ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ବିଦିଶା ଜିଲ୍ଲାର ଛୋଟ ଗାଁ ଜୌହଦରୁ ଆସିଥିବା ପ୍ରାଚୀ ଚୌହାନ UPSC Civil Services Examination (CSE) 2025ରେ AIR 260 ହାସଲ କରିଛନ୍ତି। କୃଷକ ପରିବାରରୁ ଆସିଥିବା ପ୍ରାଚୀଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଓ ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରସ୍ତୁତିର ଯାତ୍ରା ସୀମିତ ସମ୍ବଳ, ଉପଯୁକ୍ତ ମାର୍ଗଦର୍ଶନର ଅଭାବ ଏବଂ ଲଗାତାର ବିଫଳ ପ୍ରୟାସ ମଧ୍ୟରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଥିଲା।
ସରକାରୀ ସ୍କୁଲରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଯାତ୍ରା
ପ୍ରାଚୀ ଚୌହାନ ବିଦିଶା ଜିଲ୍ଲାର ଜୌହଦ ଗାଁର ବାସିନ୍ଦା। ତାଙ୍କ ପିତା ଚନ୍ଦ୍ରଭାନ ସିଂହ ଚୌହାନ ଜଣେ କୃଷକ ଏବଂ ମା’ ସାଧନା ସିଂହ ଚୌହାନ ଗୃହିଣୀ। ପାଞ୍ଚ ଭାଇଭଉଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାଚୀ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼।
ସେ ଗାଁର ସରକାରୀ ସ୍କୁଲରୁ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ହାସଲ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ସ୍କୁଲରେ ପକ୍କା କୋଠା ମଧ୍ୟ ନଥିଲା। ଅନେକ ସମୟରେ ଗଛ ତଳେ ବେଞ୍ଚ ପକାଇ କ୍ଲାସ ହେଉଥିଲା। ସ୍କୁଲର ଲାବରେଟୋରୀରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ବଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ଥିଲା।
ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ସତ୍ତ୍ୱେ ପ୍ରାଚୀ ନିଜ ପାଠପଢ଼ା ଜାରି ରଖିଥିଲେ। କଲେଜରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ ଏପରି ଏକ ମୋଡ଼ ଆସିଥିଲା, ଯାହା ତାଙ୍କୁ ଦେଶର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସିଭିଲ ସର୍ଭିସ ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଦିଗରେ ଆଗେଇ ନେଇଥିଲା।
କଲେଜରେ UPSC ସମ୍ପର୍କରେ ମିଳିଥିଲା ସୂଚନା
କଲେଜ ସମୟରେ ପ୍ରାଚୀଙ୍କୁ UPSC ଏବଂ ସିଭିଲ ସର୍ଭିସ ସମ୍ପର୍କରେ ଅଧିକ ସୂଚନା ନଥିଲା। BScର ଦ୍ୱିତୀୟ ବର୍ଷରେ ସେ ଏହି ପରୀକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କରେ ଗମ୍ଭୀର ଭାବେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।
ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ କାମ କରିବା ସମୟରେ ସେ କଲେକ୍ଟରଙ୍କ ଭୂମିକାକୁ ନିକଟରୁ ଦେଖିଥିଲେ। ଏହା ପରେ ତାଙ୍କ ମନରେ IAS ଅଧିକାରୀ ହେବାର ଇଚ୍ଛା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ଆରମ୍ଭରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ UPSCର ଅର୍ଥ କେବଳ କଲେକ୍ଟର ହେବାର ପରୀକ୍ଷା ଥିଲା। ପରୀକ୍ଷା କେତୋଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ହୁଏ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟା କ’ଣ, ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ସ୍ପଷ୍ଟ ସୂଚନା ନଥିଲା।
ସ୍ନାତକର ଶେଷ ବର୍ଷରେ ସେ IAS ହେବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରି ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ତେବେ ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ଏବଂ ଉପଯୁକ୍ତ ମାର୍ଗଦର୍ଶନର ଅଭାବ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହୋଇଥିଲା।
ତିନିଟି ବିଫଳ ପ୍ରୟାସ ପରେ ପ୍ରସ୍ତୁତି ରଣନୀତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ
ପ୍ରାଚୀଙ୍କ UPSC ଯାତ୍ରା ସହଜ ନଥିଲା। ପରିବାରର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ମହଙ୍ଗା କୋଚିଂ ନେବା ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ନଥିଲା। ତେଣୁ ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ self-study ଏବଂ online coursesର ସହାୟତାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ।
ପ୍ରଥମ ପ୍ରୟାସ ସମୟରେ ପରୀକ୍ଷାର ଚାପ ଏତେ ଅଧିକ ଥିଲା ଯେ OMR sheet ପୂରଣ କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଭୁଲ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ସେ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଜାରି ରଖିଥିଲେ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ତୃତୀୟ ପ୍ରୟାସରେ Prelims ପାସ୍ କରିଥିଲେ।
ତେବେ ଉଭୟ ଥର ସେ Mains ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିପାରିନଥିଲେ। ପ୍ରାଚୀଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ପରିଶ୍ରମ କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସଠିକ୍ guidanceର ଅଭାବ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା ଥିଲା। ଏହା ସହିତ ପାରିବାରିକ ଦାୟିତ୍ୱ ଏବଂ ସମାଜର ଚିନ୍ତାଧାରା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଯାତ୍ରାର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲା।
ସେ ଏପରି ଏକ ସାମାଜିକ ପରିବେଶରୁ ଆସିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଝିଅମାନଙ୍କୁ ପଢ଼ା ପାଇଁ ବାହାରକୁ ପଠାଇବା ନେଇ ପରିବାର ଉପରେ ଚାପ ରହିଥାଏ। ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ସେ ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସହ ସାଲିସ କରିନଥିଲେ।
ପ୍ରସ୍ତୁତିକୁ ସଠିକ୍ ଦିଗ ଦେବା ପାଇଁ ପରିବର୍ତ୍ତନ
ଲଗାତାର ବିଫଳତା ପରେ ପ୍ରାଚୀ ନିଜ ପ୍ରସ୍ତୁତି ରଣନୀତି ଉପରେ ପୁଣିଥରେ କାମ କରିଥିଲେ। ତିନିଟି ପ୍ରୟାସ ପରେ UPSC ପାଇଁ ଭଲ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରିବା ନିମନ୍ତେ ସେ ଦିଲ୍ଲୀ ଯାଇଥିଲେ। ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ମିଳିଥିଲା।
ସେ ନିଜ ଦୁର୍ବଳତାଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ଆବଶ୍ୟକ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ। ପ୍ରାଚୀଙ୍କ ଅନୁସାରେ, କେବଳ ପରିଶ୍ରମ କରିବା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ, ସେହି ପରିଶ୍ରମକୁ ସଠିକ୍ ଦିଗ ଦେବା ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ।
ଏହି ରଣନୀତି ସହିତ ସେ UPSC Civil Services Examination 2025ରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି AIR 260 ହାସଲ କରିଛନ୍ତି।
