ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલી વેપાર સંધિ અંગેની વાતચીત બાદ બંને દેશોએ અંતે વેપાર કરારની જાહેરાત કરી છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આ કરારની જાહેર જાહેરાત કરી હતી. જોકે, આ જાહેરાતની વચ્ચે બ્લૂમબર્ગની એક રિપોર્ટ સામે આવી છે, જેમાં આ પ્રક્રિયા દરમિયાન ભારતના કડક રુખનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.
બ્લૂમબર્ગની રિપોર્ટ મુજબ, ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે વેપાર કરાર અંગેની ચર્ચાઓ સરળ નહોતી. રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે ભારતના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજીત ડોભાલે અમેરિકાને સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો હતો કે ભારત કોઈપણ પ્રકારના દબાણ હેઠળ નિર્ણય લેશે નહીં. રિપોર્ટ અનુસાર, ડોભાલે જણાવ્યું હતું કે જો વેપાર કરાર ન થાય તો ભારત ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના કાર્યકાળ પૂર્ણ થવા સુધી રાહ જોવામાં પણ તૈયાર છે.
રિપોર્ટમાં વધુમાં જણાવાયું છે કે ભારત અગાઉ પણ એવા અમેરિકી પ્રશાસનો સાથે કામ કરી ચૂક્યું છે, જેમણે ભારત પ્રત્યે કડક અથવા વિરોધી વલણ અપનાવ્યું હતું, અને આ સ્થિતિ ભારત માટે નવી નહોતી.
બ્લૂમબર્ગની રિપોર્ટ અનુસાર, આ ચર્ચા ગયા વર્ષના સપ્ટેમ્બર મહિનામાં થઈ હતી, જ્યારે અજીત ડોભાલે અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રૂબિયો સાથે મુલાકાત કરી હતી. આ બેઠક દરમિયાન વેપાર કરાર અંગે બંને દેશોના રુખ સામે આવ્યા હતા.
રિપોર્ટમાં જણાવ્યા મુજબ, આ બેઠકમાં ડોભાલે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું હતું કે ભારત અમેરિકા તરફથી આવતા દબાણને સ્વીકારશે નહીં અને ઉતાવળમાં કોઈ નિર્ણય નહીં લે. રિપોર્ટ અનુસાર, ભારત સરકાર 2029 સુધી, એટલે કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના કાર્યકાળ પૂર્ણ થવા સુધી રાહ જોવાની સ્થિતિમાં હતી.
બ્લૂમબર્ગની રિપોર્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ડોભાલે અમેરિકાને સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ભારત પોતાની શરતો અને હિતોને આધારે જ વેપાર કરાર કરશે. રિપોર્ટ મુજબ, તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભારત અગાઉ પણ અન્ય વિરોધી અમેરિકી પ્રશાસનો સાથે કાર્ય કરી ચૂક્યું છે.
રિપોર્ટ અનુસાર, આ ચર્ચા દરમિયાન ભારતે પરસ્પર સન્માન અને સમાનતાના આધારે જ વેપાર કરાર શક્ય હોવાનું જણાવ્યું હતું અને જાહેર ટીકા અથવા દબાણથી દ્વિપક્ષીય સંબંધોને નુકસાન થઈ શકે તેવી ચેતવણી આપી હતી.
બ્લૂમબર્ગની રિપોર્ટમાં એ પણ જણાવાયું છે કે ડોભાલે અમેરિકાના વિદેશ મંત્રીને વિનંતી કરી હતી કે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને તેમના સહયોગીઓ ભારત અંગેની જાહેર ટીકા ઘટાડે. રિપોર્ટ મુજબ, ભારતનું માનવું હતું કે વારંવાર થતી જાહેર ટીકા વેપાર કરાર અને દ્વિપક્ષીય સંબંધો પર નકારાત્મક અસર કરી શકે છે.
રિપોર્ટ અનુસાર, ભારતે સ્પષ્ટ રીતે જણાવ્યું હતું કે જો જરૂરી બનશે તો તે 2029 સુધી વેપાર કરાર વિના પણ આગળ વધવા માટે તૈયાર છે.
જ્યારે હવે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે વેપાર કરારની જાહેરાત થઈ ચૂકી છે, ત્યારે બ્લૂમબર્ગની આ રિપોર્ટ દર્શાવે છે કે આ કરાર સુધી પહોંચવાની પ્રક્રિયા દરમિયાન બંને દેશો વચ્ચે કૂટનીતિક સ્તરે કડક ચર્ચાઓ થઈ હતી.
