावित झाले आहे. अनेक महामार्ग बंद करण्यात आले असून शाळांना सुट्टी जाहीर करण्यात आली आहे. भारतीय हवामान विभागाने अनेक राज्यांसाठी इशारे जारी केले आहेत.
उत्तराखंडमध्ये सातत्याने सुरू असलेल्या पावसामुळे अनेक डोंगराळ भागांत भूस्खलनाच्या घटना घडल्या आहेत. उत्तरकाशी जिल्ह्यात स्यानाचट्टीजवळ यमुनोत्री राष्ट्रीय महामार्गावर मोठ्या प्रमाणात माती आणि दगड कोसळल्याने रस्ता पूर्णपणे बंद झाला आहे. त्यामुळे यमुनोत्री धामकडे जाणारे मोठ्या संख्येने भाविक मार्गात अडकले आहेत. गंगोत्री महामार्गावरही अनेक ठिकाणी भूस्खलनामुळे वाहतूक विस्कळीत झाली आहे.
पिथौरागढ जिल्ह्यात आदि कैलाश मार्गावरही दगड कोसळल्याने रस्ता बंद झाला असून स्थानिक नागरिक आणि प्रवाशांना अडचणींचा सामना करावा लागत आहे. प्रशासन आणि सीमा रस्ते संघटना (BRO) यांच्या पथकांकडून मलबा हटविण्याचे काम सुरू आहे, जेणेकरून वाहतूक लवकरात लवकर पूर्ववत करता येईल. मुसळधार पावसाच्या पार्श्वभूमीवर उत्तराखंडमधील अनेक जिल्ह्यांमध्ये शाळांना सुट्टी जाहीर करण्यात आली आहे.
उत्तर प्रदेशात गुरुवारी अनेक जिल्ह्यांमध्ये जोरदार पावसाची नोंद झाली. विविध दुर्घटनांमध्ये 10 जणांचा मृत्यू झाल्याची माहिती आहे. बुलंदशहरमध्ये जुनी भिंत कोसळून एका कुटुंबातील दोन जणांचा मृत्यू झाला, तर हरदोईमध्ये दोन बहिणी नदीच्या तीव्र प्रवाहात वाहून गेल्या. हवामान विभागाने राज्यातील अनेक जिल्ह्यांसाठी मुसळधार पाऊस आणि वादळाचा इशारा जारी केला आहे. प्रतिकूल हवामानामुळे अनेक जिल्ह्यांमध्ये इयत्ता 12 वीपर्यंतच्या शाळा बंद ठेवण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.
राजस्थानमधील धौलपूर येथे सततच्या पावसामुळे एक घर कोसळले असून त्याखाली अनेक जण अडकल्याची माहिती आहे. अजमेरमधील किशनगढ परिसरातही कच्चे घर कोसळल्याने एक कुटुंब प्रभावित झाले आहे. मुसळधार पावसामुळे रेल्वे सेवांवरही परिणाम झाला असून राज्यातील अनेक गाड्या रद्द करण्यात आल्या आहेत, तर इतर अनेक गाड्या उशिराने धावत आहेत.
राष्ट्रीय राजधानी दिल्लीमध्येही पावसामुळे अनेक भागांत पाणी साचल्याने वाहतूक कोंडी झाली. जोरदार पावसादरम्यान अनेक ठिकाणी झाडे कोसळल्याच्या घटनाही समोर आल्या. हवामान विभागाच्या माहितीनुसार, मागील 24 तासांत राजधानीच्या विविध भागांत सामान्यपेक्षा लक्षणीय अधिक पावसाची नोंद झाली.
भारतीय हवामान विभागाच्या माहितीनुसार, यंदा नैऋत्य मान्सूनने नेहमीच्या कालावधीपेक्षा वेगाने संपूर्ण देश व्यापला आहे. सामान्यतः मान्सूनला संपूर्ण भारत व्यापण्यासाठी सुमारे 38 दिवस लागतात, तर यंदा तो सुमारे 36 दिवसांत देशभर पोहोचला.
मात्र हवामान तज्ज्ञांच्या मते, पुढील दोन ते तीन दिवसांत मान्सूनची सक्रियता काहीशी कमी होऊ शकते. यामागील एक कारण प्रशांत महासागरात तयार झालेला सुपर टायफून "बावी" असल्याचे मानले जात आहे. त्याचा परिणाम बंगालच्या उपसागरात निर्माण होणाऱ्या नव्या हवामान प्रणालीवर होऊ शकतो. नवीन कमी दाबाचे क्षेत्र तयार झाले नाही तर देशातील अनेक भागांत सुमारे एका आठवड्यापर्यंत पावसाच्या हालचाली कमी राहू शकतात.
याउलट उत्तराखंड, ईशान्य भारत, बिहार आणि पूर्व उत्तर प्रदेश या भागांत पुढील काही दिवस पावसाची शक्यता कायम आहे. हवामान विभागाने अनेक राज्यांसाठी रेड, ऑरेंज आणि यलो अलर्ट जारी करून नागरिकांना अनावश्यक प्रवास टाळण्याचे आणि प्रशासनाने जारी केलेल्या सूचनांचे पालन करण्याचे आवाहन केले आहे.
सततच्या पावसामुळे डोंगराळ राज्यांमध्ये भूस्खलन, तर मैदानी भागांत पाणी साचणे आणि नद्या-नाल्यांना पूर येण्याची परिस्थिती निर्माण झाली आहे. प्रशासनाकडून मदत व बचावकार्य सुरू असून संवेदनशील भागांवर सातत्याने लक्ष ठेवले जात आहे.
