ଭାରତୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ବଡ଼ ସୀମାପାର ନିବେଶ କାରବାର ଅଧୀନରେ କାନାଡାର ନିବେଶକ ପ୍ରେମ ୱାତ୍ସଙ୍କ କମ୍ପାନୀ ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସ ଫାଇନାନ୍ସିଆଲ୍ ହୋଲ୍ଡିଂସ୍ IDBI ବ୍ୟାଙ୍କରେ 60.72% ନିୟନ୍ତ୍ରଣକାରୀ ଅଂଶଧନ ହାସଲ କରିବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହି ଅଧିଗ୍ରହଣ ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଅନୁମୋଦନ ମିଳିଛି। ପ୍ରାୟ 52,878 କୋଟି ଟଙ୍କା (5.56 ବିଲିୟନ ଡଲାର)ର ଏହି କାରବାର ଭାରତୀୟ ଆର୍ଥିକ କ୍ଷେତ୍ରର ସର୍ବବୃହତ ବିଦେଶୀ ନିବେଶ କାରବାର ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ହେବ।
ପ୍ରେମ ୱାତ୍ସ ହେଉଛନ୍ତି ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସ ଫାଇନାନ୍ସିଆଲ୍ ହୋଲ୍ଡିଂସ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା, ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଏବଂ ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ଅଧିକାରୀ। ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ 5 ଅଗଷ୍ଟ 1950ରେ ହାଇଦ୍ରାବାଦରେ ହୋଇଥିଲା। ସେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (IIT) ମାଡ୍ରାସରୁ ରାସାୟନିକ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂରେ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ପରେ କାନାଡାର ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଅଫ୍ ୱେଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ଅଣ୍ଟାରିଓରୁ MBA ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ।
1985ରେ ସେ ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ଏହି କମ୍ପାନୀ ବୀମା, ନିବେଶ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ସେବା କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସମ୍ଭାବନାକୁ ଆଧାର କରି ନିବେଶ କରିବା ତାଙ୍କ ନିବେଶ ରଣନୀତିର ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ। ଏହି ରଣନୀତି ଏବଂ ଧୈର୍ଯ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ନିବେଶ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଯୋଗୁଁ ତାଙ୍କୁ ଆମେରିକୀୟ ନିବେଶକ ୱାରେନ୍ ବଫେଟ୍ଙ୍କ ସହ ତୁଳନା କରାଯାଏ। ତାଙ୍କୁ ‘କାନାଡାର ୱାରେନ୍ ବଫେଟ୍’ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଭାରତୀୟ ବ୍ୟବସାୟରେ ନିବେଶ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଅବଦାନ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ 2020ରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା।
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଅର୍ଥନୈତିକ ବ୍ୟାପାର ସମ୍ପର୍କିତ କ୍ୟାବିନେଟ୍ କମିଟି (CCEA) 14 ଅକ୍ଟୋବର 2026ରେ IDBI ବ୍ୟାଙ୍କର ରଣନୀତିକ ବିକ୍ରୟକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲା। ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁଯାୟୀ, କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ନିଜର 30.48% ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଜୀବନ ବୀମା ନିଗମ (LIC) ନିଜର 30.24% ଅଂଶଧନ ବିକ୍ରୟ କରିବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ମୋଟ 60.72% ଅଂଶଧନ ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସର ସହଯୋଗୀ କମ୍ପାନୀ ହାତକୁ ଯିବ।
ଏହି କାରବାରର ମୋଟ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ 52,878.08 କୋଟି ଟଙ୍କା ରହିଛି। ପ୍ରତି ଶେୟାରର ମୂଲ୍ୟ 81 ଟଙ୍କା ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଛି। ବିକ୍ରୟ ପରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ 15% ଏବଂ LIC ପାଖରେ 19% ଅଂଶଧନ ରହିବ। ଏହିପରି ଉଭୟଙ୍କ ମିଳିତ ଅଂଶଧନ 34% ହେବ।
ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସର ବିଡ୍ ପ୍ରତି ଶେୟାର ପିଛା 75.99 ଟଙ୍କାର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମୂଲ୍ୟାୟନଠାରୁ ଅଧିକ ରହିଛି। ତେବେ କ୍ୟାବିନେଟ୍ର ଅନୁମୋଦନ ମିଳିବା ଅର୍ଥ ଅଧିଗ୍ରହଣର ସମସ୍ତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଛି ନୁହେଁ। ଏହି କାରବାର ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ନିୟାମକ ଅନୁମୋଦନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଔପଚାରିକତା ପୂରଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହାକୁ ମାର୍ଚ୍ଚ 2027 ସୁଦ୍ଧା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଛି।
ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ IDBI ବ୍ୟାଙ୍କର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଛି। ସରକାରୀ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ସେପ୍ଟେମ୍ବର 2018ରେ ବ୍ୟାଙ୍କର ମୋଟ ଅଣ-ନିଷ୍ପାଦନକାରୀ ସମ୍ପତ୍ତି (NPA) ଅନୁପାତ 31.78% ଥିଲା। ମାର୍ଚ୍ଚ 2026 ସୁଦ୍ଧା ଏହା ହ୍ରାସ ପାଇ 2.32% ହୋଇଥିଲା।
ଫେୟାରଫ୍ୟାକ୍ସର ରଣନୀତି IDBI ବ୍ୟାଙ୍କରେ ଅଂଶଧନ ଅଧିଗ୍ରହଣରେ ସୀମିତ ନ ରହିପାରେ। କମ୍ପାନୀ ଭାରତରେ ନିଜର ଆର୍ଥିକ ସେବା ବ୍ୟବସାୟଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ସାଧାରଣ ମଞ୍ଚରେ ଆଣିବାର ସମ୍ଭାବନା ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଯୋଜନାରେ ଡିଜିଟ୍ ଲାଇଫ୍ ଇନ୍ସୁରାନ୍ସ, ଡିଜିଟ୍ ଜେନେରାଲ୍ ଇନ୍ସୁରାନ୍ସ ଏବଂ IIFL କ୍ୟାପିଟାଲ୍ର ସମ୍ପତ୍ତି କିମ୍ବା ବ୍ୟବସାୟକୁ IDBI ବ୍ୟାଙ୍କ ସହ ଏକୀକୃତ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।
ତେବେ ଏପରି କୌଣସି ପଦକ୍ଷେପ ସମ୍ପୃକ୍ତ ନିୟାମକ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ଅନୁମୋଦନ ଏବଂ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ନିୟମାବଳୀ ଅଧୀନରେ ରହିବ। ଏହି ଯୋଜନା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଲେ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ, ବୀମା, ନିବେଶ ଏବଂ ସମ୍ପତ୍ତି ପରିଚାଳନା ଭଳି ସେବାଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ବ୍ୟାପକ ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧୀନରେ ଉପଲବ୍ଧ କରାଇବାର ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ।
