શનિ દેવની ઢૈય્યા જ્યોતિષ શાસ્ત્રમાં એક મહત્વપૂર્ણ સમયગાળો માનવામાં આવે છે, જે દરેક વ્યક્તિના જીવનમાં ક્રમશઃ આવે છે. આ અવધિ લગભગ ઢાઈ વર્ષ સુધી ચાલે છે. જ્યોતિષ માન્યતાઓ અનુસાર, આ સમયગાળા દરમિયાન માનસિક દબાણ, આર્થિક પડકારો અને કાર્યોમાં અડચણો અનુભવાઈ શકે છે, જ્યારે સારા કર્મો કરનારાઓ માટે આ અવધિ આત્મમંથન અને આત્મસુધારની તક પણ બની શકે છે.
જ્યોતિષ શાસ્ત્ર અનુસાર, જ્યારે શનિ દેવ વ્યક્તિની કુંડળીમાં ચંદ્ર રાશિથી આઠમા ભાવમાં ગોચર કરે છે, ત્યારે શનિની ઢૈય્યા શરૂ થાય છે. આ સ્થિતિ દરેક રાશિ પર અલગ-અલગ સમયમાં આવે છે અને તેની અવધિ લગભગ ઢાઈ વર્ષ રહે છે. આ દરમિયાન વ્યક્તિને માનસિક દબાણ, આરોગ્ય સંબંધિત સમસ્યાઓ અને આર્થિક અસ્થીરતા અનુભવી શકાય છે. જ્યોતિષ નિષ્ણાતોના મતે, આ અસર વ્યક્તિના કર્મો પર આધારિત હોય છે. ઈમાનદારી, સંયમ અને સેવાભાવ ધરાવનારા માટે ઢૈય્યા દંડ નહીં પરંતુ આત્મચિંતન અને સુધારનો સમય બની શકે છે.
જ્યારે શનિ દેવ ચંદ્ર રાશિથી આઠમા ભાવમાં ગોચર કરે છે ત્યારે ઢૈય્યા શરૂ થાય છે. આ અવધિ ઢાઈ વર્ષ સુધી રહેતી હોવાથી તેને ઢૈય્યા કહેવાય છે. શનિનો ગોચર સૌથી ધીમો માનવામાં આવે છે અને તેઓ લગભગ દર ઢાઈ વર્ષે એક રાશિમાંથી બીજી રાશિમાં પ્રવેશ કરે છે. દરેક રાશિના જાતકના જીવનમાં આ સમયગાળો આવે છે અને કોઈ પણ વ્યક્તિ સંપૂર્ણ રીતે તેમાંથી બચી શકતી નથી. જોકે, તેની અસર દરેક વ્યક્તિ પર સમાન નથી પડતી.
શનિની સાઢેસાતી અને ઢૈય્યા વચ્ચે તફાવત છે. સાઢેસાતીની અવધિ સાત અને અડધા વર્ષ સુધી ચાલે છે અને તેને શનિની સૌથી કઠિન દશા માનવામાં આવે છે. તેની તુલનામાં ઢૈય્યાની અવધિ નાની હોય છે અને સામાન્ય રીતે તેને ઓછું કષ્ટદાયક ગણવામાં આવે છે, પરંતુ તે હળવી હોય છે એવું જરૂરી નથી. ઘણી વખત ઢૈય્યા દરમિયાન વ્યક્તિને સતત મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે, કાર્ય બનતા-બનતા અટકી જાય છે અને મહેનતનું પૂરું ફળ મળતું નથી. જીવનમાં એક પ્રકારની અડચણ અને ધીમાપણું અનુભવાય છે.
શનિ દેવની ઢૈય્યા દરમિયાન પ્રથમ અસર વ્યક્તિના મન પર જોવા મળે છે. માનસિક તણાવ વધી શકે છે અને નાની બાબતો પણ મોટી સમસ્યા જેવી લાગવા લાગે છે. નિર્ણય લેવામાં અસમંજસ અને ગૂંચવણ बनी રહે છે. આરોગ્યની દૃષ્ટિએ પણ આ સમય પડકારજનક હોઈ શકે છે. જૂના રોગો ફરી ઉભરાઈ શકે છે અથવા વારંવાર થાક, અનિદ્રા અને કમજોરી અનુભવાઈ શકે છે. કેટલાક લોકોને પેટ, હાડકાં અથવા નસો સંબંધિત સમસ્યાઓ પણ સતાવી શકે છે.
આર્થિક રીતે ઢૈય્યા ઘણીવાર તંગી લઈને આવે છે. ખર્ચમાં વધારો થઈ શકે છે અને આવકના સ્ત્રોતો નબળા પડી શકે છે. નોકરીપેશા લોકોને કામનો દબાણ વધેલું લાગી શકે છે, જ્યારે વેપારીઓને નુકસાન અથવા અડચણોનો સામનો કરવો પડી શકે છે. કામકાજની ગતિ ધીમી થઈ જાય છે અને અગાઉ સરળ લાગતા કાર્યો મહેનત છતાં અટકી શકે છે. ઘણી વખત વ્યક્તિને એવું લાગે છે કે તે સંપૂર્ણ પ્રયાસ કરી રહ્યો છે છતાં પરિણામો તેના પક્ષમાં નથી આવી રહ્યા.
જ્યોતિષ શાસ્ત્ર અનુસાર, શનિ દેવ માત્ર દંડ આપનારા ગ્રહ નથી પરંતુ સુધાર અને ન્યાયના પ્રતિક પણ માનવામાં આવે છે. તેથી ઢૈય્યાને માત્ર નકારાત્મક રીતે જોવું યોગ્ય માનવામાં આવતું નથી. જે લોકો ઈમાનદારીથી મહેનત કરે છે, અન્યના અધિકારનું હરણ કરતા નથી અને યોગ્ય માર્ગ પર ચાલે છે, તેમના માટે આ સમય શીખ અને આત્મવિકાસનો બની શકે છે. આ અવધિ વ્યક્તિને તેના કર્મો પર વિચાર કરવાની અને ભૂલો સુધારવાની તક આપે છે.
જ્યારે કે જે લોકો ખોટા કાર્યોમાં સંલગ્ન રહે છે, અન્યને નુકસાન પહોંચાડે છે અથવા શોર્ટકટ અપનાવે છે, તેમના માટે ઢૈય્યા વધુ કષ્ટદાયક બની શકે છે. આવી સ્થિતિમાં શનિ દેવ કઠોર પાઠ શિખવાડે છે એવી માન્યતા છે.
જ્યોતિષાચાર્યોના મતે, ઢૈય્યાની અસર સંપૂર્ણ રીતે ટાળી શકાતી નથી, પરંતુ યોગ્ય આચરણ અને કેટલાક ઉપાયો દ્વારા તેના નકારાત્મક પ્રભાવને ઘટાડવામાં આવી શકે છે. આ સમયમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ બાબત પોતાના કર્મોમાં સુધારો લાવવાની ગણવામાં આવે છે. ઈમાનદારીથી કાર્ય કરવું, ઝૂઠ અને છેતરપિંડીથી દૂર રહેવું અને અન્ય પ્રત્યે સહાનુભૂતિ રાખવી જરૂરી માનવામાં આવે છે. ગરીબો, નબળા અને જરૂરિયાતમંદોને પરેશાન કરવાથી બચવું જોઈએ અને શક્ય હોય ત્યાં મદદ કરવી જોઈએ. માન્યતા મુજબ, શનિ દેવ સેવા અને કરુણાથી પ્રસન્ન થાય છે.
ઢૈય્યા દરમિયાન હનુમાનજીની ઉપાસનાને વિશેષ અસરકારક માનવામાં આવે છે. ખાસ કરીને મંગળવાર અને શનિવારના દિવસે હનુમાન ચાલીસાનો પાઠ કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. માન્યતા છે કે હનુમાનજીની કૃપાથી શનિ દેવના કષ્ટોમાં ઘટાડો થાય છે. ઉપરાંત દરરોજ સવારે મહામૃત્યુંજય મંત્રનો ૧૧ વખત જાપ કરવાથી માનસિક શાંતિ અને આત્મબળ મળે છે એવી માન્યતા છે. શનિવારના દિવસે શનિ દેવને સરસવનું તેલ અર્પણ કરવું, તેમજ કાળા તલ, કાળા વસ્ત્રો અથવા લોખંડનું દાન કરવું પણ પ્રચલિત ઉપાયો તરીકે ઉલ્લેખિત છે.
જ્યોતિષ નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, શનિ દેવની ઢૈય્યા દરમિયાન ધીરજ અને સંયમ સૌથી મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. ઉતાવળ, ક્રોધ અને નિરાશા આ સમયમાં નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. શાંત અને સંતુલિત રીતે આ સમયગાળો પસાર કરવાથી તેની અસર ઓછી અનુભવી શકાય છે. આ રીતે, શનિની ઢૈય્યાને ભયજનક નહીં પરંતુ સમજવાનો સમયગાળો માનવામાં આવે છે, જે વ્યક્તિને તેની જવાબદારીઓ, કર્મો અને જીવનની દિશા પર વિચાર કરવાની તક આપે છે.
