વિશ્વભરમાં ઝડપથી વધતા AI ડેટા સેન્ટરોમાં પાણીનો ઉપયોગ વધતો જતા પર્યાવરણ અને જળ સંકટ અંગે ચિંતા ઊભી થઈ રહી છે. રિપોર્ટ મુજબ, મિડિયમ અને મોટા ડેટા સેન્ટરો કૂલિંગ માટે દર વર્ષે લાખોથી અબજો ગેલન પાણીનો ઉપયોગ કરે છે.
મિડિયમ સાઇઝના ડેટા સેન્ટરો કૂલિંગ માટે દર વર્ષે લગભગ 110 મિલિયન ગેલન પાણીનો ઉપયોગ કરે છે, જે લગભગ 1000 ઘરોની એક વર્ષની પાણી જરૂરિયાત પૂરી કરી શકે છે.
મોટા ડેટા સેન્ટરોમાં પાણીનો ઉપયોગ વધુ છે. રિપોર્ટ મુજબ, આ સેન્ટરો દરરોજ આશરે 5 મિલિયન ગેલન પાણીનો ઉપયોગ કરી શકે છે, જે વર્ષ દરમિયાન લગભગ 1.8 બિલિયન ગેલન સુધી પહોંચે છે. આ માત્રા કોઈ નાના શહેરની પાણી વપરાશ જેટલી છે.
AI ડેટા સેન્ટરોમાં હજારો સર્વર અને શક્તિશાળી GPUs સતત કાર્યરત રહે છે, જે મોટી માત્રામાં ગરમી ઉત્પન્ન કરે છે. જો તેમને સમયસર ઠંડા ન કરવામાં આવે તો સિસ્ટમમાં ખામીનો જોખમ વધે છે.
![]()
આ કારણે ડેટા સેન્ટરોમાં Evaporative Cooling ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ થાય છે, જેમાં પાણીનો ઉપયોગ કરીને સર્વરોને ઠંડા રાખવામાં આવે છે જેથી સિસ્ટમ સતત અને અસરકારક રીતે કાર્ય કરી શકે.
AIના વધતા ઉપયોગ સાથે પાણીની માંગ પણ ઝડપથી વધી રહી છે, જે પર્યાવરણ સંતુલન પર અસર કરી શકે છે. ખાસ કરીને એવા વિસ્તારોમાં જ્યાં પહેલેથી જ પાણીની અછત છે, ત્યાં ડેટા સેન્ટરોની હાજરી સ્થિતિને વધુ ગંભીર બનાવી શકે છે.
વિશેષજ્ઞોના અનુસાર, જો સમયસર વૈકલ્પિક કૂલિંગ ટેકનોલોજી અને સંસાધન વ્યવસ્થાપન પર ધ્યાન ન અપાય, તો આ મુદ્દો ભવિષ્યમાં મોટી પર્યાવરણીય પડકાર તરીકે ઉભરી શકે છે.




