ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଏବଂ ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ରେ ଫୋନରେ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଫୋନାଲାପ ସମୟରେ ଦୁଇ ନେତା ଭାରତ-ଆମେରିକା ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସହଯୋଗର ସମୀକ୍ଷା କରିବା ସହ ବାଣିଜ୍ୟ, ପ୍ରତିରକ୍ଷା, ଊର୍ଜା, ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି।
ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସହଯୋଗ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ଉପରେ ସହମତି
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ଏକ୍ସରେ ଏହି ଫୋନାଲାପ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ଉଭୟ ନେତା ଭାରତ-ଆମେରିକା ‘କମ୍ପ୍ରିହେନସିଭ୍ ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜିକ୍ ପାର୍ଟନରଶିପ୍’କୁ ଆହୁରି ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ନିୟମିତ ଯୋଗାଯୋଗରେ ରହିବାକୁ ସହମତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ (PMO) ଅନୁସାରେ, ମୋଦୀ ଏବଂ ଟ୍ରମ୍ପ ଆଞ୍ଚଳିକ ଓ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ମତବିନିମୟ କରିଥିଲେ। ବିଶ୍ୱ ଶାନ୍ତି ଓ ସୁରକ୍ଷାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ନେଇ ଚାଲିଥିବା ପ୍ରୟାସ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା।
ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ଆଲୋଚନା ମଧ୍ୟରେ ଫୋନାଲାପ
ଭାରତ ଓ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ନେଇ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଥିବା ସମୟରେ ଏହି ଫୋନାଲାପ ହୋଇଛି। ଭାରତର ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ଶିଳ୍ପ ମନ୍ତ୍ରୀ ପୀୟୂଷ ଗୋୟଲ୍ ୨୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରୁ ୫ ଅକ୍ଟୋବର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମେରିକା ଗସ୍ତରେ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ସେ ଆମେରିକୀୟ ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟିକ ପ୍ରତିନିଧିମାନଙ୍କ ସହ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଅନ୍ତରୀମ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ନେଇ ଆଲୋଚନା କରୁଛନ୍ତି।
ରଏଟର୍ସର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ନେଇ ଆଲୋଚନା ଜାରି ରହିଛି ଏବଂ କିଛି ବିଷୟ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମାଧାନ ହୋଇନାହିଁ। ରୁଷିଆ ସହ ସମ୍ପର୍କିତ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ତେଲ ଆମଦାନି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଆମେରିକୀୟ ପ୍ରଶାସନର ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଆର୍ଥିକ ସମ୍ପର୍କର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ରଖୁଛି।
୨୦୨୬ରେ ଚତୁର୍ଥ ଫୋନାଲାପ
୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବରର ଏହି ଫୋନାଲାପକୁ ୨୦୨୬ରେ ମୋଦୀ ଏବଂ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚତୁର୍ଥ ଫୋନାଲାପ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି।
୨ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୬ରେ ଦୁଇ ନେତା ଭାରତ-ଆମେରିକା ବାଣିଜ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ଶୁଳ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିଷୟ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ନେଇ ଆଲୋଚନାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
୨୪ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ଟ୍ରମ୍ପ ମୋଦୀଙ୍କୁ ଫୋନ କରିଥିଲେ। PMO ଅନୁସାରେ, ଏହି ସମୟରେ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ପରିବର୍ତ୍ତିତ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା। ମୋଦୀ ଉତ୍ତେଜନା କମାଇବା ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ଶାନ୍ତି ପୁନଃସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଭାରତର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ପୁନର୍ବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ। ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଖୋଲା, ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରବେଶଯୋଗ୍ୟ ରଖିବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ।
୧୪ ଏପ୍ରିଲରେ ଟ୍ରମ୍ପ ପୁଣିଥରେ ମୋଦୀଙ୍କ ସହ ଫୋନରେ କଥା ହୋଇଥିଲେ। ଦୁଇ ନେତା ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସହଯୋଗରେ ହୋଇଥିବା ପ୍ରଗତିର ସମୀକ୍ଷା କରିଥିଲେ ଏବଂ ‘କମ୍ପ୍ରିହେନସିଭ୍ ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜିକ୍ ପାର୍ଟନରଶିପ୍’କୁ ମଜବୁତ କରିବା ପ୍ରତି ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ଜଣାଇଥିଲେ। ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ଏବଂ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଖୋଲା ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନେଇ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା।
ଜୁନ୍ରେ ଫ୍ରାନ୍ସରେ ମୋଦୀ-ଟ୍ରମ୍ପ ସାକ୍ଷାତ
୧୭ ଜୁନ୍ ୨୦୨୬ରେ ଫ୍ରାନ୍ସର ଏଭିଆନ୍ରେ G7 ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ସମୟରେ ମୋଦୀ ଏବଂ ଟ୍ରମ୍ପ ସାକ୍ଷାତ କରିଥିଲେ। PMO ଅନୁସାରେ, ଦୁଇ ନେତା ଭାରତ-ଆମେରିକା COMPACT ଅଧୀନରେ ହୋଇଥିବା ପ୍ରଗତିର ସମୀକ୍ଷା କରିଥିଲେ।
ଏହି ସାକ୍ଷାତରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା, ରଣନୀତିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତି, ଊର୍ଜା ଏବଂ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଅନ୍ତରୀମ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତିରେ ହୋଇଥିବା ପ୍ରଗତି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା। ଏକ ସନ୍ତୁଳିତ ଏବଂ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ପାଇଁ ଲାଭଦାୟକ ଚୁକ୍ତି ପାଇଁ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ କାମ ଜାରି ରଖିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ପରିସ୍ଥିତି ସହିତ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ନୌପରିବହନ ଓ ବାଣିଜ୍ୟର ସ୍ୱାଧୀନତା ନେଇ ମଧ୍ୟ ଦୁଇ ନେତା ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ।
ଭାରତ-ଆମେରିକା ସମ୍ପର୍କରେ ମୁଖ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର
୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବରର ଫୋନାଲାପରେ ବାଣିଜ୍ୟ, ପ୍ରତିରକ୍ଷା, ଊର୍ଜା ଏବଂ ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ସହଯୋଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି। ଭାରତ-ଆମେରିକା ରଣନୀତିକ ସହଯୋଗରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା, ବାଣିଜ୍ୟ, ଊର୍ଜା, ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଏବଂ ଲୋକ-ଲୋକ ସମ୍ପର୍କ ଭଳି ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ର ସାମିଲ ରହିଛି।
ଏହି ଫୋନାଲାପ ପରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ବାଣିଜ୍ୟ ଆଲୋଚନା, ରଣନୀତିକ ସହଯୋଗ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବିଷୟ ଉପରେ ଯୋଗାଯୋଗ ଜାରି ରହିବାର ସଙ୍କେତ ମିଳିଛି।
ଆମେରିକୀୟ ବିଦେଶମନ୍ତ୍ରୀ ମାର୍କୋ ରୁବିଓଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ୨୦୨୭ ଆରମ୍ଭରେ ଭାରତ ଗସ୍ତର ସମ୍ଭାବନା ନେଇ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିବା ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି। ତେବେ ଏହି ଗସ୍ତ ପାଇଁ କୌଣସି ଆଧିକାରିକ ନିଶ୍ଚିତତା ମିଳିନାହିଁ। ଟ୍ରମ୍ପ ଶେଷଥର ପାଇଁ ୨୦୨୦ ଫେବୃଆରୀରେ ଭାରତ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଅହମଦାବାଦରେ ‘ନମସ୍ତେ ଟ୍ରମ୍ପ’ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।
୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବରର ଫୋନାଲାପ ଭାରତ-ଆମେରିକା ସମ୍ପର୍କରେ ବାଣିଜ୍ୟ, ପ୍ରତିରକ୍ଷା, ଊର୍ଜା ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ସହଯୋଗକୁ ପୁଣିଥରେ ପ୍ରମୁଖ ବିଷୟ ଭାବେ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିଛି।
