सेबी आणि गूगल यांनी फिनफ्लुएन्सर्सवरील नियंत्रणासाठी भागीदारी केली असून भ्रामक कंटेंटवर नजर ठेवण्यासाठी आणि गुंतवणूकदारांना नकली अॅप्सपासून वाचवण्यासाठी एआय साधने आणि व्हेरिफाइड अॅप लेबलिंगचा वापर केला जाणार आहे.
सेबी (Securities and Exchange Board of India) ने आर्थिक बाजारात फसवणूक आणि नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या फिनफ्लुएन्सर्सविरुद्ध कडक कारवाईची तयारी सुरू केली आहे. सेबीचे अध्यक्ष तुहिन कांत पांडेय यांनी सांगितले की नियामकाने मोठ्या तंत्रज्ञान कंपन्यांना, विशेषतः गूगलला, त्यांच्या आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) साधनांमध्ये आणि अंमलबजावणी उपायांमध्ये अधिक बळकटी आणण्याची विनंती केली आहे. याचा उद्देश गुंतवणूकदारांना दिशाभूल करणाऱ्या आणि नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या फिनफ्लुएन्सर्सवर लक्ष ठेवणे आहे.
पांडेय यांनी सांगितले की तंत्रज्ञान कंपन्यांनी परस्पर समन्वय वाढवण्याची गरज आहे, जेणेकरून फसवणूक करणाऱ्यांची ओळख पटवून त्यांच्या विरोधात प्रभावी कारवाई करता येईल. त्यांनी हेही नमूद केले की सोशल मीडियावर भ्रामक कंटेंट असलेले लाखो दुवे आधीच हटवण्यात आले आहेत. गूगलला या संदर्भात एआय-आधारित उपाय सक्रिय करण्यास सांगण्यात आले आहे, ज्यामुळे नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या फिनफ्लुएन्सर्सची ओळख पटवता येईल.
सेबीचा उद्देश गुंतवणूकदारांना नकली आणि फसवणूक करणाऱ्या अॅप्स आणि प्लॅटफॉर्मपासून सुरक्षित ठेवणे आहे. पांडेय यांनी सांगितले की नियामक आणि तंत्रज्ञान कंपन्यांनी एकत्र येऊन सायबर स्पेसमधील चुकीच्या क्रियाकलापांना रोखण्यासाठी साधने विकसित करावी लागतील. गुंतवणूकदारांना दिशाभूल करणाऱ्या व्यक्ती किंवा प्लॅटफॉर्मना ओळखून त्यांच्यावर कारवाई केली जाईल.
या उपक्रमाचा उद्देश गुंतवणूकदारांना योग्य माहिती आणि विश्वासार्ह प्लॅटफॉर्म उपलब्ध करून देणे आहे, जेणेकरून ते फसवणुकीशिवाय गुंतवणूक करू शकतील. गूगलसारख्या तंत्रज्ञान कंपन्यांची भूमिका यात महत्त्वाची आहे, कारण त्यांची माहिती आणि एआय साधने फसवणूक ओळखण्यात मदत करू शकतात.
सेबी आणि गूगल यांनी ‘व्हेरिफाइड अॅप लेबलिंग’ची सुरुवात केली आहे. या उपक्रमांतर्गत गूगल प्ले स्टोअरवरील सेबीद्वारे नोंदणीकृत इंटरमीडियरीज, जसे की स्टॉक ब्रोकर्स, यांच्या अॅप्सवर व्हेरिफिकेशन टिक मार्क दिला जाईल. यामुळे गुंतवणूकदारांना विश्वासार्ह आणि नोंदणीकृत अॅप्स ओळखणे सुलभ होईल.
आतापर्यंत 600 हून अधिक अॅप्सचे व्हेरिफिकेशन करण्यात आले आहे. ही सुविधा लवकरच इतर नोंदणीकृत इंटरमीडियरीजसाठीही उपलब्ध होईल. पांडेय यांनी सांगितले की या उपक्रमामुळे डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर सुरक्षित आणि विश्वासार्ह गुंतवणुकीसाठी मार्गदर्शन मिळेल.
सेबीचे लक्ष केवळ अॅप्सपुरते मर्यादित नसून सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवरील फिनफ्लुएन्सर्सच्या क्रियाकलापांवरही आहे. पांडेय यांनी सांगितले की गुंतवणूकदारांना दिशाभूल करणाऱ्या किंवा नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या कंटेंटवर सतत नजर ठेवली जात आहे. या प्रक्रियेत गूगलसारख्या तंत्रज्ञान कंपन्यांची एआय साधने महत्त्वाची भूमिका बजावतील.
अध्यक्षांनी स्पष्ट केले की सेबी आपल्या कायदे आणि नियमांनुसार अशा उपाययोजनांवर काम करत आहे, ज्यामुळे फसवणूक करणाऱ्यांना सोशल मीडिया आणि डिजिटल प्लॅटफॉर्मवरून दूर करता येईल. यामुळे गुंतवणूकदारांचे संरक्षण आणि बाजारातील पारदर्शकता सुनिश्चित होईल.
या उपक्रमामुळे गुंतवणूकदारांना नोंदणीकृत आणि विश्वासार्ह अॅप्सची ओळख पटवणे शक्य होईल. तसेच सोशल मीडियावरील भ्रामक आणि फसवणूक करणाऱ्या फिनफ्लुएन्सर्सपासून सतर्क राहण्यास मदत होईल. पांडेय यांनी गुंतवणूकदारांना केवळ नोंदणीकृत आणि विश्वासार्ह प्लॅटफॉर्मचा वापर करण्याचे आवाहन केले आहे.
सेबी आणि गूगल यांची भागीदारी डिजिटल गुंतवणूक सुरक्षित करण्याच्या दिशेने उचललेले पाऊल आहे, ज्यामुळे गुंतवणूकदारांना नकली अॅप्स आणि चुकीच्या माहितीमुळे होणाऱ्या संभाव्य नुकसानीपासून बचाव करता येईल.
