બજેટ સત્ર 2026ની શરૂઆત બુધવાર 28 જાન્યુઆરીએ સંસદના બંને સદનોની સંયુક્ત બેઠક સાથે થઈ. રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મૂના અભિભાષણથી સત્રનું ઔપચારિક આરંભ કરવામાં આવ્યું. સંસદ પરિસરમાં રાષ્ટ્રપતિનું પરંપરાગત સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં ઉપરાષ્ટ્રપતિ સી પી રાધાકૃષ્ણન, વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને લોકસભા અધ્યક્ષ ઓમ બિરલા હાજર રહ્યા હતા. આ પ્રસંગે સરકાર દ્વારા સાંસ્કૃતિક પ્રતિક તરીકે અપનાવવામાં આવેલા ‘સેંગોલ’ને પણ વિશેષ સ્થાન આપવામાં આવ્યું હતું.
રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મૂ ધુમ્મસ ભરેલી સવારમાં સંસદ ભવન પહોંચ્યા હતા. તેઓ છ ઘોડાઓ દ્વારા ખેંચાતી પરંપરાગત શાહી બગ્ગીમાં સવાર હતા. રાષ્ટ્રપતિ અંગરક્ષક દળના અશ્વારોહી જવાનો દ્વારા તેમને એસ્કોર્ટ આપવામાં આવ્યો હતો.
રાષ્ટ્રપતિએ પોતાના અભિભાષણમાં જણાવ્યું હતું કે કેન્દ્ર સરકાર સામાજિક ન્યાય માટે સંપૂર્ણ રીતે પ્રતિબદ્ધ છે. તેમણે કહ્યું હતું કે હાલમાં દેશના આશરે 95 કરોડ નાગરિકોને કોઈને કોઈ સ્વરૂપે સામાજિક સુરક્ષાનો લાભ મળી રહ્યો છે, જ્યારે 2014 પહેલાં આ સંખ્યા માત્ર 25 કરોડ સુધી સીમિત હતી.
રાષ્ટ્રપતિના જણાવ્યા અનુસાર સરકારની નીતિઓનો ઉદ્દેશ અંતિમ વ્યક્તિ સુધી લાભ પહોંચાડવાનો છે. ‘સબકા સાથ, સબકા વિકાસ’નો અભિગમ નીતિગત અમલમાં પ્રતિબિંબિત થયો છે અને તેનો પ્રભાવ ગરીબ, ખેડૂત, શ્રમિક, મહિલાઓ અને યુવાઓના જીવનમાં જોવા મળ્યો છે.
ભ્રષ્ટાચાર મુક્ત વહીવટ અંગે રાષ્ટ્રપતિએ જણાવ્યું હતું કે સરકાર પારદર્શિતા અને જવાબદારી મજબૂત કરવામાં સફળ રહી છે. તેમણે કહ્યું હતું કે પ્રત્યક્ષ લાભ અંતરણ (DBT) મારફતે લગભગ પૌણે સાત લાખ કરોડ રૂપિયા સીધા લાભાર્થીઓના ખાતામાં પહોંચાડવામાં આવ્યા છે.
રાષ્ટ્રપતિના જણાવ્યા મુજબ આ વ્યવસ્થાથી મધ્યસ્થોની ભૂમિકા દૂર થઈ છે અને જાહેર નાણાંનો યોગ્ય ઉપયોગ સુનિશ્ચિત થયો છે.
ગરીબ સશક્તિકરણ અંગે રાષ્ટ્રપતિ મુર્મૂએ જણાવ્યું હતું કે સરકારના ત્રીજા કાર્યકાળમાં આ અભિયાનને વધુ ગતિ મળી છે. તેમણે કહ્યું હતું કે છેલ્લા એક દાયકામાં આશરે 25 કરોડ લોકોને ગરીબીમાંથી બહાર લાવવામાં આવ્યા છે.
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે છેલ્લા 10થી 11 વર્ષોમાં ભારતે વિવિધ ક્ષેત્રોમાં મજબૂત આધાર રચ્યો છે, જે વર્ષ 2047 સુધી વિકસિત ભારતના લક્ષ્યને હાંસલ કરવામાં સહાયક બનશે.
બુનિયાદી ઢાંચાના વિકાસ અંગે રાષ્ટ્રપતિએ જણાવ્યું હતું કે હાલ દેશમાં 150 વંદે ભારત ટ્રેનો કાર્યરત છે. તેમણે કહ્યું હતું કે આ આધુનિક રેલ નેટવર્કની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.
રાષ્ટ્રપતિએ એ પણ જણાવ્યું હતું કે ભારત પોતાનું સ્પેસ સ્ટેશન સ્થાપિત કરવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે અને અંતરિક્ષ ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભરતા વૈજ્ઞાનિક ક્ષમતાને મજબૂત બનાવશે.
વ્યાપાર અને રોજગાર અંગે રાષ્ટ્રપતિએ યુરોપિયન યુનિયન સાથે પ્રસ્તાવિત મુક્ત વેપાર કરારનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ કરાર સેવાઓ અને ઉત્પાદન ક્ષેત્રને ગતિ આપશે અને રોજગારીની તકો ઊભી કરશે.
રાષ્ટ્રપતિએ જણાવ્યું હતું કે સરકાર ‘સુધાર એક્સપ્રેસ’ના માર્ગ પર આગળ વધી રહી છે અને ભવિષ્યની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને નિયમો અને પ્રક્રિયાઓમાં ફેરફાર કરવામાં આવી રહ્યા છે.
લોકશાહી મૂલ્યો અંગે રાષ્ટ્રપતિએ જણાવ્યું હતું કે રાષ્ટ્રગીત વંદે માતરમના 150 વર્ષ પૂર્ણ થતાં ગયા સત્ર દરમિયાન સંસદના બંને સદનોમાં વિશેષ ચર્ચા યોજાઈ હતી, જે સ્વતંત્રતા સંઘર્ષ અને રાષ્ટ્રીય ચેતનાને સ્મરણ કરવાનો અવસર હતો.
