Artemis Accords ଅଧୀନରେ ନାସା ଭାରତକୁ ତାହାର Moon Base Programରେ ସାମିଲ ହେବା ପାଇଁ ଔପଚାରିକ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଦେଇଛି। ବେଙ୍ଗାଲୁରୁରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ India-US Civil Space Joint Working Groupର ନବମ ବୈଠକ ସମୟରେ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଗକୁ ଆସିଥିଲା।
ISROକୁ Moon Base Programରେ ସାମିଲ ହେବା ପାଇଁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ
ନାସା Indian Space Research Organisation (ISRO)କୁ ତାହାର Moon Base Programରେ ସାମିଲ କରିବା ପାଇଁ ଔପଚାରିକ ଭାବେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିଛି। ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ Artemis Accords ଅଧୀନରେ ରଖାଯାଇଛି। ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ମାନବ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସହଯୋଗ ବଢ଼ାଇବା ଦିଗରେ ଆମେରିକା କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି।
Moon Base Programର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଚନ୍ଦ୍ରର ଦକ୍ଷିଣ ଧ୍ରୁବରେ ଏକ Lunar Outpost ବିକଶିତ କରିବା। ଏହି ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ଆଗାମୀ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ମହାକାଶଚାରୀମାନେ ସେଠାରେ ରହି କାମ କରିବା ସହିତ ବୈଜ୍ଞାନିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ କରିପାରିବା ଭଳି ଏକ କେନ୍ଦ୍ର ବିକଶିତ କରିବାର ପ୍ରୟାସ ହେବ।
ଭାରତ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗ ନିରନ୍ତର ବଢ଼ୁଥିବା ସମୟରେ ଏହି ଘଟଣା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଗତ ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ NASA-ISRO Synthetic Aperture Radar (NISAR) ମିଶନ ଏବଂ Axiom-4 ମିଶନ ଭଳି ସହଭାଗିତା ଦୁଇ ଦେଶର Space Cooperationକୁ ଆହୁରି ବିସ୍ତାର କରିଛି।
South Poleରେ Lunar Outpost ବିକାଶ ଯୋଜନା
ନାସାର Moon Base Programର ପ୍ରମୁଖ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଏକ Lunar Outpost ସ୍ଥାପନ କରିବା। ଏଥିପାଇଁ ଚନ୍ଦ୍ରର South Pole ଅଞ୍ଚଳକୁ ବିଶେଷ ଭାବେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମନେ କରାଯାଉଛି। ମହାକାଶଚାରୀମାନେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିବା, କାମ କରିବା ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଗବେଷଣା କରିବା ପାଇଁ ସକ୍ଷମ ହେବା ଭଳି ଏକ କେନ୍ଦ୍ର ବିକଶିତ କରିବା ଏହି ଯୋଜନାର ଅଂଶ।
ପ୍ରସ୍ତାବିତ Lunar Outpostକୁ ଆଗାମୀ ଦଶକରେ ମାନବ ମିଶନ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଆଧାର ଭାବେ ବିକଶିତ କରିବାର ଯୋଜନା ରହିଛି। ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହାର ଭୂମିକା ଆହୁରି ଦୀର୍ଘକାଳ ପାଇଁ ବଢ଼ିପାରେ। ଚନ୍ଦ୍ରରେ ମଣିଷଙ୍କ ନିୟମିତ ଉପସ୍ଥିତି ସ୍ଥାପନ କରିବା ନାସାର ବ୍ୟାପକ Artemis କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ପ୍ରମୁଖ ଲକ୍ଷ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ।
Bengaluru Meetingରେ ପ୍ରସ୍ତାବ
ବେଙ୍ଗାଲୁରୁରେ ହୋଇଥିବା India-US Civil Space Joint Working Groupର ନବମ ବୈଠକ ସମୟରେ ISROକୁ ଏହି ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ବୈଠକରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ରର ସହଯୋଗ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର ସମ୍ଭାବନା ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା।
ISRO ପୂର୍ବରୁ ଅନେକ ଜଟିଳ ମହାକାଶ ମିଶନ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜର ବୈଷୟିକ କ୍ଷମତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିବାରୁ ଭାରତ ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। NISAR ମିଶନ ଦୁଇ ଦେଶର ମିଳିତ ପ୍ରୟାସର ଏକ ଉଦାହରଣ। ସେହିପରି, Axiom-4 ମିଶନ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତୀୟ astronaut-candidate Group Captain Shubhanshu Shuklaଙ୍କ International Space Station ଯାତ୍ରା ମଧ୍ୟ ଭାରତ-ଆମେରିକା ମହାକାଶ ସହଯୋଗକୁ ଏକ ନୂଆ ଦିଗ ଦେଇଛି।
ଭାରତ ଏହି Moon Base initiativeର ଅଂଶ ହେଲେ, ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ମାନବ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ସହ ଜଡ଼ିତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରୟାସରେ ISRO ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇପାରେ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ବୈଜ୍ଞାନିକ ଗବେଷଣା, Space Technology ଏବଂ Lunar Exploration କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସହଯୋଗର ନୂଆ ମାର୍ଗ ଖୋଲିପାରେ।
