કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રી અમિત શાહે નવી દિલ્હીમાં 9મા બે દિવસીય રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા વ્યૂહરચના (NSS) પરિષદ-2026નું ઉદ્ઘાટન કર્યું. હાઇબ્રિડ ફોર્મેટમાં આયોજિત આ પરિષદમાં દેશભરમાંથી 850થી વધુ સુરક્ષા અને પોલીસ અધિકારીઓ સામેલ થયા.
રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા વ્યૂહરચના પરિષદમાં આંતરિક અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી. આતંકવાદ, ગુપ્તચર માહિતીના વધુ સારા સંકલન, ગેરકાયદેસર ઘૂસણખોરી, સાયબર ગુનાઓ, માદક પદાર્થોની હેરાફેરી અને અન્ય ઉભરતા સુરક્ષા પડકારો અંગે વિચારવિમર્શ થયો.
બદલાતા સુરક્ષા પડકારોને ધ્યાનમાં રાખીને ટેક્નોલોજીના અસરકારક ઉપયોગ અને વિવિધ સુરક્ષા એજન્સીઓ વચ્ચે વધુ સારા સંકલન પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો. પરિષદના પ્રથમ દિવસે આતંકવાદનો સામનો કરવાની વ્યૂહરચના મુખ્ય મુદ્દાઓમાં રહી. વિવિધ એજન્સીઓ વચ્ચે ગુપ્તચર માહિતીના આદાન-પ્રદાન અને તેના અસરકારક વિશ્લેષણ અંગે પણ ચર્ચા થઈ.
અમિત શાહે મલ્ટી એજન્સી સેન્ટર (MAC) પાસે ઉપલબ્ધ માહિતીના આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) આધારિત વિશ્લેષણ પર ભાર મૂક્યો. તેમણે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સાથે જોડાયેલા પડકારો માટે વધુ સારા અને અસરકારક સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રોસિજર (SOP) તૈયાર કરવા સૂચના આપી.
રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા વ્યૂહરચના પરિષદમાં ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ (નિવારણ) અધિનિયમ એટલે કે UAPA હેઠળ નોંધાયેલા કેસોની તપાસને વધુ અસરકારક બનાવવાના મુદ્દે પણ ચર્ચા થઈ. વિવિધ એજન્સીઓ વચ્ચે વધુ સારા સંકલન સાથે એકીકૃત તપાસ વ્યવસ્થા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો.
આ ઉપરાંત, દેશમાંથી ફરાર આરોપીઓ અને ગુનેગારોને પરત લાવવા માટે કાનૂની અને સંસ્થાકીય પ્રક્રિયાઓને મજબૂત કરવાની જરૂરિયાત અંગે ચર્ચા કરવામાં આવી. ગંભીર કેસોમાં ‘ટ્રાયલ ઇન એબ્સેન્ટિયા’ એટલે કે આરોપીની ગેરહાજરીમાં કેસ ચલાવવાની કાનૂની વ્યવસ્થાના અસરકારક ઉપયોગ અંગે પણ વિચારવિમર્શ થયો.
પરિષદમાં ગેરકાયદેસર ઘૂસણખોરી અને સરહદ પારની પ્રવૃત્તિઓને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના મહત્વના મુદ્દા તરીકે રજૂ કરવામાં આવી. ગૃહ મંત્રીએ સંબંધિત એજન્સીઓને આ પડકારનો સામનો કરવા માટે કડક અને સંકલિત પગલાં લેવા સૂચના આપી.
કેન્દ્ર અને રાજ્ય સ્તરની સુરક્ષા એજન્સીઓ વચ્ચે વધુ સારા સંકલનથી ઘૂસણખોરી અને સંગઠિત ગુનાના નેટવર્ક સામે વધુ અસરકારક કાર્યવાહી કરી શકાય છે તે અંગે પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો.
પ્રથમ દિવસની ચર્ચામાં પાકિસ્તાન સમર્થિત પ્રોક્સી વૉર અને તેનાથી જોડાયેલા સુરક્ષા જોખમો પર પણ વિચાર કરવામાં આવ્યો. સાયબર ગુનાઓમાં ઝડપથી થઈ રહેલા વધારાને ધ્યાનમાં રાખીને સુરક્ષા વ્યૂહરચના તૈયાર કરવા અને ડિજિટલ માધ્યમથી થતા ગુનાઓનો સામનો કરવાની રીતો અંગે ચર્ચા થઈ.
માદક પદાર્થોની હેરાફેરી અને તેના સંગઠિત ગુના તથા સુરક્ષા નેટવર્ક સાથેના સંભવિત સંબંધો અંગે પણ અધિકારીઓએ વિચારવિમર્શ કર્યો. રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના સંદર્ભમાં આતંકવાદ, સંગઠિત ગુના અને ડિજિટલ જોખમો વચ્ચેના વધતા સંબંધોને સમજવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો.
પરિષદના બીજા દિવસે ભવિષ્યના સુરક્ષા પડકારો પર વિશેષ ધ્યાન રહેવાની અપેક્ષા છે. તેમાં ડ્રોન અને સબ-એરિયલ સિસ્ટમ, દરિયાઈ અને તટીય વિસ્તારો સાથે જોડાયેલી બ્લૂ ઇકોનોમીની સુરક્ષા, માહિતી યુદ્ધ અને જૈવ-સુરક્ષા જેવા મહત્વના મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવશે.
ડ્રોન ટેક્નોલોજીના વધતા ઉપયોગથી સુરક્ષા એજન્સીઓ સામે નવા પડકારો ઊભા થયા છે. માહિતી યુદ્ધ અને સાયબર સ્પેસમાં વધતી પ્રવૃત્તિઓને કારણે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા વ્યૂહરચનામાં તકનીકી ક્ષમતાઓને મજબૂત કરવી મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે.
અમિત શાહે તાજેતરના દિવસોમાં આતંકવાદ સામેની કાર્યવાહી અંગે પણ સરકારની નીતિ સ્પષ્ટ કરી છે. તેમણે એક સુરક્ષા અભિયાનનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું હતું કે કથિત રીતે ISI સમર્થિત ‘શહઝાદ ભટ્ટી નેટવર્ક’ સામે વ્યાપક કાર્યવાહી કરવામાં આવી અને તેના અનેક સભ્યોની ધરપકડ કરવામાં આવી.
ગૃહ મંત્રીના જણાવ્યા અનુસાર, સુરક્ષા દળોએ અનેક રાજ્યોમાં સંકલિત અભિયાન ચલાવીને આ નેટવર્ક સામે કાર્યવાહી કરી. સરકાર સતત કહેતી રહી છે કે આતંકવાદ પ્રત્યે તેની નીતિ ‘ઝીરો ટોલરન્સ’ની છે.
