JNU ପ୍ରବେଶ ସମୟରେ SC, ST, OBC-NCL, EWS, PWD ବର୍ଗମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶତକଡ଼ା ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ। ଏହି ବର୍ଗର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଆଧାରରେ ସୁବିଧା ପାଇବେ। ଯୋଗ୍ୟ ପଛୁଆ ବର୍ଗର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ସମାନ ସୁଯୋଗ ଦେବା ଏବଂ ପ୍ରବେଶ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ କରିବା ହେଉଛି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ସଂରକ୍ଷଣ ନୀତିର ଲକ୍ଷ୍ୟ।
JNU ସଂରକ୍ଷଣ ନୀତି: ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ନୂତନ ଶିକ୍ଷା ବର୍ଷ ପାଇଁ ପ୍ରବେଶ ସମୟରେ ସଂରକ୍ଷଣ ନିୟମଗୁଡ଼ିକ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ। ଦିଲ୍ଲୀର JNU ରେ SC ପାଇଁ 15%, ST ପାଇଁ 7.5%, OBC-NCL ପାଇଁ 27%, EWS ପାଇଁ 10% ଏବଂ PWD ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ 5% ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଯୋଗ୍ୟ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଆଧାରରେ ଏହାର ଲାଭ ପାଇବେ। ପଛୁଆ ଓ ଦୁର୍ବଳ ବର୍ଗର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ସମାନ ପ୍ରବେଶ ସୁଯୋଗ ଦେବା ଏବଂ ପ୍ରବେଶ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ କରିବା ହେଉଛି ସଂରକ୍ଷଣ ନୀତିର ଲକ୍ଷ୍ୟ।
SC-ST ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ନିୟମାବଳୀ
JNU ରେ SC ବର୍ଗର ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ 15% ଏବଂ ST ବର୍ଗ ପାଇଁ 7.5% ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ। ଆବେଦନ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଅନୁମୋଦିତ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ଜାତି ପ୍ରମାଣପତ୍ର ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଅଟେ। ଏଥିରେ ଛାତ୍ରଙ୍କ ନାମ, ଜାତି, ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଏହି ଜାତି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ତାଲିକାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ବୋଲି ପ୍ରମାଣପତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଥିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଆବେଦନ ସମୟରେ ମୂଳ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଉପଲବ୍ଧ ନ ଥିଲେ, ଛାତ୍ର ଜଣକ ଏହାର ରସିଦ ଦାଖଲ କରିପାରିବେ। ତଥାପି, ଅନ୍ତିମ ପ୍ରବେଶ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପୂର୍ବରୁ ମୂଳ ଦଲିଲ ଦାଖଲ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ। ସାଧାରଣ ମେରିଟରେ ମନୋନୀତ SC-ST ଆବେଦନକାରୀଙ୍କୁ ସଂରକ୍ଷଣ ସିଟ୍ରେ ବିଚାର କରାଯିବ ନାହିଁ।

OBC-NCL ପାଇଁ 27% ସଂରକ୍ଷଣ ଉପଲବ୍ଧ
JNU ରେ OBC ବର୍ଗର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ 27% ସଂରକ୍ଷଣ ରହିଛି। ଏଥିପାଇଁ OBC-NCL ପ୍ରମାଣପତ୍ର କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ତାଲିକା ଅନୁଯାୟୀ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ଏବଂ ଏଥିରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଥିବା ଆବଶ୍ୟକ ଯେ ଛାତ୍ର ଜଣକ ନନ୍-କ୍ରିମିଲେୟର ବର୍ଗର ଅଟନ୍ତି।
2025-26 ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ପାଇଁ ବୈଧ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯିବ। ଯଦି ଏହା ଉପଲବ୍ଧ ନଥାଏ, ତେବେ ପୂର୍ବ ପ୍ରମାଣପତ୍ର କିମ୍ବା ଆବେଦନ ରସିଦ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରିବ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରବେଶ ସମୟରେ ବୈଧ ଦଲିଲ ଦାଖଲ କରିବାକୁ ପଡିବ।
EWS, PWD ବର୍ଗମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସୁବିଧା ମିଳିବ
EWS ବର୍ଗର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ 10% ସଂରକ୍ଷଣ ରହିଛି। ଏଥିପାଇଁ ବାର୍ଷିକ ପାରିବାରିକ ଆୟ 8 ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାରୁ କମ୍ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ଏବଂ ପରିବାରର ବଡ଼ ଚାଷଜମି କିମ୍ବା ବଡ଼ ପରିମାଣର ସମ୍ପତ୍ତି ରହିବା ଅନୁଚିତ୍। ପ୍ରମାଣପତ୍ର କେବଳ ଜଣେ ଅନୁମୋଦିତ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ଆବଶ୍ୟକ।
PWD ବର୍ଗର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ 5% ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ। ଏହା ଅତି କମରେ 40% ଭିନ୍ନକ୍ଷମ ଥିବା ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଲାଗୁ ହେବ। ଏଥିରେ ଲୋକୋମୋଟର ଅକ୍ଷମତା, ସେରେବ୍ରାଲ ପାଲ୍ସି, ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି ଅଭାବ, ମାନସିକ ଅକ୍ଷମତା, ଅଟିଜିମ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅବସ୍ଥା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏଥିପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଫର୍ମାଟରେ ମେଡିକାଲ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ।
ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ କିପରି ସାହାଯ୍ୟ କରେ
JNU ସଂରକ୍ଷଣ ନୀତିର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ପଛୁଆ ଏବଂ ଦୁର୍ବଳ ବର୍ଗର ଯୋଗ୍ୟ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷାକୁ ସହଜ କରିବା। ସଂରକ୍ଷଣ ହେତୁ SC, ST, OBC ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦୁର୍ବଳ ବର୍ଗର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଉତ୍ତମ ସୁଯୋଗ ପାଆନ୍ତି।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଦଲିଲ ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱଚ୍ଛ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏହା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ କେବଳ ଯୋଗ୍ୟ ଆବେଦନକାରୀମାନେ ହିଁ ସୁବିଧା ପାଇବେ। ଏହା ପ୍ରବେଶ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ, ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଏବଂ ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ କରିଥାଏ।





