SpaceXର Falcon 9 ରକେଟ୍ର ବ୍ୟବହୃତ ଉପର ଷ୍ଟେଜ୍ ପ୍ରାୟ 18 ମାସ ଧରି ମହାକାଶରେ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଭାବେ ଘୂରିବା ପରେ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରେ ଧକ୍କା ଦେଇଛି। ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଏହି ଘଟଣା ଭବିଷ୍ୟତରେ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରେ ହେବାକୁ ଥିବା ପ୍ରଭାବ, ସ୍ପେସ୍ ଡେବ୍ରିସ୍ର ବିପଦ ଏବଂ ଆଗାମୀ ମାନବ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶନର ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କିତ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିବ।
18 ମାସ ମହାକାଶରେ ଘୂରିବା ପରେ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରେ ଧକ୍କା
SpaceXର Falcon 9 ରକେଟ୍ର ବ୍ୟବହୃତ ଉପର ଷ୍ଟେଜ୍ ନିଜ ମିଶନ ଶେଷ କରିବା ପରେ ପ୍ରାୟ 18 ମାସ ଧରି ମହାକାଶରେ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଭାବେ ଘୂରୁଥିଲା। ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ଆକଳନ ଅନୁସାରେ, ପ୍ରାୟ 4,000 କିଲୋଗ୍ରାମ ଓଜନର ଏହି ଅଂଶ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ପ୍ରାୟ 8,690 କିଲୋମିଟର ବେଗରେ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରେ ଧକ୍କା ଦେଇଛି। ଏହି ଧକ୍କାର ଶକ୍ତି ପ୍ରାୟ ତିନି ଟନ୍ TNT ବିସ୍ଫୋରଣ ସହ ସମାନ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି।
ଗବେଷକମାନଙ୍କ ଆକଳନ ଅନୁସାରେ, ଏହି ପ୍ରଭାବରେ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରେ 20ରୁ 30 ମିଟର ଚଉଡ଼ା ଏକ ଗର୍ତ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଇପାରେ ଏବଂ ବହୁ ପରିମାଣର ଧୂଳି ଓ ଭଗ୍ନାବଶେଷ ଉପରକୁ ଉଠିଥାଇପାରେ। ତେବେ ଧକ୍କା ଘଟିଥିବା ଚନ୍ଦ୍ରର ଅଂଶ ସେତେବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକରେ ଥିବାରୁ ପୃଥିବୀରୁ ଏହାକୁ ସିଧାସଳଖ ଦେଖିବା ସମ୍ଭବ ହୋଇନଥିଲା।
Blue Ghost ଏବଂ Resilience ମିଶନ ପରେ ଶେଷ ହେଲା ଯାତ୍ରା
Falcon 9ର ଏହି ଉପର ଷ୍ଟେଜ୍କୁ ଜାନୁଆରୀ 2025ରେ ଉତ୍କ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଥିଲା। Blue Ghost ଏବଂ Resilience ନାମକ ଦୁଇଟି ବେସରକାରୀ ଚନ୍ଦ୍ର ଲ୍ୟାଣ୍ଡରକୁ ସେମାନଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପଥରେ ପଠାଇବା ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟ ଥିଲା। ମିଶନ ଶେଷ ହେବା ପରେ ଏହାର ଇନ୍ଧନ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଭାବେ ପୃଥିବୀର ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା ସମ୍ଭବ ହୋଇନଥିଲା।
Blue Ghost ନିଜ ମିଶନକୁ ସଫଳତାର ସହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିବାବେଳେ Resilience ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରେ ଅବତରଣ ସମୟରେ ଦୁର୍ଘଟଣାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ପରେ Falcon 9ର ଉପର ଷ୍ଟେଜ୍ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ପୃଥିବୀ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରର କକ୍ଷପଥ ମଧ୍ୟରେ ଘୂରୁଥିଲା।
ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଏବଂ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତିର ମିଳିତ ପ୍ରଭାବ ଶେଷରେ ଏହି ଅଂଶକୁ ଚନ୍ଦ୍ର ଆଡ଼କୁ ମୋଡ଼ି ଦେଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରେ ଧକ୍କା ଦେଇଥିଲା।
ଭବିଷ୍ୟତ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶନ ପାଇଁ ଗବେଷଣାର ସୁଯୋଗ
ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏହି ଘଟଣାକୁ କେବଳ ଏକ ଦୁର୍ଘଟଣା ଭାବେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଗବେଷଣା ସୁଯୋଗ ଭାବେ ଦେଖୁଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଏହି ଧକ୍କାରୁ ମିଳୁଥିବା ତଥ୍ୟ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରେ ହେଉଥିବା ପ୍ରାକୃତିକ ଏବଂ କୃତ୍ରିମ ଧକ୍କାକୁ ଅଧିକ ଭଲ ଭାବେ ବୁଝିବାରେ ସହାୟକ ହେବ।
ଏହା ଦ୍ୱାରା ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରେ ଧକ୍କା ଯୋଗୁଁ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ପ୍ରଭାବର ଅଧ୍ୟୟନ, ଭୂକମ୍ପୀୟ ସଙ୍କେତ ମାଧ୍ୟମରେ ଧକ୍କା ଚିହ୍ନଟ ଏବଂ ସ୍ପେସ୍ ଡେବ୍ରିସ୍ରୁ ହୋଇପାରୁଥିବା ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବିପଦର ଆକଳନ ସହଜ ହେବ।
ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ ବିଶେଷ ଭାବେ NASAର Artemis କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି। ଚନ୍ଦ୍ରର ଦକ୍ଷିଣ ଧ୍ରୁବ ନିକଟରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ମାନବ ଉପସ୍ଥିତି ସ୍ଥାପନ କରିବା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଲକ୍ଷ୍ୟ। ଭବିଷ୍ୟତରେ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରେ ନିର୍ମାଣ ହେବାକୁ ଥିବା ବେସ୍ ଏବଂ ସେଠାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଥିବା ମହାକାଶଚାରୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଏପରି ଘଟଣାରୁ ଶିଖିବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ମନେ କରୁଛନ୍ତି।
SpaceX ମଧ୍ୟ ସୂଚନା ଦେଇଛି ଯେ, ଭବିଷ୍ୟତର ପୃଥିବୀ-ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶନ ପାଇଁ ଅଧିକ ସୁରକ୍ଷିତ ଡିସ୍ପୋଜାଲ୍ ରଣନୀତି ଉପରେ NASA ଏବଂ ଅନ୍ୟ ମହାକାଶ ଏଜେନ୍ସିଗୁଡ଼ିକ ସହ ମିଶି କାମ କରୁଛି। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ରକେଟ୍ ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଭାବେ ହଟାଇବା ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏପରି ଅନିୟୋଜିତ ଧକ୍କାର ସମ୍ଭାବନା କମାଇବା।
