ଶନିବାର ହେବାକୁ ଥିବା ପ୍ରତିବାଦକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଫ୍ରାନ୍ସ ସରକାର ପୁଲିସ ମୁତୟନ ବଢ଼ାଇବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅନୁସାରେ, ଗତ ସପ୍ତାହାନ୍ତ ତୁଳନାରେ ଏଥର ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ଅଧିକ ପୁଲିସ କର୍ମଚାରୀ ଡ୍ୟୁଟିରେ ରହିବେ। ଲିଓନ୍ ଓ ମାର୍ସେଇ ସମେତ ଅନେକ ସହରରେ ପ୍ରତିବାଦ କରିବା ଉପରେ ନିଷେଧାଦେଶ ଜାରି କରାଯାଇଛି। ପ୍ୟାରିସ୍ରେ ମାର୍ଚ୍ଚ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ସହରର ପୂର୍ବ ଅଞ୍ଚଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ମିଳିବ। ସୁରକ୍ଷା କାରଣରୁ ଲୁଭ୍ର ଓ ମ୍ୟୁଜେ ଦ’ଓର୍ସେ ଭଳି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ମଧ୍ୟ ବନ୍ଦ ରହିବ। ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ କିଛି ପ୍ରତିବାଦୀ ସଂଗଠନ ସଡ଼କକୁ ଓହ୍ଲାଇବାକୁ କହିଛନ୍ତି।
ଯୁବକମାନେ ଆହତ ହେବା ପରେ ପୁଲିସ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ
ଗତ କିଛି ପ୍ରତିବାଦ ସମୟରେ ଅନେକ କିଶୋର ଗୁରୁତର ଭାବେ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହାକୁ ନେଇ ପୁଲିସର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ବିରୋଧରେ ଅସନ୍ତୋଷ ବଢ଼ୁଛି। ଗତ ଶନିବାର ମୁଲହାଉସ୍ରେ ପ୍ରତିବାଦ ସମୟରେ ୧୭ ବର୍ଷୀୟ ଜଣେ ଝିଅ ଗୋଟିଏ ଆଖିର ଦୃଷ୍ଟି ହରାଇଥିଲେ। ସେହିପରି ସେଣ୍ଟ-ଏଟିଏନ୍ରେ ୧୭ ବର୍ଷୀୟ ଜଣେ ଯୁବକଙ୍କ ହାତ ଗୁରୁତର ଭାବେ ଆହତ ହେବା ପରେ ତାହା କାଟିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ସ୍କୁଲଗୁଡ଼ିକରେ ତାଲାବନ୍ଦ ଏବଂ ସଡ଼କରେ ହୋଇଥିବା ପ୍ରତିବାଦ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଯୁବକ ଗୁରୁତର ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଆହତ କିଶୋରମାନଙ୍କ ପରିବାର ଏବଂ ପୁଲିସ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନର ସମାଲୋଚକମାନେ ଭିଡ଼କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ଏପରି ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କେତେଦୂର ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ତାହା ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି। କିଛି ସଂଗଠନ ଫୋମ୍ ରାଉଣ୍ଡ୍ ଫାୟାର୍ କରୁଥିବା ଲଞ୍ଚର୍, ଲୁହବୁହା ଗ୍ୟାସ୍ ଏବଂ ଷ୍ଟନ୍ ଗ୍ରେନେଡ୍ ଉପରେ ନିଷେଧ ଲଗାଇବାକୁ ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ଫ୍ରାନ୍ସରେ ୨୦୧୮ର ‘ୟେଲୋ ୱେଷ୍ଟ୍’ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ପୁଲିସର କଠୋରତା ଏବଂ ପ୍ରତିବାଦକାରୀମାନେ ଆହତ ହେବା ନେଇ ବ୍ୟାପକ ବିବାଦ ହୋଇଥିଲା।
ପ୍ରତିବାଦକାରୀଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ଏହି ଅସ୍ତ୍ର
ଫ୍ରାନ୍ସରେ ଦଙ୍ଗା କିମ୍ବା ବଡ଼ ପ୍ରତିବାଦ ସମୟରେ ପୁଲିସ ଲାଠି, ଲୁହବୁହା ଗ୍ୟାସ୍, ତୀବ୍ର ଶବ୍ଦ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଗ୍ରେନେଡ୍ ଏବଂ ଫୋମ୍ ଗୋଳି ଛାଡ଼ୁଥିବା ଲଞ୍ଚର୍ ବ୍ୟବହାର କରେ। ପୁଲିସର କିଛି ଢାଲରେ ତୀବ୍ର ଆଲୋକ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଲାଇଟ୍ ମଧ୍ୟ ଲଗାଯାଇଛି। ଏହା ଆଗରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଦେଖିବାରେ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ଭିଡ଼ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଷ୍ଟନ୍ ଗନ୍ ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ନିଷେଧ ରହିଛି।
ଫ୍ରାନ୍ସର ଜାତୀୟ ପୁଲିସ ନିଜ ପକ୍ଷରେ କହିଛି ଯେ ଏହି ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପରିସ୍ଥିତି ଅନୁସାରେ କୌଣସି ବିପଦର ଜବାବ ଦେବା। ପୁଲିସ ଅନୁସାରେ, ଏଗୁଡ଼ିକୁ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତରରେ ଏବଂ ବିପଦର ଅନୁପାତ ଅନୁସାରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବା ଉଚିତ। କିନ୍ତୁ ମାନବାଧିକାର ସଂଗଠନ ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ର ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏପରି ଉପକରଣର ଭୁଲ ବ୍ୟବହାର ସ୍ଥାୟୀ କ୍ଷତି ଘଟାଇପାରେ।
ଆମ୍ନେଷ୍ଟି ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍ ଚଳିତ ମାସରେ ଷ୍ଟନ୍ ଗ୍ରେନେଡ୍ ଉପରେ ସ୍ଥାୟୀ ନିଷେଧ ଲଗାଇବାକୁ ଦାବି କରିଥିଲା। ସଂଗଠନ ଅନୁସାରେ, ଏଥିରୁ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ତୀବ୍ର ବିସ୍ଫୋରଣ ଶବ୍ଦ ଏବଂ ଏହାର ଖଣ୍ଡ ଲୋକଙ୍କ ଶ୍ରବଣ କ୍ଷମତାକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇବା ସହ ଗୁରୁତର ଆହତ କରିପାରେ।
ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀରେ କମ୍ ମାରାତ୍ମକ ବୋଲି ବିବେଚିତ ଅସ୍ତ୍ରର ବ୍ୟବହାର ସମୟରେ ସତର୍କତା ଅବଲମ୍ବନ ଉପରେ ଜୋର ଦିଆଯାଇଛି। ଏଥିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଶରୀରରେ ଆଘାତ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ପ୍ରୋଜେକ୍ଟାଇଲ୍ କେବଳ ତତ୍କାଳ ବିପଦ ଥିବା ପରିସ୍ଥିତିରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବା ଉଚିତ। ମୁଣ୍ଡ, ମୁହଁ ଏବଂ ବେକକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିବାରୁ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ। ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିକଟରୁ କିମ୍ବା ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରୁ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଛାଡ଼ିବା ମଧ୍ୟ ବିପଦ ବଢ଼ାଇପାରେ।
ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଓ ଜବାବଦେହିତା ଉପରେ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ
ବ୍ରିଟେନ୍ସ୍ଥିତ ଓମେଗା ରିସର୍ଚ୍ଚ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ବିଶେଷଜ୍ଞ ନିଲ୍ କର୍ନିଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ରବର ଗୁଳି ଚଳାଉଥିବା ବନ୍ଧୁକ ତୁଳନାରେ ଫୋମ୍ ରାଉଣ୍ଡ୍ ଲଞ୍ଚର୍କୁ ଅଧିକ ସୁରକ୍ଷିତ ବୋଲି ଧରାଯାଏ। କିନ୍ତୁ କିଛି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ମାରାତ୍ମକ ହୋଇପାରେ। ଠିକ୍ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ ନିୟମ ଆହତ ହେବାର ବିପଦକୁ କମାଇପାରେ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।
କର୍ନି ସ୍ପେନର ଉଦାହରଣ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ୨୦୧୭ରେ କାଟାଲୋନିଆର ସ୍ୱାଧୀନତା ଜନମତ ସଂଗ୍ରହ ସମୟରେ ପୁଲିସର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନକୁ ନେଇ ସମାଲୋଚନା ପରେ ରବର ଗୁଳି ଚଳାଉଥିବା ବନ୍ଧୁକ ବଦଳରେ ଫୋମ୍ ରାଉଣ୍ଡ୍ ଲଞ୍ଚର୍ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା। ତାଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଏହା ପରେ ସେଠାରେ ଆହତଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କମିଛି।
ଆମ୍ନେଷ୍ଟି ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ବିଶେଷଜ୍ଞ ପ୍ୟାଟ୍ରିକ୍ ୱିଲ୍କିନ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଫୋମ୍ ରାଉଣ୍ଡ୍ ଲଞ୍ଚର୍କୁ ମୂଳତଃ ସାମରିକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଏବଂ ପରେ ବନ୍ଧକ ସଙ୍କଟ ଓ ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧୀ ଅଭିଯାନ ଭଳି ଉଚ୍ଚ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିସ୍ଥିତି ପାଇଁ ବିକଶିତ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରତିବାଦ ସମୟରେ ପୁଲିସ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ବିକଶିତ କରାଯାଇନଥିଲା ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।
ଜବାବଦେହିତା ମଧ୍ୟ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରସଙ୍ଗ। ଗୁରୁତର ଆହତ ଘଟଣାରେ ବ୍ୟବହୃତ ଅସ୍ତ୍ର ଏବଂ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବାରେ ସହାୟତା ପାଇଁ ଫୋମ୍ ରାଉଣ୍ଡ୍ରେ ପରିଚୟ ସଂଖ୍ୟା ଅଙ୍କିତ କରାଯିବା ଉଚିତ ବୋଲି କର୍ମୀମାନେ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛନ୍ତି।
ଫ୍ରାନ୍ସର ପୁଲିସ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଚର୍ଚ୍ଚା
ଫ୍ରାନ୍ସରେ ପୁଲିସ ଏବଂ ପ୍ରତିବାଦକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୂରତା ବଜାୟ ରଖିବାର ରଣନୀତିକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି। ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ଲେଖୁଥିବା ଲେଖକ ଜିନ୍-ମେରି ଗୋଡାର୍ଡଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ୨୦୦୦ ଦଶକର ଆରମ୍ଭରେ ଫ୍ରାନ୍ସ ସ୍ଥାନୀୟ ସମୁଦାୟ ସହିତ ସିଧାସଳଖ ସମ୍ପର୍କ ରଖୁଥିବା ପୁଲିସ ବ୍ୟବସ୍ଥାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇ ବିଶେଷ ଦଙ୍ଗା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ୟୁନିଟ୍ ଉପରେ ଅଧିକ ନିର୍ଭର କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା।
ଆଣ୍ଟୱର୍ପ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ସମାଜବିଜ୍ଞାନୀ ଲୌରା କୀସମାନ୍ ଫ୍ରାନ୍ସ, ବ୍ରିଟେନ୍, ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡସ୍ ଏବଂ ସ୍ୱିଡେନ୍ର ପୁଲିସ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ତୁଳନା କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଅନେକ ଅନ୍ୟ ଦେଶରେ ଅଧିକାରୀମାନେ ପ୍ରତିବାଦକାରୀଙ୍କ ସହ ସିଧାସଳଖ ଆଲୋଚନା କରି ଉତ୍ତେଜନା କମାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଫ୍ରାନ୍ସରେ ପୁଲିସର ପଦ୍ଧତି ତୁଳନାମୂଳକ ଭାବେ ଅଧିକ କଠୋର। ତେବେ, ଫ୍ରାନ୍ସରେ କିଛି ପ୍ରତିବାଦକାରୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ଓ ହିଂସାତ୍ମକ ହୋଇପାରନ୍ତି ବୋଲି ସେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି।
ଫ୍ରାନ୍ସରେ ୨.୫ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଜାତୀୟ ପୁଲିସ କର୍ମଚାରୀ ଏବଂ ଜେଣ୍ଡାର୍ମେରୀର ଯବାନ ଅଛନ୍ତି। ପୁଲିସ ସାଧାରଣତଃ ସହରଗୁଡ଼ିକରେ କାମ କରୁଥିବା ବେଳେ ଜେଣ୍ଡାର୍ମେରୀର ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଛୋଟ ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ଅଧିକ ରହିଥାଏ। ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅନୁସାରେ, ଗତ ଶନିବାରର ହିଂସାରେ ୯୯୭ ଜଣ ପୁଲିସ ଏବଂ ଜେଣ୍ଡାର୍ମେରୀ ଯବାନ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୭ ଜଣଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ଗୁରୁତର ଥିଲା। ପ୍ୟାରିସ୍ରେ ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରତିବାଦକାରୀ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକ ଆହତ ହୋଇଥିବା ପୁଲିସ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲା। ସେହି ଦିନ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ପ୍ରାୟ ୨,୪୦୦ ଜଣଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା।
ସମ୍ପ୍ରତିର ହିଂସା ପାଇଁ ଫ୍ରାନ୍ସର ଅଧିକାରୀମାନେ ବାମପନ୍ଥୀ ଉଗ୍ରପନ୍ଥୀ ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକୁ ଦାୟୀ କରିଆସୁଛନ୍ତି। ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକ ପୁଲିସ ସହିତ ସଂଘର୍ଷ କରିବା ସହ ସାର୍ବଜନୀନ ଭବନଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିଥିବା ସେମାନଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ। କିଛି ଲୋକ ଅଶାନ୍ତିର ସୁଯୋଗ ନେଇ ଦୋକାନଗୁଡ଼ିକରେ ଲୁଟପାଟ କରିଥିବା ମଧ୍ୟ ଅଧିକାରୀମାନେ କହିଛନ୍ତି। ଶନିବାରର ପ୍ରତିବାଦ ପୂର୍ବରୁ ସୁରକ୍ଷା ବଜାୟ ରଖିବା ସହ ପୁଲିସ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ନେଇ ଉଠୁଥିବା ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେବାର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ମଧ୍ୟ ସରକାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛି।
