स्वित्झर्लंडमधील ट्रिफ्ट ग्लेशियरवर 26 जुलै रोजी मानवी अवशेष आढळल्यानंतर करण्यात आलेल्या डीएनए तपासणीत 1992 मध्ये बेपत्ता झालेल्या दोन बेल्जियन गिर्यारोहकांची ओळख पटली. वीस्मीसम पर्वताच्या परिसरात बेपत्ता झालेल्या या दोघांचे अवशेष 34 वर्षांनंतर ग्लेशियरमधून बाहेर आले.
स्विस अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, ल्यूसर्न शहराच्या दक्षिणेला असलेल्या ट्रिफ्ट ग्लेशियरवर एका हायकरला 26 जुलै रोजी मानवी अवशेष दिसले. माहिती मिळाल्यानंतर अधिकारी घटनास्थळी पोहोचले आणि अवशेष ताब्यात घेतले. प्राथमिक तपासणीनंतर ते सायन शहरातील रुग्णालयात नेण्यात आले, जिथे त्यांची ओळख पटवण्याची प्रक्रिया पूर्ण करण्यात आली.
डीएनए विश्लेषणातून हे अवशेष 1992 मध्ये वीस्मीसम पर्वताच्या परिसरात बेपत्ता झालेल्या दोन बेल्जियन गिर्यारोहकांचे असल्याची पुष्टी झाली. बेपत्ता होताना त्यांचे वय अनुक्रमे 39 आणि 41 वर्षे होते. त्यानंतर अनेक वर्षे त्यांच्या ठोस ठावठिकाण्याचा शोध लागला नव्हता.
स्विस पोलिसांच्या माहितीनुसार, ट्रिफ्ट ग्लेशियरवरून अवशेष सापडल्यानंतर विशेष शोध व पुनर्प्राप्ती मोहीम राबवण्यात आली. पोलिसांनी अवशेष सुरक्षितपणे बाहेर काढून रुग्णालयात नेले. त्यानंतर उपलब्ध नोंदी आणि डीएनए नमुन्यांच्या आधारे त्यांची ओळख पटवण्यात आली.
अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, दोन्ही व्यक्ती 1992 मध्ये वीस्मीसम पर्वताजवळ बेपत्ता झाले होते. वीस्मीसमची उंची 4,000 मीटरपेक्षा जास्त असून हा गिर्यारोहकांमध्ये लोकप्रिय परिसर आहे. या भागात हवामान वेगाने बदलू शकते आणि उंची, बर्फ व कठीण भूभागामुळे गिर्यारोहण जोखमीचे ठरते.
स्वित्झर्लंडमधील वालिस भागातील अधिकाऱ्यांकडे बेपत्ता व्यक्तींच्या घटनांची नोंद आहे. या नोंदींमध्ये 1925 पासूनची प्रकरणे समाविष्ट आहेत. पोलिसांच्या माहितीनुसार, यापैकी मोठ्या संख्येने लोक पर्वत, नद्या किंवा इतर जलक्षेत्रांमध्ये बेपत्ता झाले आहेत.
पर्वतीय भागात खराब हवामान, हिमवृष्टी, हिमस्खलन आणि कठीण भूभागामुळे शोधमोहीम आव्हानात्मक ठरू शकते. अनेक प्रकरणांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर शोधमोहीम राबवूनही बेपत्ता व्यक्तींचे अवशेष सापडत नाहीत.
ग्लेशियरमध्ये दबलेले अवशेष अनेक वर्षे पूर्णपणे लपून राहू शकतात. तापमान वाढल्याने आणि बर्फ मागे सरकल्याने हे अवशेष पुन्हा पृष्ठभागावर येऊ शकतात. त्यामुळे हवामान बदल आणि ग्लेशियर वितळण्याच्या पार्श्वभूमीवर जुन्या बेपत्ता व्यक्तींच्या प्रकरणांमध्ये नवे धागेदोरे समोर येण्याच्या घटना घडत आहेत.
स्विस अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, ग्लेशियर वितळल्यामुळे अनेक दशकांपूर्वीचे मानवी अवशेष सापडण्याची ही पहिली घटना नाही. 2023 मध्ये स्वित्झर्लंडमधील प्रसिद्ध मॅटरहॉर्न पर्वताजवळील एका ग्लेशियरमधून मानवी अवशेष सापडले होते.
नंतर डीएनए तपासणीत हे अवशेष 1986 पासून बेपत्ता असलेल्या एका जर्मन गिर्यारोहकाचे असल्याची पुष्टी झाली होती. ग्लेशियर मागे सरकल्याने जुन्या पर्वतीय दुर्घटना आणि बेपत्ता व्यक्तींच्या प्रकरणांशी संबंधित अवशेष पुन्हा समोर येऊ शकतात.
अत्यंत थंडी आणि दीर्घकाळ बर्फाखाली राहिल्यामुळे मानवी अवशेषांची स्थिती मोठ्या प्रमाणात बदलू शकते. त्यामुळे अशा प्रकरणांमध्ये डीएनए तपासणी महत्त्वाची ठरते.
दोन गिर्यारोहकांचे अवशेष सापडण्याची घटना अशा वेळी समोर आली आहे, जेव्हा स्वित्झर्लंडमधील ग्लेशियर वेगाने आकुंचन पावत आहेत. वैज्ञानिकांच्या मते, जागतिक तापमानवाढ आणि हवामान बदल हे ग्लेशियर वेगाने वितळण्याच्या प्रमुख कारणांपैकी आहेत.
स्विस ग्लेशियर मॉनिटरिंग संस्था ग्लेशियर मॉनिटरिंग इन स्वित्झर्लंड (GLAMOS) च्या आकडेवारीनुसार, 2025 पर्यंतच्या दशकात स्वित्झर्लंडमधील ग्लेशियरनी त्यांच्या एकूण आकाराच्या सुमारे एक चतुर्थांश भाग गमावला. 2025 मध्येही ग्लेशियरमध्ये सुमारे 3 टक्क्यांची घट नोंदवण्यात आली.
2022 आणि 2023 मध्ये नोंदवलेल्या विक्रमी बर्फहानीनंतरही ही घट सुरू राहिली.
जागतिक सरासरी तापमानवाढीचा परिणाम उंच पर्वतीय भागांमध्येही दिसून येत आहे. स्वित्झर्लंडच्या उंच पर्वतीय भागांमध्ये असामान्यपणे उष्ण हवामान आणि बर्फवृष्टीतील घट यामुळे ग्लेशियरच्या अस्तित्वावर दबाव वाढला आहे.
ग्लेशियर वेगाने वितळल्याने पर्यावरणाबरोबरच पर्वतीय पर्यटन आणि स्की रिसॉर्टवरही परिणाम होत आहे. बर्फाच्या कमतरतेमुळे अनेक स्की क्षेत्रांसमोर उपक्रमांशी संबंधित आव्हाने वाढत आहेत.
युरोपियन आयोगाच्या देखरेख संस्थेच्या कोपरनिकसनुसार, जगभरातील ग्लेशियर आकुंचन पावण्याचा वेग 1990 च्या दशकापासून वाढला असून 2000 नंतर त्यात आणखी वाढ झाली आहे.
1992 मध्ये बेपत्ता झालेल्या दोन्ही बेल्जियन नागरिकांच्या कुटुंबांसाठी या शोधामुळे त्यांच्या बेपत्तेपणाबाबतची दीर्घकाळची अनिश्चितता संपली आहे. अवशेष सापडल्यानंतर आणि ओळख पटवल्यानंतर दोन्ही व्यक्तींच्या स्थितीची पुष्टी झाली आहे.
मात्र, उपलब्ध माहितीनुसार त्यांच्या बेपत्ता होण्यामागील नेमकी परिस्थिती स्पष्ट झालेली नाही. दुर्घटना कशा प्रकारे घडली आणि दोन्ही गिर्यारोहक ग्लेशियरच्या कोणत्या भागात अडकले होते, हेही स्पष्ट झालेले नाही.
पोलिस आणि स्थानिक अधिकारी या प्रकरणाशी संबंधित नोंदींचा आढावा घेत आहेत.
