ବାଂଲାଦେଶର ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶେଖ ହସିନା BRICS ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ ଯୋଗ ନଦେବା ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। ଏହା ଫଳରେ ଭାରତ ସହ ସମ୍ପର୍କ ସୁଧାରିବାର ଏକ ସୁଯୋଗ ହାତଛଡ଼ା ହୋଇଥିବା ସେ କହିଛନ୍ତି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ତାରିକ ରହମାନ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଯୋଗ ନଦେବାରୁ ବାଂଲାଦେଶ କୂଟନୈତିକ ଓ ଆର୍ଥିକ ସହଯୋଗର ସୁଯୋଗର ଲାଭ ଉଠାଇ ପାରିଲା ନାହିଁ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।
ସମ୍ବାଦ ସଂସ୍ଥା PTIକୁ ଦେଇଥିବା ଏକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ ହସିନା କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଦୁଇ ଦେଶର ସମ୍ପର୍କ କୌଣସି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି କିମ୍ବା ରାଜନୈତିକ ମତଭେଦ ଆଧାରରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଭାରତରେ ତାଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ଯଦି ତାରିକ ରହମାନ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଯୋଗ ଦେଇନଥାନ୍ତି, ତେବେ ଏହା ବାଂଲାଦେଶ ପାଇଁ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟଜନକ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।
ଉପଲବ୍ଧ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, BRICS ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୨ ଓ ୧୩ ତାରିଖରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା। ଭାରତ ତାରିକ ରହମାନଙ୍କୁ ଏଥିରେ ଯୋଗଦେବା ପାଇଁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଯୋଗ ଦେଇନଥିଲେ।
BRICS ସମ୍ମିଳନୀରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ନେଇ ହସିନାଙ୍କ ମତ
ଶେଖ ହସିନା କହିଛନ୍ତି ଯେ, BRICS କେବଳ ରାଜନୈତିକ ନେତାମାନଙ୍କ ବୈଠକ ନୁହେଁ, ବରଂ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଓ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସହଯୋଗ ସହ ଜଡ଼ିତ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମଞ୍ଚ। ଏଥିରେ ଯୋଗଦେଇ ବାଂଲାଦେଶ ଅନ୍ୟ ଅର୍ଥନୀତିଗୁଡ଼ିକର ଅଭିଜ୍ଞତାରୁ ଶିଖିବା ସହ ନୂତନ ସହଯୋଗର ସୁଯୋଗ ଖୋଜିପାରିଥାନ୍ତା ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।
ତାଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଏକ ଦାୟିତ୍ୱଶୀଳ ସରକାରର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ଅନ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହ ଆଲୋଚନାର ରାସ୍ତା ଖୋଲା ରଖିବା ଏବଂ ଜାତୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା। କୂଟନୈତିକ ଆଲୋଚନାଠାରୁ ଦୂରେଇବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସରକାର ଏଭଳି ମଞ୍ଚକୁ ଆର୍ଥିକ ବିକାଶ ଓ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମ୍ପର୍କକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।
ଭାରତ ଓ ବାଂଲାଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କକୁ ନେଇ ରାଜନୈତିକ ଓ କୂଟନୈତିକ ଆଲୋଚନା ଜାରି ଥିବା ସମୟରେ ହସିନାଙ୍କ ଏହି ମନ୍ତବ୍ୟ ଆସିଛି। ତେବେ ତାରିକ ରହମାନ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଯୋଗ ନଦେବା ପଛରେ ଥିବା ସରକାରୀ କାରଣର ସ୍ୱାଧୀନ ପୁଷ୍ଟି ଉପଲବ୍ଧ ସୂଚନାରେ ହୋଇନାହିଁ।
ଜିଆଉର ରହମାନଙ୍କ ଭାରତ ଗସ୍ତର ଉଦାହରଣ ଦେଲେ ହସିନା
ସାକ୍ଷାତକାର ସମୟରେ ଶେଖ ହସିନା ନିଜ ରାଜନୈତିକ ଇତିହାସର ଉଲ୍ଲେଖ କରି ବାଂଲାଦେଶର ତତ୍କାଳୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜିଆଉର ରହମାନଙ୍କ ଭାରତ ଗସ୍ତର ଉଦାହରଣ ଦେଇଥିଲେ। ଜିଆଉର ରହମାନ ତାରିକ ରହମାନଙ୍କ ପିତା ଥିଲେ।
ହସିନାଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ୧୯୭୯ରେ ଜିଆଉର ରହମାନ ଭାରତ ଆସିଥିବା ସମୟରେ ସେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ରହୁଥିଲେ। ୧୯୮୦ରେ ଜିଆଉର ରହମାନ ଲଣ୍ଡନ ଗସ୍ତ କରିଥିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ତାଙ୍କ ଗସ୍ତରେ କୌଣସି ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇନଥିଲା ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।
ଏହି ଉଦାହରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ହସିନା ଯୁକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କିମ୍ବା ରାଜନୈତିକ ପରିସ୍ଥିତି ଦୁଇ ଦେଶର ସମ୍ପର୍କ ଉପରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସରକାରଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟାପକ ଜାତୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ବୈଦେଶିକ ନୀତି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ଉଚିତ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।
ହସିନା ନିଜ ପରିବାରର ଇତିହାସର ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି। ୧୫ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୭୫ରେ ତାଙ୍କ ପିତା ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଶେଖ ମୁଜିବୁର ରହମାନଙ୍କ ସମେତ ପରିବାରର ଅନେକ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି। ନଭେମ୍ବର ୩ରେ ଢାକାର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଜେଲରେ ଚାରିଜଣ ପ୍ରମୁଖ ନେତାଙ୍କ ହତ୍ୟା ଘଟଣାର ମଧ୍ୟ ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ। ଜିଆଉର ରହମାନ ଭୁଲ ଉପାୟରେ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିଥିବା ନେଇ ସେ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି।
ବାଂଲାଦେଶର ସ୍ଥିତି ନେଇ ହସିନାଙ୍କ ଚିନ୍ତା
ଶେଖ ହସିନା ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ ବାଂଲାଦେଶ ଗୁରୁତର ରାଜନୈତିକ ଓ ସଂସ୍ଥାଗତ ସଙ୍କଟ ଦେଇ ଗତି କରୁଛି। ଦେଶରେ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଛି ଏବଂ ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜ ମତ ରଖିବା ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସୁଯୋଗ ମିଳୁନାହିଁ ବୋଲି ସେ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି।
ସେ ନ୍ୟାୟପାଳିକାର ସ୍ୱାଧୀନତା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି। ରାଜନୈତିକ ବିରୋଧୀମାନଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିବା ପାଇଁ ନ୍ୟାୟିକ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିବା ହସିନା ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି। ଗଣମାଧ୍ୟମର ସ୍ୱାଧୀନତା ହ୍ରାସ ପାଇଥିବା, ଆଇନ ଓ ଶୃଙ୍ଖଳାର ସ୍ଥିତି ବିଗିଡ଼ିଥିବା ଏବଂ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅସୁରକ୍ଷା ଭାବନା ବଢ଼ିଥିବା ନେଇ ମଧ୍ୟ ସେ ଦାବି କରିଛନ୍ତି।
କଟ୍ଟରପନ୍ଥୀ ଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ପୁଣି ସକ୍ରିୟ ହେବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିଥିବା ନେଇ ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି। ତେବେ ଏଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କର ରାଜନୈତିକ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଓ ଅଭିଯୋଗ। ଏହି ଦାବିଗୁଡ଼ିକର ପୁଷ୍ଟି ପାଇଁ ସ୍ୱାଧୀନ ପ୍ରମାଣ କିମ୍ବା ସମ୍ପୃକ୍ତ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ପକ୍ଷ ଉପଲବ୍ଧ ସାମଗ୍ରୀରେ ନାହିଁ।
ବାଂଲାଦେଶ ଫେରି ଗଣତନ୍ତ୍ର ପୁନଃସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ହସିନା
ଶେଖ ହସିନା ବାଂଲାଦେଶ ଫେରିବାର କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ତାରିଖ କହିନାହାନ୍ତି। ତେବେ ଦେଶକୁ ଫେରି ଗଣତନ୍ତ୍ର ପୁନଃସ୍ଥାପନ ପ୍ରୟାସରେ ସାମିଲ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ସେ କହିଛନ୍ତି।
ସେ ସ୍ୱାଧୀନ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ନିର୍ବାଚନର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଜୋର ଦେଇଛନ୍ତି। ବାଂଲାଦେଶର ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ନିଜ ପସନ୍ଦର ସରକାର ବାଛିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିବା ଉଚିତ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି। ନିଜର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନକୁ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପୁନଃସ୍ଥାପନ ଦିଗରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ବୋଲି ହସିନା କହିଛନ୍ତି।
୭୮ ବର୍ଷୀୟା ହସିନା ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୪ରେ ସରକାର ବିରୋଧୀ ବଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ କ୍ଷମତାରୁ ହଟିଥିଲେ। ଏହା ପରେ ସେ ବାଂଲାଦେଶ ଛାଡ଼ି ଭାରତ ଆସିଥିଲେ ଏବଂ ସେବେଠାରୁ ଭାରତରେ ରହୁଛନ୍ତି।
ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ସତ୍ତ୍ୱେ ଫେରିବାକୁ ହସିନାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା
ସାକ୍ଷାତକାରରେ ହସିନା ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି ଯେ ବାଂଲାଦେଶ ଫେରିବା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପାରେ। ସେଠାକାର ଅଦାଲତ ତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଶୁଣାଇଛନ୍ତି। ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ସେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ପଛକୁ ହଟିବେ ନାହିଁ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
୧୯୭୫ରେ ନିଜ ପିତାମାତା, ଭାଇମାନେ ଏବଂ ପରିବାରର ଅନ୍ୟ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ହତ୍ୟା ଘଟଣାକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମସ୍ୟା ଓ ବିପଦ ସତ୍ତ୍ୱେ ସେ ସାର୍ବଜନୀନ ଜୀବନରେ ନିଜ ଭୂମିକା ଜାରି ରଖିଥିଲେ। ୧୯୮୧ରେ ବାଂଲାଦେଶ ଫେରିବା, ସାମରିକ ଶାସନ ସମୟରେ ମିଳିଥିବା ଧମକ ଏବଂ ୨୧ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୦୪ରେ ହୋଇଥିବା ଗ୍ରେନେଡ୍ ଆକ୍ରମଣର ମଧ୍ୟ ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି।
ହସିନା କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ଜେଲ ଓ ରାଜନୈତିକ ନିର୍ଯାତନାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ବର୍ତ୍ତମାନ ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚିନ୍ତା ନିଜ ସୁରକ୍ଷା ନୁହେଁ, ବରଂ ବାଂଲାଦେଶର ନ୍ୟାୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସ୍ଥିତି।
ସେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡକୁ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରତିଶୋଧମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ନିଜ ପକ୍ଷ ରଖିବାର ଉପଯୁକ୍ତ ସୁଯୋଗ ନଦେଇ ଦଣ୍ଡିତ କରିବା ନ୍ୟାୟର ନୀତି ସହ ସମନ୍ୱିତ ନୁହେଁ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।
ଭାରତ-ବାଂଲାଦେଶ ସମ୍ପର୍କରେ କୂଟନୈତିକ ଆଲୋଚନାର ଗୁରୁତ୍ୱ
ଶେଖ ହସିନାଙ୍କ ବୟାନରେ BRICS ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ, ଭାରତ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ରାଜନୈତିକ ସ୍ଥିତି ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରସଙ୍ଗ ରହିଛି। ସମ୍ମିଳନୀରେ ଯୋଗ ନଦେବା ନିଷ୍ପତ୍ତି ବାଂଲାଦେଶର ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ କ୍ଷତିକାରକ ବୋଲି ସେ କହିବା ସହ ସରକାର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଲୋଚନାକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବା ଉଚିତ ବୋଲି ଆହ୍ୱାନ କରିଛନ୍ତି।
BRICS ଭଳି ବହୁପକ୍ଷୀୟ ମଞ୍ଚ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଆର୍ଥିକ ସହଯୋଗ, ବାଣିଜ୍ୟ, ନିବେଶ ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦେଇଥାଏ। ତେବେ କୌଣସି ଏକ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଯୋଗ ନଦେବା ଦ୍ୱାରା କୌଣସି ଦେଶ କେତେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେଲା, ତାହାର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଠୋସ କୂଟନୈତିକ ଓ ଆର୍ଥିକ ପ୍ରମାଣ ଆଧାରରେ ହିଁ କରାଯାଇପାରିବ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ହସିନାଙ୍କ ବୟାନ ଭାରତ-ବାଂଲାଦେଶ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶର ରାଜନୈତିକ ପରିସ୍ଥିତି ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ପୁଣି ଥରେ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିଛି। ଏହି ମାମଲାରେ ତାରିକ ରହମାନ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଏବଂ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଯୋଗ ନଦେବାର ସରକାରୀ କାରଣ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲେ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ବୁଝିହେବ।
