કેન્દ્રીય કેબિનેટે નિકાસકારોને રાહત આપવા માટે ₹45,060 કરોડની બે યોજનાઓને મંજૂરી આપી છે. આમાં નિકાસ સંવર્ધન મિશન અને લોન ગેરંટી યોજના શામેલ છે. આ યોજનાઓથી MSME નિકાસકારોને નાણાકીય સહાય અને વૈશ્વિક સ્પર્ધામાં મજબૂતી મળશે.
નવી દિલ્હી: ભારત સરકારે નિકાસકારોને રાહત આપવા માટે એક મોટું પગલું ભર્યું છે. કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે બુધવારે કુલ ₹45,060 કરોડની બે નવી યોજનાઓને મંજૂરી આપી છે. આ યોજનાઓનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ખાસ કરીને MSME (એમએસએમઈ) નિકાસકારોને સહાય અને સંરક્ષણ પૂરું પાડવાનો છે. આ નિર્ણય એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે અમેરિકાએ ભારતીય ઉત્પાદનો પર 50 ટકા સુધીની ડ્યુટી લગાવી દીધી છે, જેનાથી ભારતના ઘણા ઉદ્યોગો પ્રભાવિત થયા છે.
નિકાસકારો માટે બે મોટી યોજનાઓને મંજૂરી
કેબિનેટની બેઠકમાં બે મુખ્ય યોજનાઓને મંજૂરી મળી છે. પ્રથમ યોજના નિકાસ સંવર્ધન મિશન (Export Promotion Mission – EPM) છે, જેના માટે ₹25,060 કરોડ ફાળવવામાં આવ્યા છે. બીજી લોન ગેરંટી યોજના (Credit Guarantee Scheme for Exporters – CGSE) છે, જેના વિસ્તરણ માટે ₹20,000 કરોડ મંજૂર કરવામાં આવ્યા છે. બંને યોજનાઓ મળીને નિકાસકારોને નાણાકીય અને માળખાકીય મજબૂતી આપવાનું કામ કરશે.
આ જાહેરાત વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની તે બેઠકના એક સપ્તાહ પછી કરવામાં આવી છે, જેમાં તેમણે નિકાસ સંવર્ધન પરિષદો (Export Promotion Councils)ના પ્રમુખો સાથે વાતચીત કરી હતી. તે બેઠકમાં અમેરિકી ટેક્સથી પ્રભાવિત ઉદ્યોગોએ સરકાર પાસેથી રાહતની માંગ કરી હતી.
નિકાસ સંવર્ધન મિશન (EPM)નો ઉદ્દેશ
નિકાસ સંવર્ધન મિશનનો ઉદ્દેશ ભારતના નિકાસને સ્પર્ધાત્મક બનાવવાનો અને નવા નિકાસકારોને પ્રોત્સાહિત કરવાનો છે. આ યોજના નાણાકીય વર્ષ 2031 સુધી ચાલશે અને તેમાં બે પેટા-યોજનાઓ શામેલ હશે — 'નિકાસ પ્રોત્સાહન' (Export Promotion) અને 'નિકાસ દિશા' (Export Direction)।
આ મિશન હેઠળ ₹25,060 કરોડનું રોકાણ કરવામાં આવશે. આમાં ₹10,401 કરોડ 'નિકાસ પ્રોત્સાહન' અને ₹14,659 કરોડ 'નિકાસ દિશા' માટે ખર્ચવામાં આવશે. તેનો લક્ષ્ય શ્રમ-પ્રધાન ક્ષેત્રો જેવા કે વસ્ત્રો, ચામડું, રત્ન અને આભૂષણ, એન્જિનિયરિંગ સામાન અને દરિયાઈ ઉત્પાદનોને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.
'નિકાસ પ્રોત્સાહન' યોજનાથી મળશે નાણાકીય સહયોગ
'નિકાસ પ્રોત્સાહન' યોજનાનો ઉદ્દેશ નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવાનો છે. આ હેઠળ વ્યાજ સહાય, નિકાસ ફેક્ટરિંગ, વ્યાજ ગેરંટી, ઈ-કોમર્સ નિકાસકારો માટે ક્રેડિટ કાર્ડ અને નવા બજારોમાં પ્રવેશ માટે લોન વૃદ્ધિ સહાય આપવામાં આવશે.
માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે જણાવ્યું કે આ મિશન એક વ્યાપક (Comprehensive) માળખું છે જે સમગ્ર નિકાસ તંત્રને મજબૂત કરશે. આનાથી નાના ઉદ્યોગોને વૈશ્વિક બજારોમાં વિસ્તરણ કરવાની તક મળશે અને નિકાસકારોને વ્યાજ દરોમાં રાહત મળશે.
'નિકાસ દિશા' યોજનાથી વધશે ગુણવત્તા અને સ્પર્ધાત્મકતા
'નિકાસ દિશા' યોજના બિન-નાણાકીય ક્ષમતાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. આ હેઠળ ભારતીય ઉત્પાદનોની ગુણવત્તા અને વૈશ્વિક સ્પર્ધાત્મકતા વધારવા માટે અનેક ઉપાયો કરવામાં આવશે.
આ યોજનામાં નિકાસકારોને આંતરરાષ્ટ્રીય બ્રાન્ડિંગ, પેકેજિંગ સહાય, વેપાર મેળાઓમાં ભાગીદારી, નિકાસ ભંડારણ, આંતરદેશીય પરિવહન પ્રતિપૂર્તિ અને વેપાર ગુપ્તચર સહાય આપવામાં આવશે. સરકાર માને છે કે આ પગલાંથી ભારતના ઉત્પાદનો વૈશ્વિક બજારોમાં વધુ આકર્ષક બનશે.
લોન ગેરંટી યોજના (CGSE)ની અવધિ વધી
કેબિનેટે નિકાસકારો માટે લોન ગેરંટી યોજનાની અવધિ વધારીને 31 માર્ચ 2026 સુધી કરી દીધી છે. આ યોજના હેઠળ નિકાસકારોને તેમની મંજૂર નિકાસ મર્યાદાના
