કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે રાષ્ટ્રીય પોલીસ સ્મૃતિ દિવસ નિમિત્તે જણાવ્યું હતું કે જમ્મુ-કાશ્મીર, પૂર્વોત્તર અને નક્સલવાદથી પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં આંતરિક સુરક્ષાની સ્થિતિમાં સુધારો થયો છે. તેમણે આ વિસ્તારોમાં શાંતિ સ્થાપિત કરવા માટે પોલીસ અને સુરક્ષા દળોના પ્રયાસોની પ્રશંસા કરી હતી. શાહે દેશને નશામુક્ત બનાવવા માટે વ્યાપક અભિયાન ચલાવવાની અપીલ કરતાં જણાવ્યું હતું કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ 31 ડિસેમ્બર 2029 સુધીમાં ભારતને નશામુક્ત બનાવવાનું લક્ષ્ય નક્કી કર્યું છે. તેમણે પોલીસ દળોને આ દિશામાં સંકલિત રીતે કામ કરવા આહ્વાન કર્યું હતું.
દિલ્હી સ્થિત રાષ્ટ્રીય પોલીસ સ્મારક ખાતે આયોજિત કાર્યક્રમ દરમિયાન અમિત શાહે ફરજ દરમિયાન જીવ ગુમાવનારા પોલીસકર્મીઓને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે દેશની આંતરિક સુરક્ષા જાળવવા, કાયદો અને વ્યવસ્થાનું રક્ષણ કરવા તથા નાગરિકોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવામાં પોલીસકર્મીઓની ભૂમિકા મહત્ત્વપૂર્ણ છે.
શાહે પોલીસકર્મીઓના બલિદાનને યાદ કરતાં જણાવ્યું હતું કે દેશની સુરક્ષા અને સ્થિરતામાં તેમના યોગદાનને ભૂલી શકાય નહીં. તેમણે શહીદ જવાનોના પરિવારો પ્રત્યે સંવેદના વ્યક્ત કરી હતી અને જણાવ્યું હતું કે તેમના નુકસાનની ભરપાઈ શક્ય નથી, પરંતુ સમગ્ર દેશ તેમના બલિદાનનું સન્માન કરે છે.
ગૃહમંત્રીના જણાવ્યા અનુસાર, સ્વતંત્રતા પછી ભારતે વૈશ્વિક સ્તરે પોતાની સ્થિતિ મજબૂત કરી છે. તેમાં આંતરિક સુરક્ષાની જવાબદારી સંભાળતા અને દેશનું રક્ષણ કરતા પોલીસ તથા સુરક્ષા કર્મચારીઓનું મહત્ત્વપૂર્ણ યોગદાન રહ્યું છે.
અમિત શાહે દેશની આંતરિક સુરક્ષા સામે લાંબા સમયથી રહેલા ત્રણ મુખ્ય પડકારોનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમાં જમ્મુ-કાશ્મીરમાં આતંકવાદ, પૂર્વોત્તરના કેટલાક વિસ્તારોમાં ઉગ્રવાદ અને નક્સલવાદથી પ્રભાવિત વિસ્તારોનો સમાવેશ થાય છે.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ વિસ્તારોમાં સુરક્ષાની સ્થિતિમાં સુધારો થયો છે અને સુરક્ષા દળોના સતત પ્રયાસોથી શાંતિ સ્થાપિત કરવામાં મદદ મળી છે. શાહે સંબંધિત વિસ્તારોમાં તૈનાત જવાનોની કામગીરી, હિંમત અને સમર્પણની પ્રશંસા કરી હતી.
નક્સલવાદ સામેના અભિયાનનો ઉલ્લેખ કરતાં તેમણે કેન્દ્રીય રિઝર્વ પોલીસ દળ (CRPF), તેની CoBRA બટાલિયનો અને છત્તીસગઢ પોલીસના યોગદાનની વિશેષ પ્રશંસા કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ પડકારનો સામનો કરવા જવાનોએ મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓમાં કામગીરી કરી છે અને અનેક કર્મચારીઓએ પોતાના પ્રાણનું બલિદાન આપ્યું છે.
શાહે નક્સલવાદ સામેની લડાઈમાં આશરે 3,600 જવાનોના બલિદાનનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે સુરક્ષા અભિયાનો દરમિયાન જીવ ગુમાવનારા કર્મચારીઓના યોગદાનને રેખાંકિત કરવા આ આંકડો રજૂ કર્યો હતો.
ગૃહમંત્રીએ માદક પદાર્થો સામે રાષ્ટ્રીય સ્તરે અભિયાન વધુ તીવ્ર બનાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ 31 ડિસેમ્બર 2029 સુધીમાં ભારતને નશામુક્ત બનાવવાનું લક્ષ્ય નક્કી કર્યું છે. આ હેતુ હાંસલ કરવા પોલીસ, તપાસ એજન્સીઓ અને અન્ય સંબંધિત સંસ્થાઓએ સંકલન સાથે કામ કરવું પડશે.
શાહે માદક પદાર્થોના વેપારને સમાજ અને અર્થતંત્ર માટે ગંભીર પડકાર ગણાવ્યો હતો. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, માદક પદાર્થોનો ફેલાવો યુવાનો અને આવનારી પેઢીઓના ભવિષ્યને નુકસાન પહોંચાડે છે. તેની અસર પરિવારો અને સમાજ પર પણ પડે છે.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે માદક પદાર્થોનો ગેરકાયદે વેપાર દેશવિરોધી પ્રવૃત્તિઓમાં સંકળાયેલા સંગઠનોને નાણાકીય સહાય પૂરી પાડી શકે છે. આ કારણસર નશા સામેની કાર્યવાહી માત્ર કાયદો અને વ્યવસ્થાનો વિષય નથી, પરંતુ તે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સાથે પણ જોડાયેલી છે.
શાહે પોલીસ દળોને માદક પદાર્થોની દાણચોરી અને તેની સાથે સંકળાયેલા નેટવર્ક સામે અસરકારક કાર્યવાહી કરવાની અપીલ કરી હતી. તેમણે આ અભિયાનમાં વિવિધ એજન્સીઓ વચ્ચે સહયોગ અને સંકલનને મહત્ત્વપૂર્ણ ગણાવ્યું હતું.
રાષ્ટ્રીય પોલીસ સ્મૃતિ દિવસના કાર્યક્રમમાં શાહે જણાવ્યું હતું કે સ્વતંત્રતા પછીથી ફરજ દરમિયાન 36,852 પોલીસકર્મીઓ શહીદ થયા છે. તેમાં ચાલુ વર્ષે શહીદ થયેલા 154 પોલીસકર્મીઓનો પણ સમાવેશ થાય છે.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ કર્મચારીઓએ દેશની સુરક્ષા, કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા તથા નાગરિકોના રક્ષણ માટે પોતાના પ્રાણનું બલિદાન આપ્યું છે. તેમના બલિદાનને માત્ર આંકડાઓમાં સમાવી શકાય નહીં, કારણ કે દરેક શહીદની પાછળ એક પરિવાર અને તેની સાથે જોડાયેલી અનેક લાગણીઓ હોય છે.
શાહે શહીદ પોલીસકર્મીઓના પરિવારો પ્રત્યે સન્માન વ્યક્ત કરતાં જણાવ્યું હતું કે દેશ તેમના યોગદાન માટે આભારી છે. તેમણે પોલીસ દળોના સમર્પણને ભારતની આંતરિક સુરક્ષા વ્યવસ્થાની મહત્ત્વપૂર્ણ તાકાત ગણાવી હતી.
કાર્યક્રમ પહેલાં અમિત શાહે આશરે 90 પોલીસ રાઇડર્સની દેશવ્યાપી બાઇક રેલીને લીલી ઝંડી બતાવી હતી. આ રેલીમાં વિવિધ કેન્દ્રીય સુરક્ષા અને તપાસ સંગઠનોના કર્મચારીઓએ ભાગ લીધો હતો.
ભાગ લેનાર સંગઠનોમાં કેન્દ્રીય રિઝર્વ પોલીસ દળ (CRPF), કેન્દ્રીય ઔદ્યોગિક સુરક્ષા દળ (CISF), સીમા સુરક્ષા દળ (BSF), સશસ્ત્ર સીમા બળ (SSB), ભારત-તિબેટ સીમા પોલીસ (ITBP) અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા ગાર્ડ (NSG)નો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત રેલવે સુરક્ષા દળ (RPF), રાષ્ટ્રીય આપદા પ્રતિસાદ દળ (NDRF) અને રાષ્ટ્રીય તપાસ એજન્સી (NIA)ના કર્મચારીઓએ પણ ભાગ લીધો હોવાનું જણાવાયું હતું.
યોજના અનુસાર, રેલી વિવિધ રાજ્યોમાંથી પસાર થઈને ગુજરાતના એકતા નગર પહોંચશે. ત્યાં 31 ઑક્ટોબર 2026ના રોજ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલની જન્મજયંતિ નિમિત્તે આયોજિત એકતા પરેડમાં રાઇડર્સ ભાગ લેશે. 31 ઑક્ટોબર રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસ તરીકે મનાવવામાં આવે છે.
આ પહેલનો હેતુ સુરક્ષા દળોની ભાગીદારી સાથે રાષ્ટ્રીય એકતા અને નશા સામે જાગૃતિનો સંદેશ વ્યાપક સ્તરે પહોંચાડવાનો છે.
ભારતમાં દર વર્ષે 21 ઑક્ટોબરે રાષ્ટ્રીય પોલીસ સ્મૃતિ દિવસ મનાવવામાં આવે છે. આ દિવસ ફરજ બજાવતી વખતે પોતાના પ્રાણનું બલિદાન આપનારા પોલીસકર્મીઓને સમર્પિત છે.
આ દિવસનો ઐતિહાસિક સંબંધ 21 ઑક્ટોબર 1959ની ઘટના સાથે છે. તે દિવસે લદ્દાખના હોટ સ્પ્રિંગ્સ વિસ્તારમાં ચીની સૈનિકો દ્વારા કરવામાં આવેલા ઓચિંતા હુમલાનો સામનો કરતી વખતે કેન્દ્રીય રિઝર્વ પોલીસ દળના 10 જવાનો શહીદ થયા હતા.
આ જવાનોના બલિદાનની સ્મૃતિમાં દર વર્ષે આ દિવસ મનાવવામાં આવે છે. આ પ્રસંગે દેશભરમાં પોલીસ અને સુરક્ષા દળોના શહીદ કર્મચારીઓને યાદ કરવામાં આવે છે તથા તેમના પરિવારો પ્રત્યે સન્માન વ્યક્ત કરવામાં આવે છે.
રાષ્ટ્રીય પોલીસ સ્મૃતિ દિવસ પોલીસકર્મીઓની ફરજ, હિંમત અને સેવાને સન્માન આપવાની સાથે નાગરિકોની સુરક્ષામાં તેમની ભૂમિકાને રેખાંકિત કરવાની તક પણ પૂરી પાડે છે.
