ભાગલપુરનો GI ટેગ પ્રાપ્ત જર્દાલુ કેરી આ વર્ષે પણ યુકે અને મિડલ-ઈસ્ટના બજારો સુધી પહોંચી છે. લોકસભામાં કેન્દ્ર સરકારે જણાવ્યું કે જર્દાલુ કેરીની નિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા માટે જરૂરી માળખાકીય સુવિધાઓ મજબૂત કરવામાં આવી રહી છે.ભાગલપુરની GI ટેગ પ્રાપ્ત જર્દાલુ કેરી યુકે અને મિડલ-ઈસ્ટના બજારોમાં પહોંચી
ભાગલપુરના સાંસદ અજય કુમાર મંડલના પ્રશ્નના જવાબમાં વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલયના રાજ્યમંત્રી જિતિન પ્રસાદે જણાવ્યું કે આ વર્ષે પણ જર્દાલુ કેરી યુકે અને મિડલ-ઈસ્ટના બજારોમાં મોકલવામાં આવી છે. તેમાં ટ્રાયલ શિપમેન્ટ ઉપરાંત કોમર્શિયલ શિપમેન્ટનો પણ સમાવેશ થાય છે.
સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, હવામાનને કારણે જર્દાલુ કેરીની નિકાસ પર કોઈ મોટા નકારાત્મક પ્રભાવ અથવા પાકને થયેલા મોટા નુકસાન અંગે સત્તાવાર માહિતી પ્રાપ્ત થઈ નથી.
જર્દાલુ કેરીને લાંબા સમયથી બિહારના વિશિષ્ટ કૃષિ ઉત્પાદનોમાં ગણવામાં આવે છે. તેની સુગંધ, સ્વાદ અને ઓછા રેસાવાળી ગૂદાવાળી રચના તેને કેરીની અન્ય જાતોથી અલગ ઓળખ આપે છે. ભાગલપુર અને આસપાસના વિસ્તારોની માટી તથા આબોહવા તેના ઉત્પાદન માટે અનુકૂળ માનવામાં આવે છે.
જર્દાલુને GI ટેગ મળવાથી તેની પ્રાદેશિક ઓળખને સત્તાવાર માન્યતા મળી છે. ભાગલપુરના ગંગા કિનારાના વિસ્તારોની જલોઢ માટીને પણ જર્દાલુ કેરીના ઉત્પાદન માટે અનુકૂળ માનવામાં આવે છે.
પાક્યા પછી જર્દાલુ કેરીનો રંગ હળવો પીળો દેખાય છે અને તેમાં વિશિષ્ટ સુગંધ હોય છે. ઓછા રેસાને કારણે તેની અલગ ઓળખ છે.
સરકારે જણાવ્યું કે ખાડી દેશોમાં જર્દાલુ કેરીની નિકાસ માટે વેપોર હીટ ટ્રીટમેન્ટ અથવા વિશેષ હોટ વોટર ટ્રીટમેન્ટ ફરજિયાત નથી. જોકે નિકાસ માટે સંબંધિત ફાઇટોસેનિટરી નિયમોનું પાલન કરવું જરૂરી છે.
સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, યુરોપિયન યુનિયન અને ખાડી દેશોમાં જર્દાલુ કેરીમાં કીટનાશક અવશેષ અથવા નિકાસ નિયમોના ઉલ્લંઘન અંગે કોઈ ફરિયાદ પ્રાપ્ત થઈ નથી.
સરકારે જણાવ્યું કે પટણા એરપોર્ટ પર 21,900 મેટ્રિક ટન વાર્ષિક ક્ષમતા ધરાવતું એર કાર્ગો ટર્મિનલ અને કોલ્ડ સ્ટોરેજ સુવિધા શરૂ કરવામાં આવી છે. આ સુવિધા દ્વારા જર્દાલુ સહિતના કૃષિ ઉત્પાદનોને દેશના અન્ય ભાગો તેમજ વિદેશી બજારો સુધી પહોંચાડવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે.
પટણા ખાતે કાર્ગો સુવિધા ઉપલબ્ધ થવાથી ભાગલપુરથી કેરીને પટણા પહોંચાડ્યા બાદ એર કાર્ગો મારફતે અન્ય રાજ્યો અથવા વિદેશ મોકલવાની પ્રક્રિયા માટે માળખું ઉપલબ્ધ થયું છે.
સરકારે જણાવ્યું કે ભાગલપુરના ખેડૂતોને નિકાસ બજાર સાથે જોડવા માટે એપીડાની નાણાકીય સહાય યોજનાઓ દ્વારા સહયોગ આપવામાં આવી રહ્યો છે. તેમાં માળખાકીય સુવિધા, ગુણવત્તા સુધારણા અને નવા વિદેશી બજારો સુધી પહોંચ સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓનો સમાવેશ થાય છે.
વિદેશમાં જર્દાલુ કેરીની ઓળખ વધારવા માટે પ્રચાર-પ્રસાર કાર્યક્રમો પણ યોજવામાં આવી રહ્યા છે. ખેડૂતોને નિકાસની જરૂરિયાતો, ગુણવત્તાના ધોરણો અને ઉત્પાદન સંબંધિત પાસાઓ અંગે તાલીમ આપવામાં આવતી હોવાની માહિતી પણ સરકારે આપી છે.
વિદેશ મોકલાતી કેરી માટે પેકિંગ, ગ્રેડિંગ, પરિવહન અને તાપમાન નિયંત્રણ જેવા પાસાઓ પર ધ્યાન આપવું પડે છે. કેરી એક નાજુક કૃષિ ઉત્પાદન હોવાથી લાંબા સમય સુધી સામાન્ય પરિસ્થિતિમાં રાખવામાં આવે તો તેની ગુણવત્તા પર અસર થઈ શકે છે.
આ સંદર્ભમાં કોલ્ડ સ્ટોરેજ અને એર કાર્ગો સુવિધાઓ નિકાસ પ્રક્રિયામાં ઉપયોગી બની શકે છે. ખેતર અને બગીચાથી બજાર સુધી કેરી પહોંચાડવામાં લાગતો સમય ઓછો રહે તો તેની ગુણવત્તા જાળવવામાં મદદ મળી શકે છે.
જર્દાલુ કેરીની નિકાસ વધવાથી ખેડૂતો અને નિકાસકારો માટે સ્થાનિક તથા દેશના અન્ય બજારો ઉપરાંત વિદેશી બજારો સુધી પહોંચનું માળખું ઉપલબ્ધ થયું છે. વિદેશી ખરીદદારોની માંગ જળવાઈ રહે તો ઉત્પાદન, પેકિંગ અને સંબંધિત વ્યવસ્થાઓમાં રોકાણ માટે ખેડૂતોને બજાર આધાર મળી શકે છે.
જર્દાલુ કેરીની આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પહોંચ સાથે ગુણવત્તા, પેકિંગ, સમયસર ડિલિવરી અને નિકાસ ધોરણોનું પાલન જાળવવું જરૂરી છે.
