બિહાર વિધાનસભા ચૂંટણીમાં આરજેડી અને કોંગ્રેસે આંતરિક વિવાદને કારણે પોતાની જ હાર સુનિશ્ચિત કરી લીધી. બંને પક્ષો ટિકિટ માટે સંઘર્ષ કરતા રહ્યા, પરંતુ ચૂંટણી સુધી આ મામલો ઉકેલાયો નહીં. આ ખેંચતાણ અને આંતરિક લડાઈને કારણે પહેલાથી જ 11 બેઠકો પર હાર નિશ્ચિત થઈ ગઈ હતી.
પટના: બિહાર વિધાનસભા ચૂંટણી 2025માં મહાગઠબંધનની હારનું વિશ્લેષણ હજુ પણ ચાલુ છે. આરજેડી અને કોંગ્રેસમાં અલગ-અલગ બેઠકો યોજાઈ ચૂકી છે, પરંતુ ચૂંટણી પરિણામોનું મુખ્ય કારણ તેમનો આંતરિક સંઘર્ષ અને ગઠબંધન અંદરનો ટકરાવ જ રહ્યો. ઘણા રાજકીય વિશ્લેષકો અને સ્થાનિક આંકડાઓ અનુસાર, ચૂંટણી પહેલાં જ ઓછામાં ઓછી 11 બેઠકો પર હાર સુનિશ્ચિત થઈ ગઈ હતી, અને આ હાર મહાગઠબંધન અંદરની પરસ્પર "ફ્રેન્ડલી ફાઇટ" ને કારણે થઈ.
મહાગઠબંધનની આંતરિક લડાઈએ નુકસાનની ઝલક વધારી
આરજેડી અને કોંગ્રેસ વચ્ચે બેઠકોની વહેંચણી અને ઉમેદવારોની પસંદગી અંગે ગંભીર મતભેદ હતા. ઘણી બેઠકો પર બંને પક્ષોના ઉમેદવારો એકબીજા સાથે જ અથડાઈ પડ્યા, જેનાથી એનડીએ માટે જીતનો માર્ગ સરળ બન્યો. રાજકીય વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે મહાગઠબંધનની હારનું મુખ્ય કારણ આંતરિક જીદ અને સત્તાની લાલસા હતી, ન કે વિપક્ષની તાકાત.
કોંગ્રેસે દિલ્હીમાં હારની સમીક્ષા કર્યા બાદ પટનામાં જિલ્લા પ્રમુખો સાથે બેઠકનું આયોજન કર્યું. બેઠકમાં દરેક જિલ્લામાંથી હારના કારણો વિશે પ્રતિભાવ લેવામાં આવ્યો. બિહાર પ્રદેશ કોંગ્રેસ સમિતિના અધ્યક્ષ રાજેશ રામે કહ્યું કે કોંગ્રેસનું આરજેડી સાથેનું ગઠબંધન માત્ર ચૂંટણીલક્ષી છે અને તેનો કોઈ સંગઠનાત્મક આધાર નથી. તેમનું કહેવું હતું કે ચૂંટણી પછી બંને પક્ષો વચ્ચે કોઈ સંયુક્ત રણનીતિ સ્પષ્ટ નહીં હોય.
આરજેડીના આંતરિક નેતાઓએ પણ સ્વીકાર્યું કે ગઠબંધનમાં પરસ્પર વિશ્વાસનો અભાવ અને બેઠકોની વહેંચણી પરની લડાઈએ ઘણી હાર નિશ્ચિત કરી. વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે જો ગઠબંધને ગઠબંધન ધર્મનું સખતપણે પાલન કર્યું હોત, તો 11 બેઠકો પર આવી હાર ન થઈ હોત.
11 બેઠકોની હાર: આંકડા બોલી રહ્યા છે
- વૈશાલી: આરજેડીના અજય કુમાર અને કોંગ્રેસના સંજીવ સિંહે પરસ્પર લડાઈ લડી. જીત થઈ જેડીયુના સિદ્ધાર્થ પટેલની, જેમણે 32 હજાર મતોના અંતરથી બંનેને પછાડ્યા.
- રાજાપાકડ: કોંગ્રેસના પ્રતિમા કુમારી અને ભાકપાના મોહિત પાસવાને પણ આંતરિક ટકરાવમાં હારનો સામનો કર્યો. જીત થઈ જેડીયુના મહેન્દ્ર રામની, જેમણે પ્રતિમા કુમારીને 41 હજાર મતોના અંતરથી હરાવ્યા.
- બેલદૌર: કોંગ્રેસના મિથિલેશ નિષાદ અને આઈઆઈપીના તનીષા ભારતીના આંતરિક સંઘર્ષમાં જેડીયુના પન્ના સિંહ પટેલે 35 હજાર મતોથી બાજી મારી.
- કહલગાંવ: કોંગ્રેસના પ્રવીણ સિંહ કુશવાહા અને આરજેડીના રજનીશ ભારતીએ પરસ્પર ટકરાવમાં હારનો સામનો કર્યો. જીત થઈ જેડીયુના શુભાનંદ મુકેશની, જેમણે રજનીશ ભારતીને 50 હજાર મતોથી હરાવ્યા.
- સુલતાનગંજ: કોંગ્રેસના ઉમેદવાર લલન કુમારને માત્ર 2,754 મત મળ્યા, જેનાથી આરજેડીના ચંદન સિંહાને નુકસાન થયું.
- ચૈનપુર: વીઆઈપીના બાલગોવિંદ બિંદ અને આરજેડીના બ્રિજકિશોર બિંદની લડાઈમાં મુકેશ સહનીએ બાજી મારી.
- કરહગર: કોંગ્રેસના સંતોષ મિશ્રા અને ભાકપાના મહેન્દ્ર ગુપ્તાની હાર, જીત જેડીયુના વશિષ્ઠ સિંહની.
- બિહારશરીફ: ભાકપાના શિવકુમાર યાદવે કોંગ્રેસના ઉમેદ ખાનને હરાવ્યા.
- બછવાડા: ભાકપાના અવધેશ રાયે કોંગ્રેસના ગરીબ દાસને હરાવ્યા, જીત ભાજપના સુરેન્દ્ર મહેતાની.
- નરકટિયાગંજ: આરજેડીના શાશ્વત કેદારે દીપક યાદવને હરાવ્યા, જીત ભાજપની.
- સિકંદરા: કોંગ્રેસના વિનોદ ચૌધરી અને આરજેડીના ઉદય નારાયણ ચૌધરીની હાર, જીત હમ પાર્ટીના પ્રફુલ્લ માંઝીની.
આ તમામ બેઠકો પર જોવા મળ્યું કે મહાગઠબંધન અંદરના આંતરિક સંઘર્ષે મતોને વેરવિખેર કરી દીધા. ઘણા કિસ્સાઓમાં કોંગ્રેસે આરજેડીને અને આરજેડીએ કોંગ્રેસને હરાવ્યા, જેનાથી ત્રીજા પક્ષ એટલે કે જેડીયુ અને ભાજપને ફાયદો થયો. આરજેડી અને કોંગ્રેસની અલગ-અલગ બેઠકો ફક્ત આંતરિક નેતાઓની પ્રતિષ્ઠા બચાવવા પૂરતી સીમિત લાગી રહી છે. વાસ્તવિક સવાલ એ છે કે ગઠબંધન અંદર કેમ આંતરિક લડાઈ થઈ અને હારને રોકવા માટે શું નક્કર પગલાં લેવામાં આવ્યા.
