લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધી અને કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેને ઝટકો લાગ્યો છે. ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંતે સોમવારે વિપક્ષી નેતાઓ દ્વારા મુલાકાત માટે કરવામાં આવેલી વિનંતી સ્વીકારી નહોતી.
નવી દિલ્હી: રાહુલ ગાંધી અને મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત વચ્ચે મુલાકાતના મુદ્દે રાજકીય અને બંધારણીય ચર્ચા તેજ બની છે. પ્રાપ્ત માહિતી અનુસાર, રાહુલ ગાંધીએ મતદાર યાદીની વિશેષ સઘન સુધારણા પ્રક્રિયા (Special Intensive Revision એટલે કે SIR) અને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર સાથે સંબંધિત મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવા માટે મુખ્ય ન્યાયાધીશ પાસે સમય માંગ્યો હતો. જોકે, CJI સૂર્યકાંતે આ વિનંતી સ્વીકારી નહોતી.
મળતી માહિતી મુજબ, મુખ્ય ન્યાયાધીશે રાહુલ ગાંધીને મોકલવામાં આવેલા સત્તાવાર ઇમેઇલના જવાબમાં જણાવ્યું હતું કે આ મુદ્દાઓ પર વ્યક્તિગત મુલાકાત કરીને ચર્ચા કરવી યોગ્ય નહીં હોય, કારણ કે સંબંધિત મામલાઓ સુપ્રીમ કોર્ટમાં પહેલેથી જ વિચારાધીન છે. આ ઘટનાક્રમ બાદ ચૂંટણી પ્રક્રિયા, મતદાર યાદીની સુધારણા અને ન્યાયતંત્રની ભૂમિકાને લઈને રાજકીય ચર્ચા વધુ તેજ થવાની શક્યતા છે.
ઉપલબ્ધ માહિતી અનુસાર, CJI સૂર્યકાંતે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે કોઈ મુદ્દો અદાલત સમક્ષ વિચારાધીન હોય ત્યારે તેના પર વ્યક્તિગત મુલાકાત દ્વારા ચર્ચા કરવી યોગ્ય નથી. તેમણે બંધારણીય વ્યવસ્થા હેઠળ ન્યાયતંત્ર અને સરકારની ભૂમિકાઓ વચ્ચેના તફાવતનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો.
મુખ્ય ન્યાયાધીશના વલણ અનુસાર, વહીવટી સ્તરે સરકારની કામગીરીમાં ન્યાયતંત્રનો હસ્તક્ષેપ મર્યાદિત બંધારણીય દાયરામાં જ થઈ શકે છે. જોકે, નાગરિકો અને રાજકીય પક્ષોને પોતાના અધિકારોના રક્ષણ માટે યોગ્ય કાનૂની પ્રક્રિયા મારફતે અદાલતનો સંપર્ક કરવાનો અધિકાર છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, SIR સંબંધિત મામલાઓ પર મંગળવારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી નિર્ધારિત હતી. આવી સ્થિતિમાં, જો વિપક્ષી નેતાઓ સંબંધિત મુદ્દાઓ પર ઔપચારિક અરજી દાખલ કરે, તો અદાલત નિયમો અનુસાર તેના પર વિચાર કરી શકે છે. આ મામલે આગળની કાર્યવાહી અદાલતી પ્રક્રિયા અને ઉપલબ્ધ કાનૂની આધાર પર નિર્ભર રહેશે.
મુખ્ય ન્યાયાધીશ સાથે મુલાકાતની વિનંતી કરતાં પહેલાં રાહુલ ગાંધીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર એક વીડિયો શેર કર્યો હતો. તેમાં તેમણે 12 ઑક્ટોબરે દિલ્હીમાં સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી કૂચ કરવાનું આહ્વાન કર્યું હતું. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે અગાઉના વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન યુવાનો સાથે પોલીસ અને ભાજપના સમર્થકોએ મારપીટ કરી હતી. આ આરોપોની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ જરૂરી છે.
રાહુલ ગાંધીએ પોતાના સંદેશમાં જણાવ્યું હતું કે પ્રસ્તાવિત કૂચનો હેતુ રાજકીય પક્ષો, યુવાનો, નાગરિક સમાજ અને લોકશાહીમાં વિશ્વાસ ધરાવતા લોકોને એક મંચ પર લાવવાનો છે. તેમણે આ અભિયાનને બંધારણ અને લોકશાહી અધિકારોના રક્ષણ સાથે જોડ્યું હતું.
કોંગ્રેસના નેતાએ જણાવ્યું હતું કે પ્રદર્શનકારીઓ મુખ્ય ન્યાયાધીશને આવેદનપત્ર સોંપવાની યોજના ધરાવતા હતા. તેમની મુખ્ય માગણીઓમાં કથિત ‘વોટ ચોરી’ અટકાવવી, SIR પ્રક્રિયા રોકવી અને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારનું રાજીનામું સામેલ હતું.
રાહુલ ગાંધીએ પોતાના નિવેદનમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજિત ડોભાલ અને રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘના વડા મોહન ભાગવતનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે આરોપ લગાવ્યો હતો કે દેશના અવાજને દબાવવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે. જોકે, આ રાજકીય આરોપો છે અને તેમને સ્થાપિત તથ્યો તરીકે જોવું જોઈએ નહીં.
વિશેષ સઘન સુધારણા મતદાર યાદીની સમીક્ષા સાથે સંબંધિત પ્રક્રિયા છે. તેનો હેતુ મતદારોના રેકોર્ડની તપાસ કરવો અને યાદીને અદ્યતન બનાવવાનો છે. આ પ્રક્રિયા સામે વિપક્ષના વાંધા મુખ્યત્વે મતદારોના અધિકારો, સંભવિત રીતે નામ દૂર થવાની આશંકા અને પ્રક્રિયાની પારદર્શિતા જેવા મુદ્દાઓ સાથે સંબંધિત છે.
વિપક્ષનું કહેવું છે કે મતદાર યાદીમાં કોઈપણ પ્રકારની અનિયમિતતા લોકશાહી પ્રક્રિયાની વિશ્વસનીયતાને અસર કરી શકે છે.
બીજી તરફ, ચૂંટણી અધિકારીઓ અને સંબંધિત સંસ્થાઓની ભૂમિકા કાયદા હેઠળ મતદાર યાદીને ચોકસાઈપૂર્વક અદ્યતન રાખવાની છે. આ વિવાદનો અંતિમ ઉકેલ સંબંધિત તથ્યો, કાનૂની જોગવાઈઓ અને ન્યાયિક સમીક્ષા પર નિર્ભર રહેશે.
