દર વર્ષે 14 નવેમ્બરે ભારતમાં બાળ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે, જે પ્રથમ વડાપ્રધાન પંડિત જવાહરલાલ નેહરુને સમર્પિત છે. બાળકો પ્રત્યેના તેમના સ્નેહ અને શિક્ષણના મહત્વને જોતાં, આ દિવસ તેમની યાદમાં ઉજવવામાં આવે છે. નેહરુજીનું પ્રારંભિક શિક્ષણ ભારતમાં થયું હતું અને તેમણે ઉચ્ચ શિક્ષણ ઇંગ્લેન્ડથી મેળવ્યું હતું, ત્યારબાદ તેમણે દેશની સેવામાં યોગદાન આપ્યું હતું.
બાળ દિવસ અને નેહરુનું શિક્ષણ: ભારતમાં દર વર્ષે 14 નવેમ્બરે બાળ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે, જે પ્રથમ વડાપ્રધાન પંડિત જવાહરલાલ નેહરુને સમર્પિત છે. તેમનો જન્મ 14 નવેમ્બર 1889ના રોજ અલાહાબાદમાં થયો હતો અને તેમણે પોતાનું પ્રારંભિક શિક્ષણ ઘરે જ મેળવ્યું હતું. આગળના અભ્યાસ માટે તેઓ ઇંગ્લેન્ડ ગયા, જ્યાં તેમણે હેરો સ્કૂલ, ઇટન કોલેજ અને કેમ્બ્રિજ યુનિવર્સિટીમાંથી શિક્ષણ મેળવ્યું. ત્યારબાદ તેઓ ઓક્સફોર્ડ યુનિવર્સિટી અને ઇનર ટેમ્પલ, લંડનમાંથી કાયદાનું શિક્ષણ પૂરું કરીને ભારત પાછા ફર્યા. શિક્ષણ અને વૈશ્વિક અનુભવ સાથે તેમણે દેશની આઝાદીમાં સક્રિય યોગદાન આપ્યું.
નેહરુ અને બાળ દિવસનું મહત્વ
દર વર્ષે 14 નવેમ્બરે સમગ્ર ભારતમાં બાળ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે, જે આપણા પ્રથમ વડાપ્રધાન પંડિત જવાહરલાલ નેહરુને સમર્પિત છે. નેહરુજી બાળકો પ્રત્યેના તેમના સ્નેહ અને શિક્ષણ પ્રત્યેના દૃષ્ટિકોણ માટે જાણીતા હતા. 1964માં તેમના નિધન પછી આ દિવસ બાળ દિવસ તરીકે ઉજવવાની પરંપરા શરૂ થઈ. બાળકોમાં શિક્ષણ અને નૈતિક મૂલ્યો પ્રત્યેનું તેમનું સમર્પણ આજે પણ યાદ કરવામાં આવે છે.
પ્રારંભિક શિક્ષણ અને પરિવારનો પ્રભાવ
જવાહરલાલ નેહરુનો જન્મ 14 નવેમ્બર 1889ના રોજ અલાહાબાદમાં થયો હતો. તેમનો પરિવાર શિક્ષિત અને પ્રભાવશાળી હતો. તેમના પિતા મોતીલાલ નેહરુ એક પ્રખ્યાત વકીલ અને સ્વતંત્રતા સેનાની હતા, જ્યારે માતા સ્વરૂપ રાણી નેહરુએ ઘરમાં પ્રેમ અને અનુશાસનનું વાતાવરણ બનાવ્યું હતું. નેહરુનું બાળપણ જિજ્ઞાસુ અને અધ્યયનશીલ રહ્યું. તેમને નાની ઉંમરથી જ વિજ્ઞાન, ઇતિહાસ અને પુસ્તકોમાં ઊંડો રસ હતો.
વિદેશમાં ઉચ્ચ શિક્ષણની યાત્રા
નેહરુજીએ પોતાનો આગળનો અભ્યાસ ઇંગ્લેન્ડમાં કર્યો. તેમણે પહેલા હેરો સ્કૂલ અને પછી ઇટન કોલેજમાંથી શિક્ષણ મેળવ્યું. બાદમાં તેમણે કેમ્બ્રિજ યુનિવર્સિટીમાંથી સ્નાતક અને ઓક્સફોર્ડ યુનિવર્સિટીમાંથી એમ.એ.ની ડિગ્રી મેળવી. આ પછી તેમણે લંડનના ઇનર ટેમ્પલમાંથી કાયદાનું શિક્ષણ પૂરું કરીને બેરિસ્ટર બન્યા. આ શિક્ષણ અને અનુભવ તેમના નેતૃત્વ અને આધુનિક વિચારસરણીને આકાર આપવામાં મહત્વપૂર્ણ સાબિત થયા.
દેશ સેવાનો સંકલ્પ અને આઝાદીમાં યોગદાન
વિદેશમાં અભ્યાસ પૂરો કર્યા પછી નેહરુ ભારત પાછા ફર્યા અને વકીલાત શરૂ કરી. પરંતુ તેમનું મન દેશની આઝાદીની દિશામાં પ્રેરિત હતું. મહાત્મા ગાંધીના સંપર્કમાં આવ્યા પછી તેઓ સ્વતંત્રતા આંદોલનમાં સક્રિય થયા અને ધીમે ધીમે ભારતીય રાજનીતિના મુખ્ય નેતા બની ગયા. તેમના શિક્ષિત દૃષ્ટિકોણ અને વૈશ્વિક અનુભવે ભારતીય રાષ્ટ્રવાદને નવી દિશા આપી.
