चीनमधील विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विद्यापीठाच्या (University of Science and Technology) संशोधकांनी पार्किंसन (Parkinson’s) रोगाच्या उपचारांमध्ये स्टेम-सेल थेरपीमध्ये (Stem-cell therapy) यश मिळवले आहे. पहिल्या टप्प्यातील क्लिनिकल चाचणीत (Clinical trial) सहा रुग्णांना प्रत्यारोपण (transplant) करण्यात आले, ज्यामुळे तीन-चार महिन्यांत त्यांच्या लक्षणांमध्ये सुधारणा दिसून आली. हे संशोधन केवळ लक्षणे कमी करण्यापुरते मर्यादित नसून, रोगाच्या मुळाशी जाऊन भविष्यात कायमस्वरूपी इलाज मिळण्याची आशा निर्माण करते.
स्टेम-सेल थेरपी: चीनमधील विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विद्यापीठाच्या संशोधकांनी पार्किंसन रोगाच्या उपचारांमध्ये नवीन दिशा दिली आहे. नुकतीच पहिल्या टप्प्यातील क्लिनिकल चाचणीत, सहा रुग्णांना डोपामिन (dopamine) तयार करणाऱ्या न्यूरॉन्स (neurons) असलेल्या स्टेम-सेल प्रत्यारोपण देण्यात आले. त्यामुळे, तीन-चार महिन्यांत त्यांच्या चालणे, बोलणे आणि हाताला होणारा कंप असाइनमेंट (tremor) यांसारख्या लक्षणांमध्ये सुधारणा झाली. हे संशोधन चीनमध्ये एका वैज्ञानिक टीमने केले असून, पार्किंसन रोगासाठी भविष्यात कायमस्वरूपी इलाज मिळण्याची शक्यता वाढली आहे.
स्टेम-सेल थेरपीमुळे नवीन आशेचे संकेत
चीनमधील विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विद्यापीठाच्या संशोधकांनी पार्किंसन रोगाच्या उपचारांमध्ये नवीन दिशा दिली आहे. स्टेम-सेल थेरपीच्या माध्यमातून रुग्णांमध्ये डोपामिन तयार करणाऱ्या न्यूरॉन्स पुन्हा विकसित केले जात आहेत. पहिल्या टप्प्यातील क्लिनिकल चाचणीत आतापर्यंत सहा रुग्णांना हे प्रत्यारोपण देण्यात आले आणि तीन-चार महिन्यांच्या आत त्यांच्या लक्षणांमध्ये लक्षणीय सुधारणा दिसून आली.
या संशोधनानुसार, स्टेम-सेल प्रत्यारोपण केवळ लक्षणे कमी करत नाही, तर रोगाच्या मूळ कारणांनाही बरे करण्यात मदत करते. त्यामुळे, पार्किंसनसारख्या न्यूरोलॉजिकल (neurological) रोगांच्या उपचारांमध्ये एक नवीन आशा निर्माण झाली आहे.
पार्किंसन रोग आणि त्याची लक्षणे
पार्किंसन रोग हा मेंदूत डोपामिन तयार करणाऱ्या न्यूरॉन्स हळूहळू नष्ट झाल्यामुळे होतो. यामुळे रुग्णांना हाताला कंप होणे, शरीराचा तोल जाणे, चालणे-फिरण्यात अडचण येणे आणि बोलण्यात समस्या येणे अशा समस्यांना सामोरे जावे लागते. ही बीमारी साधारणपणे ६० वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या व्यक्तींमध्ये आढळते, परंतु काही कमी वयाच्या व्यक्तींमध्ये देखील याचा प्रादुर्भाव होऊ शकतो.
सध्या तरी केवळ लक्षणांवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी औषधे उपलब्ध आहेत, परंतु स्टेम-सेल थेरपी रोगाच्या मुळाशी लक्ष केंद्रित करते आणि रुग्णांच्या जीवनाची गुणवत्ता सुधारते.
स्टेम-सेल संशोधनाचा मार्ग
चीनमधील शास्त्रज्ञांनी डोपामिन असलेल्या न्यूरॉन्स तयार करणारे विशेष प्रकारचे स्टेम-सेल विकसित केले आहेत. जेव्हा एखाद्या रुग्णाच्या मेंदूत हे न्यूरॉन्स कमी होतात, तेव्हा ते प्रत्यारोपण केले जातात. सुरुवातीच्या क्लिनिकल चाचण्यांमध्ये या थेरपीमुळे रुग्णांना पुन्हा सामान्य जीवन जगण्याची क्षमता परत मिळाली.
पहिला टप्पा चाचणी लहान स्तरावर करण्यात आली होती आणि त्यात फक्त सहा रुग्ण सहभागी होते. संशोधकांचे म्हणणे आहे की, मोठ्या प्रमाणावर चाचण्या करणे आवश्यक आहे, जेणेकरून संभाव्य दुष्परिणाम आणि थेरपीची संपूर्ण परिणामकारकता तपासता येईल.
