ન્યૂયોર્કની એક ફેડરલ અદાલતે અદાણી ગ્રુપના ચેરમેન ગૌતમ અદાણી, તેમના ભત્રીજા સાગર અદાણી અને અદાણી ગ્રીન એનર્જીના વરિષ્ઠ અધિકારી રહી ચૂકેલા વનીત જૈન સાથે સંબંધિત અમેરિકાના ફોજદારી કેસને ‘with prejudice’ સાથે ફગાવી દીધો છે. તેનો અર્થ એ છે કે આ જ આરોપપત્રને સમાન આધાર પર ફરીથી ફોજદારી કાર્યવાહી માટે રજૂ કરી શકાશે નહીં.
અમેરિકાના ન્યાય વિભાગે નવેમ્બર 2024માં ગૌતમ અદાણી, સાગર અદાણી અને વનીત જૈન સહિત અનેક લોકો સામે ફોજદારી આરોપો લગાવ્યા હતા. અમેરિકન અભિયોજન પક્ષે ભારતીય ઊર્જા ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા પ્રોજેક્ટ્સ માટે કથિત લાંચ યોજનાથી સંબંધિત નાણાકીય વ્યવહારો અંગે રોકાણકારો અને નાણાકીય સંસ્થાઓને ભ્રામક માહિતી આપવામાં આવી હોવાનો આરોપ મૂક્યો હતો.
આરોપપત્રમાં અમેરિકન રોકાણકારો સાથે જોડાયેલા ડોલર આધારિત નાણાંકીય વ્યવહાર અને બોન્ડ વ્યવહારોનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. અદાણી પક્ષે આરોપોને સતત નકારી કાઢ્યા હતા.
અદાણી ગ્રીન એનર્જીએ તે સમયે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ગૌતમ અદાણી, સાગર અદાણી અને વનીત જૈન સામે અમેરિકાના Foreign Corrupt Practices Act (FCPA)ના ઉલ્લંઘનનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો ન હતો. કંપનીએ આ સંબંધમાં મીડિયા અહેવાલોમાં કરવામાં આવેલી કેટલીક વ્યાખ્યાઓને ખોટી ગણાવી હતી.
અદાણી કેસમાં અદાલતના આદેશ હેઠળ કેસને ‘with prejudice’ સાથે સમાપ્ત કરવામાં આવ્યો છે. કાનૂની રીતે તેનો અર્થ એ છે કે વર્તમાન ફોજદારી આરોપપત્રને ભવિષ્યમાં સમાન આધાર પર ફરીથી રજૂ કરી શકાશે નહીં.
જોકે, આ આદેશને અદાલત દ્વારા આપવામાં આવેલી ‘ક્લીન ચિટ’ તરીકે રજૂ કરવું યોગ્ય નથી. અદાલતે કેસની સુનાવણી દરમિયાન આરોપોની સત્યતા અથવા અસત્યતા અંગે નિર્ણય આપ્યો નથી. તેથી આ આદેશ આરોપોને સાચા કે ખોટા સાબિત કરતો ન્યાયિક નિષ્કર્ષ નથી.
અમેરિકાની જિલ્લા અદાલતના રેકોર્ડમાં કેસને કાયમી રીતે ફગાવી દેવાનો આદેશ નોંધાયેલો છે.
આ કેસ લગભગ બે વર્ષ સુધી અમેરિકાની અદાલતમાં ચર્ચામાં રહ્યો હતો. અમેરિકન સરકાર દ્વારા ફોજદારી અભિયોજન આગળ નહીં વધારવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યા બાદ કેસને ઔપચારિક રીતે સમાપ્ત કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ હતી.
અદાલતના અંતિમ આદેશ બાદ સંબંધિત ફોજદારી આરોપપત્ર હવે સમાપ્ત થઈ ગયું છે. આ સાથે ગૌતમ અદાણી અને અન્ય નામિત આરોપીઓ સામે અમેરિકામાં આ કેસ સંબંધિત ફોજદારી કાર્યવાહીનો માર્ગ બંધ થઈ ગયો છે.
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમમાં U.S. Securities and Exchange Commission (SEC) સાથે સંબંધિત અલગ નાગરિક કેસને ફોજદારી કેસથી અલગ રાખવો જરૂરી છે. ફોજદારી આરોપપત્ર ફગાવી દેવાનો અર્થ એ નથી કે અમેરિકામાં અદાણી સાથે સંબંધિત તમામ કાનૂની કેસ એકસાથે સમાપ્ત થઈ ગયા છે.
SECની કાર્યવાહી એક અલગ નાગરિક પ્રક્રિયા છે, જેના પોતાના કાનૂની આધાર અને શરતો છે. તેથી ફોજદારી કેસને કાયમી રીતે ફગાવી દેવામાં આવવાને અદાણી ગ્રુપ સામે અમેરિકામાં ચાલી રહેલા દરેક સંભવિત કાનૂની મુદ્દાના અંત તરીકે જોવામાં આવતું નથી.
