नोमुरा यांच्या अहवालानुसार AI मुळे प्रभावित झालेल्या नोकऱ्यांपेक्षा नवीन रोजगाराच्या संधी निर्माण झाल्या आहेत. मात्र, 2026 मध्ये भारतात फ्रेशर्ससाठी एंट्री-लेव्हल भरती कमी झाली असून कंपन्या अनुभवी व्यावसायिकांना प्राधान्य देत आहेत.
भारताच्या रोजगार बाजारात एंट्री-लेव्हल भरतीमध्ये घट दिसून येत आहे. नोमुरा यांच्या अहवालानुसार कंपन्यांमध्ये अनुभवी व्यावसायिकांची मागणी वाढली आहे, तर सुरुवातीच्या स्तरावरील भरती कमी झाली आहे.
इंडियन कौन्सिल फॉर रिसर्च ऑन इंटरनॅशनल इकॉनॉमिक रिलेशन्सच्या सर्वेक्षणानुसार, भारतातील 55% आयटी कंपन्यांनी एंट्री-लेव्हल भरती कमी झाल्याचे सांगितले आहे. याउलट, वरिष्ठ पदांवरील भरतीतील घट केवळ 14% राहिली.
AI च्या वाढत्या वापराबाबत मोठ्या प्रमाणावर नोकऱ्या कमी होण्याची चिंता व्यक्त केली जाते. मात्र, नोमुरा यांच्या अहवालानुसार AI मुळे प्रभावित झालेल्या नोकऱ्यांपेक्षा अधिक नवीन रोजगाराच्या संधी निर्माण झाल्या आहेत. तरीही भारतासह आशियातील अनेक भागांमध्ये महाविद्यालयातून बाहेर पडणाऱ्या फ्रेशर्सना नोकरी मिळवणे पूर्वीपेक्षा कठीण झाले आहे.
समस्या एकूण नोकऱ्यांच्या संख्येपेक्षा एंट्री-लेव्हल भरतीमध्ये अधिक दिसून येत आहे. कंपन्या आधीपासून कामाचा अनुभव आणि नवीन तंत्रज्ञानाशी संबंधित कौशल्ये असलेल्या उमेदवारांना प्राधान्य देत आहेत.
नोमुरा यांच्या अहवालात भारताच्या रोजगार बाजारातील K-Shaped Trend चा उल्लेख करण्यात आला आहे. त्यानुसार अनुभवी व्यावसायिक आणि उच्च-कौशल्याच्या भूमिकांसाठी मागणी कायम आहे, तर एंट्री-लेव्हल उमेदवारांसाठी संधी कमी होत आहेत.
पूर्वी अनेक कंपन्या कॅम्पस प्लेसमेंटच्या माध्यमातून मोठ्या संख्येने फ्रेशर्सची भरती करत होत्या. त्यांना प्रशिक्षण देऊन कंपनीच्या गरजांनुसार तयार केले जात होते. आता अनेक संस्था आणि कंपन्या विशिष्ट तंत्रज्ञान, सॉफ्टवेअर किंवा व्यावसायिक प्रक्रियेवर आधीपासून काम केलेल्या उमेदवारांना प्राधान्य देत आहेत.
नोमुरा यांच्या अहवालात कंपन्यांमधील आणखी एका ट्रेंडचा उल्लेख आहे. मोठ्या प्रमाणावर कर्मचाऱ्यांना नोकरीवरून कमी करण्याऐवजी कंपन्या नवीन भरतीची संख्या कमी करत आहेत. नोमुरा यांनी याला ‘Silent Firing’ असे म्हटले आहे.
या स्थितीत कंपनीतील कर्मचाऱ्यांची संख्या अचानक कमी होत नाही, मात्र नवीन उमेदवारांसाठी संधी मर्यादित होत जातात. याचा विशेष परिणाम महाविद्यालयीन शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर पहिल्या नोकरीच्या शोधात असलेल्या तरुणांवर होतो.
स्टाफिंग फर्म Xpheno च्या आकडेवारीनुसार, भारतीय आयटी क्षेत्रातील Net Hiring वित्त वर्ष 2022 मधील सुमारे 6 लाखांवरून वित्त वर्ष 2026 मध्ये 1.4 लाखांवर आली आहे. याचा परिणाम कॅम्पस भरतीवरही दिसून येत आहे.
AI मुळे कंपन्यांची गरज केवळ कमी कर्मचाऱ्यांची राहिलेली नाही, तर वेगळ्या प्रकारची कौशल्ये असलेल्या कर्मचाऱ्यांचीही झाली आहे. ऑटोमेशन आणि AI Tools अनेक सामान्य आणि पुनरावृत्ती होणारी कामे वेगाने हाताळत आहेत.
कंपन्या AI सोबत काम करू शकणाऱ्या आणि गुंतागुंतीच्या जबाबदाऱ्या हाताळण्याचा अनुभव असलेल्या व्यावसायिकांचा शोध घेत आहेत. त्यामुळे अनुभवी व्यावसायिकांना सध्याच्या Job Market मध्ये तुलनेने अधिक फायदा मिळत आहे.
दुसरीकडे, फ्रेशर्ससाठी नोकरी मिळवताना तांत्रिक कौशल्यांसोबत व्यावहारिक अनुभव मिळवण्याची गरज वाढली आहे. नोमुरा यांच्या अहवालानुसार AI मुळे नवीन रोजगाराच्या संधी निर्माण होत असल्या तरी रोजगार बाजारात प्रवेश करणाऱ्या तरुणांसाठी पहिली नोकरी मिळवण्याचा मार्ग अधिक कठीण झाला आहे.
