ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗର ବଡ଼ ଘୋଷଣା: ଆସୁଛି ଭୋଟର ତାଲିକାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସମୀକ୍ଷା (SIR) ଅଭିଯାନ

ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ଆଜି ଅର୍ଥାତ୍ ସୋମବାର ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀ କରିବାକୁ ଯାଉଛି, ଯେଉଁଥିରେ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଭୋଟର ତାଲିକାର ବିଶେଷ ସମୀକ୍ଷା (Special Intensive Revision - SIR) ର ଔପଚାରିକ ଘୋଷଣା କରାଯିବ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତର ଗଣତନ୍ତ୍ରକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବା ଦିଗରେ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ (Election Commission of India) ଆଜି ଅର୍ଥାତ୍ ସୋମବାର ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଯାଉଛି। ଆୟୋଗ ଆଜି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଭୋଟର ତାଲିକାର ବିଶେଷ ସମୀକ୍ଷା (Special Intensive Revision – SIR) ଘୋଷଣା କରିପାରେ। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଅଧୀନରେ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ସୁଧାର, ନୂତନ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ଯୋଡିବା ଏବଂ ପୁରୁଣା ତ୍ରୁଟି ଦୂର କରିବା ସାମିଲ ଅଛି।

ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଅଭିଯାନର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ୧୦ ରୁ ୧୫ ରାଜ୍ୟରେ ଚାଲିବ, ଯେଉଁଥିରେ ସେହି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରମୁଖ ଭାବରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେବେ ଯେଉଁଠାରେ ୨୦୨୬ ରେ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ହେବାକୁ ଅଛି। ଏଥିରେ ତାମିଲନାଡୁ, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, କେରଳ, ଆସାମ ଏବଂ ପୁଡୁଚେରୀ ଭଳି ରାଜ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରନ୍ତି।

SIR (Special Intensive Revision) କ’ଣ?

SIR ଅର୍ଥାତ୍ Special Intensive Revision ହେଉଛି ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗର ଏକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯାହା ଅଧୀନରେ ଭୋଟର ତାଲିକା (Electoral Roll) ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୀକ୍ଷା କରାଯାଏ। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଯେ ତାଲିକାରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ତ୍ରୁଟି, ନକଲ ନାମ କିମ୍ବା ପୁରୁଣା ଭୋଟରଙ୍କ ରେକର୍ଡରେ ଗଡ଼ବଡ଼ ନ ହେଉ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ତିନୋଟି ମୁଖ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ରହିଛି:

• ନୂତନ ଭୋଟରଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତି – ଯେଉଁ ନାଗରିକମାନେ ୧୮ ବର୍ଷ ବୟସ ପୂରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ଯୋଡାଯିବ।
• ପୁରୁଣା ଏବଂ ଭୁଲ ପ୍ରବେଶଗୁଡ଼ିକର ସଂଶୋଧନ – ମୃତ ଭୋଟର କିମ୍ବା ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ନାଗରିକଙ୍କ ନାମ ହଟାଇ ଦିଆଯିବ।
• ତ୍ରୁଟିର ନିରାକରଣ ଏବଂ ପୁଷ୍ଟି – ତାଲିକାର ସଠିକତା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଘରକୁ ଘର ଯାଞ୍ଚ ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ ଯାଞ୍ଚ କରାଯିବ।

ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ SIR ର ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱଚ୍ଛ, ନିରପେକ୍ଷ ଏବଂ ବୈଷୟିକ ଭାବରେ ସଶକ୍ତ ହେବ।

ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ୧୦ ରୁ ୧୫ ରାଜ୍ୟ ସାମିଲ ହେବେ

ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ୧୦ ରୁ ୧୫ ରାଜ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେବେ। ଏଥିରେ ସେହି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ପାଇବେ ଯେଉଁଠାରେ ଆସନ୍ତା ବର୍ଷ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଅଛି। ଏହି ତାଲିକାରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଭାବରେ ତାମିଲନାଡୁ, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, କେରଳ, ଆସାମ, ପୁଡୁଚେରୀ, ବିହାର, ଝାଡଖଣ୍ଡ, ହରିୟାଣା ଏବଂ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ଭଳି ରାଜ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରନ୍ତି। ଏହି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ଭୋଟର ତାଲିକାର ଘରକୁ ଘର ଯାଞ୍ଚ, ଫର୍ମ ୬ (ନୂଆ ନାମ ଯୋଡିବା) ଏବଂ ଫର୍ମ ୭ (ନାମ ହଟାଇବା) ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଡିଜିଟାଲ ଏବଂ ଅଫଲାଇନ୍ ଉଭୟ ମାଧ୍ୟମରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯିବ।

ଭାରତ ଭଳି ବିଶାଳ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ଭୋଟର ତାଲିକାର ସଠିକତା ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ନିର୍ବାଚନର ବିଶ୍ୱସନୀୟତାର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଧାର। ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗର ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି କାରଣ ଆଗାମୀ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଦେଶରେ ଅନେକ ବଡ଼ ନିର୍ବାଚନ — ୨୦୨୬ ର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ଏବଂ ୨୦୨୯ ର ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ — ହେବାକୁ ଅଛି। SIR ମାଧ୍ୟମରେ ଆୟୋଗ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୋଗ୍ୟ ନାଗରିକ ଭୋଟ୍ ଦେବାର ଅଧିକାର ପାଆନ୍ତୁ ଏବଂ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ବୈଷୟିକ କିମ୍ବା ପ୍ରଶାସନିକ ତ୍ରୁଟି ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ପ୍ରଭାବିତ ନ କରୁ।

ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗର ପ୍ରସ୍ତୁତି

ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ କହିଛି ଯେ SIR ସମୟରେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଶେଷ ଦଳ ନିୟୋଜିତ କରାଯିବ। ଏହି ଦଳଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟ ହେବ —

• ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରକୁ ଯାଇ ଭୋଟରଙ୍କ ସୂଚନାର ପୁଷ୍ଟି କରିବା।
• ନୂତନ ଭୋଟରଙ୍କ ପଞ୍ଜୀକରଣ ଫର୍ମ ପୂରଣ କରାଇବା।
• ଭୋଟର ପରିଚୟ ପତ୍ର (Voter ID) ର ତ୍ରୁଟି ସୁଧାରିବା।

ଏଥିପାଇଁ ଆୟୋଗ ଡିଜିଟାଲ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଯେପରିକି Voter Helpline App ଏବଂ nvsp.in ୱେବସାଇଟ୍ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରିବ ଯାହାଫଳରେ ଲୋକେ ଘରେ ବସି ନିଜ ନାମର ସ୍ଥିତି ଯାଞ୍ଚ କରିପାରିବେ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ସୁଧାର କରାଇପାରିବେ।

ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ବିଶେଷ ପଦକ୍ଷେପ – ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତି

ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ଭୋଟର ତାଲିକାର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସମୀକ୍ଷା ସମୟରେ ଆୟୋଗ ଏକ ନୂତନ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଯାଉଛି। ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ବୁଥ୍-ସ୍ତରୀୟ ଅଧିକାରୀ (BLOs) ଙ୍କ ସହାୟତା ପାଇଁ ଆୟୋଗ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ (Volunteers) ନିଯୁକ୍ତି ଉପରେ ବିଚାର କରୁଛି। ଏହି ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀମାନଙ୍କୁ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ, ଶିକ୍ଷକ ଏବଂ କିରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବଛାଯିବ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ସେହି ପୋଲିଂ ଷ୍ଟେସନରେ ନିୟୋଜିତ କରାଯିବ ଯେଉଁଠାରେ ୧୨୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଭୋଟର ଅଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ହେବ —

• ଭୋଟରମାନଙ୍କୁ ଫର୍ମ ପୂରଣ କରିବାରେ ସହାୟତା କରିବା।
• ଆବଶ୍ୟକ ଦସ୍ତାବିଜ୍ ଯାଞ୍ଚ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା।
• ବିଏଲଓଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ବିକଳ୍ପ ସହଯୋଗୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା।

ରାଜ୍ୟରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରାୟ ୮୦,୦୦୦ ପୋଲିଂ ବୁଥ୍ ଅଛି, ଯାହାକୁ ୯୪,୦୦୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢ