बिहारच्या नालंदा जिल्ह्यातील बिहारशरीफ सदर रुग्णालयात तीन वर्षांच्या मुलाचा उपचारादरम्यान मृत्यू झाल्यानंतर बुधवारी रात्री उशिरा मोठा गोंधळ झाला. मुलाच्या मृत्यूमुळे संतप्त नातेवाईकांनी ड्युटीवर डॉक्टर उपस्थित नसल्याचा आरोप करत रुग्णालयात गोंधळ आणि तोडफोड केली. परिस्थिती बिघडल्यानंतर आपत्कालीन विभागातील डॉक्टर आणि आरोग्य कर्मचारी स्वतःचा जीव वाचवण्यासाठी लपण्यास भाग पडले.
मिळालेल्या माहितीनुसार, बिहारशरीफमधील छोटी पहाडी मोहल्ल्यातील नातेवाईक रात्री सुमारे 12 वाजता तीन वर्षांच्या मुलाला घेऊन सदर रुग्णालयात पोहोचले होते. मुलाला डिहायड्रेशनची समस्या होती. शिशू वॉर्डचे प्रभारी डॉ. अजय कुमार यांनी प्राथमिक तपासणीनंतर उपचार सुरू केले. त्यानंतर डॉक्टर एसएनसीयूमध्ये दाखल असलेल्या इतर मुलांना पाहण्यासाठी गेले होते. दरम्यान, आरोग्य कर्मचारी मुलावर उपचार करत होते; मात्र त्याचवेळी मुलाचा मृत्यू झाला.
मुलाच्या मृत्यूची माहिती मिळताच नातेवाईक संतप्त झाले. मुलाची प्रकृती गंभीर असतानाही वेळेवर योग्य उपचार मिळाले नाहीत आणि डॉक्टर घटनास्थळी उपस्थित नव्हते, असा आरोप त्यांनी केला. सुरुवातीला नातेवाईकांनी डॉक्टर आणि आरोग्य कर्मचाऱ्यांकडे प्रश्न विचारण्यास सुरुवात केली. त्यानंतर काही वेळातच परिस्थिती गोंधळात बदलली आणि रुग्णालयाच्या परिसरात तोडफोड सुरू झाली.
आरोप आहे की संतप्त लोकांनी आपत्कालीन विभागात जाऊन रुग्णांवर उपचार करणारे डॉ. अमित कुमार यांच्याशी मारहाण केली. जमावाने डॉक्टरांचा पाठलाग करून त्यांना मारहाण केल्याचे सांगण्यात आले. रुग्णालयातील महिला आरोग्य कर्मचाऱ्यांशी शिवीगाळ आणि गैरवर्तन केल्याचाही आरोप आहे.
परिस्थिती बिघडल्यानंतर अनेक कर्मचाऱ्यांनी स्वतःला खोल्यांमध्ये बंद करून घेतले आणि तिथे लपून जीव वाचवला. गोंधळ आणि तोडफोडीदरम्यान रुग्णालयाच्या काही भागांचे नुकसान झाले. दरवाजे तुटलेले आणि काचांचे तुकडे विखुरलेले असल्याची छायाचित्रे समोर आली आहेत. घटनेनंतर रुग्णालयातील वातावरण तणावपूर्ण झाले.
घटनेच्या निषेधार्थ डॉक्टर आणि आरोग्य कर्मचाऱ्यांनी रात्री सुमारे 2 वाजल्यापासून रुग्णालयातील ओपीडी आणि आपत्कालीन सेवा बंद केल्या. सुमारे 11 तास रुग्णांना उपचारासाठी अडचणींचा सामना करावा लागला. रुग्णालयात आलेल्या अनेक रुग्णांना आणि त्यांच्या नातेवाईकांना उपचार न मिळाल्याने परतावे लागले. गंभीर रुग्णांसमोरही अडचणी निर्माण झाल्या आणि काही रुग्णांना नाईलाजाने खासगी रुग्णालये आणि क्लिनिककडे जावे लागले.
सकाळपासून सदर रुग्णालयात उपचार आणि तपासणीसाठी येणाऱ्या रुग्णांची संख्या कमी झाली नव्हती. मात्र डॉक्टरांनी काम बंद केल्यामुळे दूरवरून आलेल्या रुग्णांना आणि त्यांच्या नातेवाईकांना बराच वेळ प्रतीक्षा करावी लागली. अनेक जण रुग्णालयातील परिस्थिती पाहून इतर रुग्णालयांकडे वळले.
घटनेची माहिती मिळाल्यानंतर बिहारशरीफ आणि लहेरी पोलीस ठाण्यांचे पोलीस घटनास्थळी पोहोचले. पोलिसांनी परिस्थिती नियंत्रणात आणण्याचा प्रयत्न केला आणि रुग्णालय परिसरातील वाढता तणाव शांत केला. त्यानंतरही डॉक्टर आणि आरोग्य कर्मचाऱ्यांमध्ये घटनेबद्दल नाराजी कायम होती. सुरक्षेच्या मुद्द्यावर डॉक्टरांनी काम बंद ठेवण्याचा निर्णय घेतल्याने ओपीडी आणि आपत्कालीन सेवा बाधित झाल्या.
सदर रुग्णालय नालंदा जिल्ह्यातील प्रमुख सरकारी रुग्णालय असून जिल्ह्याच्या विविध भागांतून रुग्ण येथे उपचारासाठी येतात. त्यामुळे ओपीडी आणि आपत्कालीन सेवा बंद राहिल्याने मोठ्या संख्येने लोकांना अडचणींचा सामना करावा लागला.
रुग्णालय प्रशासनाच्या माहितीनुसार, परिसरात 100 हून अधिक सुरक्षा रक्षक आणि होमगार्ड जवान तैनात आहेत. असे असतानाही गोंधळ आणि मारहाणीच्या वेळी सुरक्षा व्यवस्था प्रभावीपणे का काम करू शकली नाही, यावर प्रश्न उपस्थित होत आहेत. रुग्णालयातील संवेदनशील भागांमध्ये सुरक्षा कर्मचाऱ्यांची कायमस्वरूपी उपस्थिती आणि कोणत्याही वादाच्या वेळी तातडीने हस्तक्षेप करण्याची मागणी वैद्यकीय कर्मचाऱ्यांकडून होत आहे.
मेडिकल स्टाफचे म्हणणे आहे की रुग्णाच्या मृत्यूनंतर नातेवाईकांना दुःख आणि संताप होणे स्वाभाविक आहे; मात्र डॉक्टर आणि आरोग्य कर्मचाऱ्यांशी मारहाण किंवा रुग्णालयात तोडफोड करणे हा कोणत्याही समस्येचा उपाय नाही. अशा परिस्थितीत डॉक्टर स्वतःला असुरक्षित समजतात आणि त्याचा थेट परिणाम रुग्णालयाच्या सेवांवर होतो, असे आरोग्य कर्मचाऱ्यांचे म्हणणे आहे.
दुसरीकडे, मुलाच्या नातेवाईकांचा आरोप आहे की डॉक्टर वेळेवर उपलब्ध असते आणि मुलाला चांगले उपचार मिळाले असते, तर कदाचित त्याचा जीव वाचला असता. मात्र मुलाच्या मृत्यूचे वास्तविक कारण आणि उपचारात कोणत्याही प्रकारची निष्काळजीपणा झाला की नाही, याचा अंतिम निष्कर्ष चौकशीनंतरच समोर येईल. रुग्णालय प्रशासनाने या प्रकरणाची चौकशी करण्याचे सांगितले आहे.
रुग्णालयाचे उपअधीक्षक डॉ. राजीव रंजन यांनी प्रकरणाची चौकशी करून डॉक्टर आणि संबंधित आरोग्य कर्मचाऱ्यांशी चर्चा करून तोडगा काढण्याचे सांगितले आहे. प्रशासनाकडून वाद शांत करण्याचे आणि रुग्णालयातील वैद्यकीय सेवा लवकरात लवकर पूर्ववत करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. डॉक्टरांची सुरक्षा आणि घटनेसाठी जबाबदार असलेल्या व्यक्तींवर कारवाई करण्याबाबतही चर्चा सुरू आहे.
नालंदा सदर रुग्णालयातील या घटनेचा आरोग्य सेवांवर अनेक तास परिणाम झाला. मुलाच्या मृत्यूनंतर सुरू झालेला वाद डॉक्टर आणि आरोग्य कर्मचाऱ्यांशी मारहाण, तोडफोड आणि त्यानंतर ओपीडी व आपत्कालीन सेवा बंद होण्यापर्यंत पोहोचला. सुमारे 11 तास रुग्णांना अडचणींचा सामना करावा लागला. प्रशासनाच्या हस्तक्षेपानंतर आपत्कालीन सेवा पुन्हा सुरू करण्यात आल्या. सध्या रुग्णालय प्रशासन आणि पोलीस संपूर्ण प्रकरणाची चौकशी करत आहेत.
