ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଇରାନୀ-ଫ୍ରେଞ୍ଚ ଲେଖିକା, ଗ୍ରାଫିକ୍ ଉପନ୍ୟାସକାର, ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା ଏବଂ ମାନବାଧିକାର କର୍ମୀ ମରଜାନେ ସତ୍ରାପିଙ୍କ 56 ବର୍ଷ ବୟସରେ ଦେହାନ୍ତ ଘଟିଛି। ତାଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ସମ୍ପର୍କରେ ଫ୍ରାନ୍ସ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ସଂସ୍ଥା ପକ୍ଷରୁ ପୁଷ୍ଟି କରାଯାଇଛି।
ମରଜାନେ ସତ୍ରାପିଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ 4 ଜୁନ 2026ରେ ପ୍ୟାରିସରେ ଘଟିଥିଲା। ତାଙ୍କ ପରିବାର ସଦସ୍ୟ ଏବଂ ଘନିଷ୍ଠ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ସେ କିଛି ସମୟ ଧରି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଦୁଃଖ ଏବଂ ଭାବନାତ୍ମକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିଲେ। ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା ଏବଂ ଅଭିନେତା ମାଥିଆସ ରିପାଙ୍କ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାୟ ଏକ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା।
ବିଶ୍ୱ ନେତା ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଜଗତର ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି
ମରଜାନେ ସତ୍ରାପିଙ୍କ ଦେହାନ୍ତରେ ଫ୍ରାନ୍ସର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଇମାନୁଏଲ ମାକ୍ରୋଁ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ବ୍ରିଜିଟ ମାକ୍ରୋଁ ଗଭୀର ଶୋକ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ବିବୃତ୍ତିରେ ସତ୍ରାପିଙ୍କୁ “ସ୍ୱାଧୀନତା ଏବଂ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିର ସ୍ୱର” ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ସେମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ତାଙ୍କ ସୃଜନଶୀଳ କାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅନୁଭୂତିକୁ ସାର୍ବଜନୀନ ମାନବୀୟ କାହାଣୀରେ ପରିଣତ କରିଥିଲା।
ବିବୃତ୍ତି ଅନୁସାରେ, ସତ୍ରାପିଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ କେବଳ ଇରାନର କାହାଣୀ ନୁହେଁ, ବରଂ ସ୍ୱାଧୀନତା, ପରିଚୟ, ସଂଘର୍ଷ ଏବଂ ମାନବୀୟ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଭଳି ସାର୍ବଜନୀନ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲା। ତାଙ୍କ ସୃଜନଗୁଡ଼ିକ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ପାଠକ ଏବଂ ଦର୍ଶକଙ୍କୁ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରେରିତ କରିବ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।
‘ପର୍ସେପୋଲିସ’ ମାଧ୍ୟମରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ପରିଚୟ
ମରଜାନେ ସତ୍ରାପି ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ନିଜର ଆତ୍ମଜୀବନୀମୂଳକ ଗ୍ରାଫିକ୍ କୃତି ‘Persepolis’ ମାଧ୍ୟମରେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି କୃତି 2000 ଦଶକର ଆରମ୍ଭରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ଏକ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ବେଷ୍ଟସେଲରରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା।
ଏହି ପୁସ୍ତକରେ ସେ ଇରାନରେ କଟାଇଥିବା ନିଜର ଶୈଶବ, 1979ର ଇସ୍ଲାମିକ ବିପ୍ଲବ, ସାମାଜିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସଂଘର୍ଷକୁ ଚିତ୍ରଣ କରିଥିଲେ। ଜଟିଳ ରାଜନୈତିକ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକୁ ମାନବୀୟ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାର ତାଙ୍କ ଶୈଳୀ ଏହି ପୁସ୍ତକକୁ ବହୁ ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ ହେବାର ସୁଯୋଗ ଦେଇଥିଲା ଏବଂ ଏହା ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ପାଠକଙ୍କ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚିଥିଲା।
ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହି କାହାଣୀକୁ ଆଧାର କରି ‘Persepolis’ ନାମକ ଏକ ଆନିମେଟେଡ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସ୍ତରରେ ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଶଂସା ପାଇଥିଲା ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ନାମାଙ୍କିତ ହୋଇଥିଲା।
ସାହିତ୍ୟ, ସିନେମା ଏବଂ ସାମାଜିକ ସକ୍ରିୟତାର ସମନ୍ୱୟ
ମରଜାନେ ସତ୍ରାପି କେବଳ ଜଣେ ଲେଖିକା ନୁହେଁ, ବରଂ ଜଣେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା ଏବଂ ସାମାଜିକ କର୍ମୀ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ସେ ମହିଳା ଅଧିକାର, ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିର ସ୍ୱାଧୀନତା ଏବଂ ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଖୋଲାଖୋଲି ନିଜର ମତ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିଲେ।
ତାଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ‘Chicken with Plums’, ‘Radioactive’, ‘The Voices’, ‘The Gang of the Jotas’ ଏବଂ ‘Dear Paris’ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ସେ ପରିଚୟ, ସ୍ମୃତି, ବିଜ୍ଞାନ, ସମାଜ ଏବଂ ମାନବୀୟ ସମ୍ପର୍କ ଭଳି ବିଷୟଗୁଡ଼ିକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
ମରଜାନେ ସତ୍ରାପିଙ୍କ ଜନ୍ମ 22 ନଭେମ୍ବର 1969ରେ ଇରାନର ରଶ୍ତ ସହରରେ ହୋଇଥିଲା। କିଶୋର ବୟସରେ ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଅଷ୍ଟ୍ରିଆ ପଠାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଭିଏନାରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ। ପରେ ସେ ଫ୍ରାନ୍ସକୁ ଚାଲିଯାଇ ସେଠାରେ ନିଜର ଶିକ୍ଷା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ।
ୟୁରୋପରେ ବସବାସ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କ ସୃଜନରେ ଇରାନୀ ସଂସ୍କୃତି, ଇତିହାସ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଅନୁଭବର ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିଲା। ଏହି କାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ ପୂର୍ବ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ମଧ୍ୟରେ ସାଂସ୍କୃତିକ ସଂଳାପ ସ୍ଥାପନ କରିଥିବା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱର ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
