उत्तराखंडातील नैनीतालमध्ये गेल्या 24 तासांत सुमारे 120 MM पावसाची नोंद झाली असून, त्यानंतर नैनी सरोवराची पाणीपातळी वेगाने वाढून 88 फूटांपेक्षा अधिक झाली आहे. सरोवरात पाण्याची वाढती आवक लक्षात घेऊन प्रशासन आणि सिंचन विभागाने अतिरिक्त पाण्याचा निचरा करण्यासाठी सर्व वाहिन्या खुल्या केल्या आहेत. मुसळधार पावसाच्या पार्श्वभूमीवर सरोवराच्या पाणीपातळीवर सातत्याने लक्ष ठेवले जात आहे.
पावसाचा परिणाम नैनीताल शहरासह आसपासच्या डोंगराळ भागांवरही झाला आहे. सातत्याने पाऊस पडत असल्याने रस्ते ओले आणि संवेदनशील झाले आहेत. अनेक ठिकाणी डोंगरांवरून माती, ढिगारा आणि लहान-मोठे दगड कोसळण्याचा धोका वाढला आहे. प्रशासनाकडून नागरिक आणि पर्यटकांना सावधगिरी बाळगण्याचा सल्ला देण्यात येत आहे.
सरोवरात सतत पडणारा पाऊस आणि आसपासच्या पाणलोट क्षेत्रातून येणाऱ्या पाण्यामुळे नैनी सरोवराची पाणीपातळी वेगाने वाढत आहे. पाणी निर्धारित सुरक्षित मर्यादेच्या जवळ पोहोचल्यावर अतिरिक्त पाण्याचा वाहिन्यांद्वारे निचरा करण्याची व्यवस्था केली जाते. याच प्रक्रियेअंतर्गत सर्व वाहिन्या खुल्या करण्यात आल्या आहेत.
गेल्या काही दिवसांपासून उत्तराखंडच्या कुमाऊं भागात पावसाचा जोर वाढला आहे. नैनीतालवरही त्याचा परिणाम झाला आहे. मुसळधार पावसामुळे सरोवराची पाणीपातळी वाढण्यासोबतच डोंगराळ भागात भूस्खलन आणि रस्ते बंद होण्याची शक्यता वाढली आहे. प्रशासन संवेदनशील ठिकाणी देखरेख ठेवत आहे.
नैनी सरोवराची पाणीपातळी वाढल्यानंतर शहरातील सखल भागातही सतर्कता वाढवण्यात आली आहे. पाणी निचरा व्यवस्थेवर लक्ष ठेवले जात आहे. पाऊस असाच सुरू राहिल्यास सरोवरात पाण्याची आवक आणखी वाढू शकते. त्यामुळे संबंधित विभागांकडून पाणीपातळीवर सातत्याने देखरेख केली जात आहे आणि गरज भासल्यास निचरा व्यवस्था अधिक सक्रिय केली जाऊ शकते.
मुसळधार पावसाच्या काळात नैनीतालला येणाऱ्या पर्यटकांनीही सावधगिरी बाळगण्याचे आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात येत आहे. डोंगराळ रस्त्यांवर अचानक माती किंवा मोठे दगड कोसळू शकतात. पावसादरम्यान अशा मार्गांवर वाहन चालवणे धोकादायक ठरू शकते. स्थानिक नागरिकांनाही संवेदनशील भागात अनावश्यकपणे न जाण्याचे आवाहन करण्यात येत आहे.
नैनी सरोवराची पाणीपातळी वाढल्याने सरोवराशी संबंधित सिंचन आणि पाणी निचरा यंत्रणेची भूमिका महत्त्वाची ठरते. अतिरिक्त पाण्याचा नियंत्रित पद्धतीने निचरा करण्यासाठी वाहिन्या खुल्या केल्या जातात. यामुळे सरोवरातील पाणीपातळी नियंत्रित ठेवण्यास मदत होते आणि आसपासच्या भागात पाणी साचण्याचा धोका कमी केला जाऊ शकतो.
नैनीतालमधील पावसाचा हा कालावधी उत्तराखंडमधील इतर पर्वतीय जिल्ह्यांमध्ये सुरू असलेल्या खराब हवामानाच्या पार्श्वभूमीवर आला आहे. सातत्याने होणाऱ्या पावसामुळे अनेक ठिकाणी रस्ते संपर्क प्रभावित झाला आहे. प्रशासन आणि आपत्ती व्यवस्थापन विभागाला सतर्क ठेवण्यात आले आहे. कोणतीही आपत्कालीन परिस्थिती निर्माण झाल्यास मदत आणि बचाव पथके तातडीने घटनास्थळी पाठवण्याची तयारी ठेवण्यात आली आहे.
मागील वर्षांमध्येही मुसळधार पावसादरम्यान नैनी सरोवराची पाणीपातळी वेगाने वाढत राहिली आहे. ऐतिहासिक नोंदीनुसार सरोवराची कमाल पाणीपातळी सुमारे 12 फूट या मापदंडावर नोंदवली जाते आणि अधिक पाऊस झाल्यास अतिरिक्त पाण्याचा निचरा करण्यासाठी निचरा द्वार खुले केले जातात.
सध्या नैनीतालमध्ये सातत्याने सुरू असलेला पाऊस आणि त्यातून निर्माण होणारा भूस्खलनाचा धोका ही प्रमुख चिंता आहे. सरोवराची पाणीपातळी 88 फूटांपेक्षा अधिक झाल्यानंतर सर्व वाहिन्या खुल्या करण्यात आल्या असून प्रशासन परिस्थितीवर लक्ष ठेवून आहे. पावसाचा जोर कमी झाल्यास पाणीपातळी स्थिर होण्याची शक्यता आहे; मात्र पाऊस सुरू राहिल्यास निचरा व्यवस्था सातत्याने कार्यरत ठेवावी लागू शकते.
