ମାର୍ଚ୍ଚ 2026 ରେ ସୁନା ଦାମରେ 17 ବର୍ଷରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପତନ ରେକର୍ଡ ହୋଇଛି। ମାସର ଆରମ୍ଭରେ କୋମେକ୍ସ (Comex) ବଜାରରେ ପ୍ରତି ଆଉନ୍ସ $5,400 ରେ ବ୍ୟବସାୟ ହେଉଥିବା ସୁନା, ମାସ ଶେଷରେ କମି କରି ପ୍ରାୟ $4,600 କୁ ଆସିପହଞ୍ଚିଛି। ଏହା 14.5 ପ୍ରତିଶତ ପତନ ଯାହା ଅକ୍ଟୋବର 2008 ପରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ହ୍ରାସ ଭାବେ ଦର୍ଜା ହୋଇଛି, ସେତେବେଳେ ଦାମ 16.8 ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କମିଥିଲା।
ଏହି ପତନର ପ୍ରମୁଖ କାରଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ କାରଣ ହେଉଛି ଲାଭ ବୁକିଂ। ପଛଲା କିଛି ମାସ ଧରି ଉଚ୍ଚ ଦାମରେ ନିବେଶକମାନେ ସୁନା ବିକ୍ରି କରି ଲାଭ ସୁରକ୍ଷିତ କରିଥିବାରୁ ବଜାରରେ ବିକ୍ରୟ ଚାପ ବଢ଼ିଛି।
ଦ୍ୱିତୀୟ କାରଣ ହେଉଛି ଡଲାର ସୂଚକାଙ୍କର ଶକ୍ତି। ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବାରୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ସୁନା ଦାମରେ ସିଧାସଳଖ ଚାପ ପଡ଼ିଛି, କାରଣ ସୁନା ଦାମ ଡଲାରରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୁଏ।
ତୃତୀୟ କାରଣ ହେଉଛି ବଣ୍ଡ ଇଏଲ୍ଡର ବୃଦ୍ଧି। ସରକାରୀ ବଣ୍ଡରୁ ମିଳୁଥିବା ଫେରତ ବଢ଼ିବାରୁ ନିବେଶକମାନେ ସୁନାରୁ ବଣ୍ଡ ଦିଗକୁ ମୁଖ ଘୁଞ୍ଚାଇଛନ୍ତି।
ଚତୁର୍ଥ କାରଣ ହେଉଛି କ୍ରୁଡ଼ ଆଓଇଲ ଦାମର ବୃଦ୍ଧି। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କମୋଡିଟିର ଦାମ ବଢ଼ିବାରୁ ନିବେଶକମାନେ ଅଧିକ ଫେରତ ଦେଇଥିବା ବିକଳ୍ପମାନଙ୍କ ଦିଗକୁ ନିଜର ପୁଞ୍ଜି ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ସୁନା ଦାମରେ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
କମୋଡିଟି ବିଶେଷଜ୍ଞ ଅନୁଜ ଗୁପ୍ତଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ପଛଲା ଚାରି ବର୍ଷରେ ସୁନାର ବ୍ୟବହାରରେ ପ୍ରମୁଖ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଯାଇଛି। ଉକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବରୁ ଡଲାର ଏବଂ ସୁନା ମଧ୍ୟରେ ବିପରୀତ ସମ୍ପର୍କ ଥିଲା, ଡଲାର କମିଲେ ସୁନା ବଢ଼ୁଥିଲା। କିନ୍ତୁ 2025 ଏବଂ 2026 ଆରମ୍ଭରେ ଏହି ପ୍ରବୃତ୍ତି ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଥିଲା।
ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରେ ସୁନା ପୁନର୍ବାର ପୁରୁଣା ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଡଲାର ସୂଚକାଙ୍କ ଏବଂ ବଣ୍ଡ ଇଏଲ୍ଡ ବଢ଼ୁଥିବା ସମୟରେ ସୁନା ଦାମ କମୁଛି, ଯାହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ ସୁନା ପୁନର୍ବାର ବାହ୍ୟ ଆର୍ଥିକ ଏବଂ ଭୂ-ରାଜନୈତିକ କାରକମାନଙ୍କର ପ୍ରଭାବରେ ରହିଛି।
ତଥାପି ଦୀର୍ଘମିଆଦି ଭାବରେ ସୁନାର ପ୍ରଦର୍ଶନ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ରହିଛି। ପଛଲା ଗୋଟିଏ ବର୍ଷରେ ଡଲାର ସହିତ ତୁଳନାରେ ସୁନା ଦାମ 45 ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ବଢ଼ିଛି। ପଛଲା ଛଅ ମାସରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାୟ 18 ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ଦେଖାଯାଇଛି।
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଏହି ପତନକୁ ନୂତନ ନିବେଶ ସୁଯୋଗ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଇପାରେ। ଅଲ୍ପମିଆଦି ଉତ୍ତାର-ଚଢ଼ା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦୀର୍ଘମିଆଦି ପ୍ରବୃତ୍ତିରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇନାହିଁ।
ଡଲାର ସୂଚକାଙ୍କ କମଜୋର ହେବା ଏବଂ ବଣ୍ଡ ଇଏଲ୍ଡ ସ୍ଥିର ହେବା ସମୟରେ ସୁନା ଦାମରେ ସୁଧାର ଦେଖାଯିବ ବୋଲି ଅପେକ୍ଷା କରାଯାଉଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଗ୍ଲୋବାଲ ଆର୍ଥିକ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ପରିସ୍ଥିତି ସୁନା ଦାମରେ ଚାପ ଜାରି ରଖିଛି।
