ଡିସେମ୍ବର 2025ରେ ଦେଶର ଉପଭୋକ୍ତା ମୂଲ୍ୟ ସୂଚକାଙ୍କ (CPI) ଆଧାରିତ ମହଙ୍ଗାଇ ହାର 1.3 ପ୍ରତିଶତକୁ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏହା ନଭେମ୍ବରର 0.7 ପ୍ରତିଶତରୁ ବଢ଼ିଛି। ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତାନୁସାରେ, ଏହି ବୃଦ୍ଧି ପୂର୍ବାନୁମାନ ଅନୁଯାୟୀ ହୋଇଛି ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥର ମୂଲ୍ୟ ଧୀରେଧୀରେ ସାଧାରଣ ସ୍ତରକୁ ଫେରିବା ଏହାର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ। ବିଶେଷକରି ଶାକସବଜିର ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସର ଗତି କମିବାରୁ ସମଗ୍ର ମହଙ୍ଗାଇ ସୂଚକାଙ୍କରେ ସାନା ବୃଦ୍ଧି ଦେଖାଯାଇଛି।
ନୁଭାମା ଇନ୍ସ୍ଟିଟ୍ୟୁସନାଲ ଇକ୍ୱିଟିଜ୍ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଡିସେମ୍ବରରେ ଖାଦ୍ୟ ମହଙ୍ଗାଇ ହାର ମାଇନସ 1.8 ପ୍ରତିଶତ ରହିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ନଭେମ୍ବରରେ ଏହା ମାଇନସ 2.8 ପ୍ରତିଶତ ଥିଲା। ଶାକସବଜିର ମୂଲ୍ୟରେ ବାର୍ଷିକ ଆଧାରରେ ହୋଇଥିବା ହ୍ରାସ ନଭେମ୍ବରର 22 ପ୍ରତିଶତରୁ ଡିସେମ୍ବରରେ 18 ପ୍ରତିଶତକୁ କମିଛି ବୋଲି ରିପୋର୍ଟ କହିଛି। ଶାକସବଜି ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥର ମୂଲ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ ସ୍ଥିର ରହିଥିବାରୁ ସମଗ୍ର ଖାଦ୍ୟ ମହଙ୍ଗାଇରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃଦ୍ଧି ଦେଖାଯାଇନାହିଁ।
ଖାଦ୍ୟ ଓ ଇନ୍ଧନକୁ ବାଦ ଦେଇ ଗଣନା କରାଯାଉଥିବା କୋର୍ ମହଙ୍ଗାଇ ଡିସେମ୍ବରରେ ମଧ୍ୟ ନିମ୍ନ ସ୍ତରରେ ରହିଛି। ସୋନା ଓ ରୂପାର ଉଚ୍ଚ ମୂଲ୍ୟ ହେତୁ ସମଗ୍ର କୋର୍ ମହଙ୍ଗାଇ 4.6 ପ୍ରତିଶତ ରହିଛି। ତଥାପି ସୋନା, ରୂପା, ପେଟ୍ରୋଲ ଓ ଡିଜେଲକୁ ବାଦ ଦେଲେ କୋର୍ ମହଙ୍ଗାଇ 2.4 ପ୍ରତିଶତକୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି, ଯାହା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତର ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ ସ୍ତର।
ବସ୍ତ୍ର, ଆବାସ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା, ବିନୋଦନ ଓ ପରିବହନ ସହିତ ଆବଶ୍ୟକ ସେବାମାନଙ୍କର ମୂଲ୍ୟରେ ଧୀରେଧୀରେ ବୃଦ୍ଧି ଦେଖାଯାଇଛି। ଏହା ଦ୍ୱାରା ବଜାରରେ ଉପଭୋକ୍ତା ଚାହିଦା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ବଳ ରହିଥିବା ଓ ସମଗ୍ର ଚାହିଦାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଗତି ନ ଥିବାର ସୂଚନା ମିଳୁଛି।
ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତାନୁସାରେ, ଆସନ୍ତା ମାସଗୁଡ଼ିକରେ ଯଦି ଶାକସବଜିର ମୂଲ୍ୟ ଅଧିକ ସାଧାରଣ ସ୍ତରକୁ ଆସେ, ତେବେ ମହଙ୍ଗାଇରେ ସାନା ବୃଦ୍ଧି ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ନିମ୍ନ ଆଧାର ପ୍ରଭାବ କମିବା ସହିତ ସୂଚକାଙ୍କରେ ସାନା ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗତି ଦେଖାଯାଇପାରେ। ତଥାପି ସମଗ୍ର ମହଙ୍ଗାଇ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସୀମାଭିତରେ ରହିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଜିଏସଟି କମିବା ଓ ଦୁର୍ବଳ ଉପଭୋକ୍ତା ଚାହିଦା ହେତୁ କୋର୍ ମହଙ୍ଗାଇ ଉପରେ ଅତିରିକ୍ତ ଚାପ ପଡ଼ିବାର ଝୁମୁରା କମ ବୋଲି ରିପୋର୍ଟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି।
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଦେଶର ଆୟ ଓ କର୍ପୋରେଟ୍ ଲାଭ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ବଳ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଛି। ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଅନିଶ୍ଚିତତା ଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରର ପରିସ୍ଥିତି ଭାରତୀୟ ରପ୍ତାନୀ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷିତରେ ମହଙ୍ଗାଇ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଥିବା ଓ ଆର୍ଥିକ ବୃଦ୍ଧି ଧୀର ହେବାରୁ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ପାଇଁ ନୀତିଗତ ସୁଦହାର କମାଇବାର ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।
ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ଅନୁମାନ ଅନୁସାରେ, ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ 2026ରେ ସୁଦହାର 0.25ରୁ 0.50 ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କମାଇପାରେ। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଅର୍ଥନୀତିରେ ତରଳତା ବଢ଼ାଇବା ଏବଂ ବିନିଯୋଗ ଓ ଉପଭୋକ୍ତା ବ୍ୟୟକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ନିଆଯାଇପାରେ।
