સાવન મહિનામાં લાખો શ્રદ્ધાળુઓ ભગવાન શિવના દર્શન અને જલાભિષેક માટે બાબા ધામ તરફ પ્રસ્થાન કરે છે. આ વચ્ચે વારાણસીના દીપક અને તેમના દિવ્યાંગ મિત્રની યાત્રા સામે આવી છે. છેલ્લા લગભગ 8 વર્ષથી દીપક પોતાના મિત્રની બાબા ધામ જવાની ઈચ્છા પોતાના ખભા પર ઉઠાવીને પૂર્ણ કરી રહ્યા છે. આ વર્ષે પણ દીપકે પોતાના દિવ્યાંગ મિત્રને ખભા પર બેસાડીને લગભગ 105 કિલોમીટરની પગપાળા યાત્રા શરૂ કરી છે.
દીપકે આ યાત્રા વારાણસીથી શરૂ કરી છે. તેમનો હેતુ માત્ર બાબા વૈદ્યનાથના દર્શન કરવાનો નથી, પરંતુ પોતાના એવા મિત્રની આસ્થા પૂર્ણ કરવાનો છે, જે દિવ્યાંગ હોવાને કારણે આટલું લાંબું અંતર પગપાળા કાપી શકતા નથી. મિત્રની ઈચ્છાને પોતાની જવાબદારી માનીને દીપક દર વર્ષે તેમને ખભા પર બેસાડીને બાબા ધામની યાત્રા કરે છે.
આ યાત્રા દરમિયાન દીપકનો મિત્ર તેમના ખભા પર બેસીને માર્ગ કાપે છે, જ્યારે દીપક સતત પગપાળા ચાલે છે. 105 કિલોમીટરનું અંતર સાંભળવામાં માત્ર એક આંકડો લાગી શકે છે, પરંતુ કોઈ વ્યક્તિને ખભા પર બેસાડીને આ અંતર પગપાળા કાપવું પડકારજનક છે. માર્ગમાં ગરમી, વરસાદ, થાક, પગમાં દુખાવો અને સતત ચાલવાની મુશ્કેલી હોવા છતાં દીપક પોતાના મિત્રને લઈને આગળ વધે છે.
બંનેની મિત્રતાની આ કહાની છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી ચાલી રહી છે. જણાવવામાં આવે છે કે લગભગ આઠ વર્ષ પહેલાં દીપકના દિવ્યાંગ મિત્રએ બાબા ધામ જઈને ભગવાન શિવના દર્શન કરવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી હતી. તેમની શારીરિક સ્થિતિ એવી નહોતી કે તેઓ પોતે લાંબી પગપાળા યાત્રા કરી શકે. આવી સ્થિતિમાં દીપકે તેમની ઈચ્છા અધૂરી છોડવાને બદલે તેને પૂર્ણ કરવાનો નિર્ણય લીધો.
ત્યારથી આ યાત્રા બંને મિત્રોના જીવનનો હિસ્સો બની ગઈ છે. દર સાવનમાં જ્યારે કાંવરિયા બાબા વૈદ્યનાથના દર્શન માટે નીકળે છે, ત્યારે દીપક પણ પોતાના મિત્રને સાથે લઈને યાત્રા શરૂ કરે છે. તેમની રીત અલગ છે, પરંતુ ભાવના એક જ છે—બાબાના દરબાર સુધી પહોંચવું અને મિત્રની મનોકામના પૂર્ણ કરવી.
આ વર્ષે પણ દીપકે મિત્રને ખભા પર બેસાડીને યાત્રા શરૂ કરી ત્યારે માર્ગમાં લોકોની નજર તેમના પર અટકી. અનેક શ્રદ્ધાળુઓએ બંનેની મિત્રતા જોઈને પ્રશંસા કરી. કેટલાક લોકોએ તેને સાચી મિત્રતા અને સમર્પણનું ઉદાહરણ ગણાવ્યું. યાત્રા દરમિયાન મળતા લોકો તેમની મદદ પણ કરે છે અને આગળ વધવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે છે.
દીપક માટે આ યાત્રા માત્ર ધાર્મિક યાત્રા રહી નથી. તે તેમના મિત્ર પ્રત્યેની જવાબદારી અને વર્ષો જૂની મિત્રતા નિભાવવાનો સંકલ્પ બની ગઈ છે. આટલા લાંબા સમય સુધી કોઈ મિત્ર માટે સતત આવી મુશ્કેલ યાત્રા કરવી પડકારજનક છે.
બાબા ધામની યાત્રા કરતા શ્રદ્ધાળુઓ અનેક દિવસો સુધી પગપાળા ચાલે છે. સામાન્ય રીતે એક કાંવરિયો પોતાની સાથે મર્યાદિત સામાન લઈને ચાલે છે, પરંતુ દીપક સામેનો પડકાર તેનાથી વધુ છે. તેમને પોતાના મિત્રને પણ સતત સંભાળવો પડે છે. માર્ગમાં આરામ દરમિયાન પણ મિત્રની દેખભાળ કરવી પડે છે અને યાત્રા ફરી શરૂ થાય ત્યારે તેમને ફરી ખભા પર બેસાડીને આગળ વધવું પડે છે.
105 કિલોમીટરની આ યાત્રા શારીરિક રીતે મુશ્કેલ હોઈ શકે છે. લાંબા સમય સુધી વજન ઉઠાવીને ચાલવાથી ખભા, પીઠ અને પગ પર દબાણ પડે છે. તેમ છતાં દીપક દર વર્ષે આ યાત્રા પૂર્ણ કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. તેમની મહેનત પાછળ પોતાના મિત્રની ઈચ્છા પૂર્ણ કરવાની ભાવના મુખ્ય છે.
મિત્ર માટે પણ આ યાત્રા ભાવનાત્મક ક્ષણ છે. દિવ્યાંગ હોવાને કારણે કદાચ તેઓ એકલા આ પ્રકારની યાત્રા કરી શકતા નથી, પરંતુ દીપકે તેમની આ અસમર્થતાને પોતાની શક્તિ બનાવી છે. મિત્રના ખભા પર બેસીને તેઓ બાબા ધામ સુધી પહોંચવાનું સ્વપ્ન પૂર્ણ કરી રહ્યા છે.
સાવનમાં બાબા વૈદ્યનાથ ધામ જતાં કાંવરિયાઓની ભીડ દેશભરમાંથી આવે છે. વારાણસી અને પૂર્વાંચલના અનેક શ્રદ્ધાળુઓ પણ આ ધાર્મિક યાત્રામાં જોડાય છે. આવી સ્થિતિમાં દીપક અને તેમના મિત્રની યાત્રા પણ આસ્થાની ભીડનો હિસ્સો છે, પરંતુ બંનેની કહાની અન્ય યાત્રાળુઓથી અલગ છે.
માર્ગમાં જ્યારે અન્ય કાંવરિયા બંનેને જુએ છે ત્યારે અનેક લોકો રોકાઈને તેમની સાથે વાત કરે છે. કેટલાક લોકો મિત્રતા વિશે પૂછે છે, જ્યારે કેટલાક દીપકના હિંમતની પ્રશંસા કરે છે. અનેક શ્રદ્ધાળુઓ માટે આ દૃશ્ય ભાવનાત્મક પણ બને છે. દીપક વર્ષોથી પોતાના દિવ્યાંગ મિત્રની ઈચ્છા પૂર્ણ કરવા માટે આ મુશ્કેલ યાત્રા કરી રહ્યા છે.
આ યાત્રાની ખાસ વાત એ છે કે દીપકે પોતાના મિત્રની દિવ્યાંગતાને તેમની નબળાઈ બનવા દીધી નથી. તેમણે તેમના માટે પોતે ચાલવાનો રસ્તો પસંદ કર્યો છે. મિત્રના પગ ભલે આ યાત્રા માટે સક્ષમ ન હોય, પરંતુ દીપકના પગ તેમને બાબા ધામ સુધી પહોંચાડવાનું કામ કરી રહ્યા છે.
બંનેની આ યાત્રા મિત્રતાનો એક અલગ અર્થ પણ રજૂ કરે છે. મિત્રતા માત્ર સુખ-દુઃખમાં સાથે રહેવાનું નામ નથી, પરંતુ જરૂર પડ્યે કોઈની અધૂરી ઈચ્છાને પોતાની જવાબદારી માનીને પૂર્ણ કરવાનું નામ પણ છે. દીપક છેલ્લા આઠ વર્ષથી આ ભાવના સાથે પોતાના મિત્રનો સાથ નિભાવી રહ્યા છે.
યાત્રા દરમિયાન બંને શ્રદ્ધાળુઓની આસ્થા પણ સતત જળવાયેલી છે. માર્ગમાં ભગવાન શિવના જયકારા, કાંવરિયાઓની ભીડ અને સાવનનું વાતાવરણ તેમના ઉત્સાહને જાળવી રાખે છે. મુશ્કેલીઓ વચ્ચે પણ દીપકનું લક્ષ્ય સ્પષ્ટ છે—મિત્રને લઈને બાબા ધામ પહોંચવું અને ભગવાન શિવના દર્શન કરાવવા.
દીપકની આ યાત્રા એવા લોકો માટે પણ પ્રેરણારૂપ બની રહી છે, જેઓ કોઈ કારણસર ધાર્મિક યાત્રા અથવા પોતાનું સ્વપ્ન પૂર્ણ કરી શકતા નથી. ઘણી વખત કોઈ વ્યક્તિને માત્ર સહયોગની જરૂર હોય છે. કોઈ તેની સાથે ઊભું રહે તો અશક્ય લાગતી યાત્રા પણ પૂર્ણ થઈ શકે છે. દીપકે પોતાના મિત્ર માટે આવું જ કર્યું છે.
છેલ્લા આઠ વર્ષથી ચાલી રહેલી આ પરંપરાએ બંને મિત્રોના સંબંધને વધુ મજબૂત બનાવ્યો છે. દર વર્ષે સાવન આવતા તેમની યાત્રાની તૈયારી શરૂ થઈ જાય છે. આ વર્ષે પણ બંનેએ વારાણસીથી બાબા ધામ તરફ પગલાં માંડી દીધાં છે.
હવે બંનેનું લક્ષ્ય 105 કિલોમીટરનું અંતર પૂર્ણ કરીને બાબા વૈદ્યનાથના દરબાર સુધી પહોંચવાનું છે. યાત્રા દરમિયાન ગમે તેટલી મુશ્કેલીઓ આવે, દીપક પોતાના મિત્રને ખભા પર લઈને આગળ વધવા માટે તૈયાર છે. તેમના માટે આ માત્ર કિલોમીટરનું અંતર નથી, પરંતુ મિત્રતા, વિશ્વાસ અને આસ્થાની યાત્રા પણ છે.
દીપકની કહાની દર્શાવે છે કે મિત્રતા સુવિધા અથવા સ્વાર્થ પર આધારિત હોતી નથી. જ્યારે મિત્રની જરૂરિયાત સામે હોય ત્યારે પોતાની શક્તિ લગાવી દેવી મિત્રતાની ઓળખ છે. એક દિવ્યાંગ મિત્રની બાબા ધામ પહોંચવાની ઈચ્છાને દીપકે આઠ વર્ષથી પોતાના ખભા પર ઉઠાવી રાખી છે અને આ વર્ષે પણ તેઓ એ જ સંકલ્પ સાથે યાત્રા પર નીકળ્યા છે.
વારાણસીથી બાબા ધામ સુધીની 105 કિલોમીટરની આ યાત્રા ધાર્મિક આસ્થાની સાથે એવી મિત્રતાની કહાની પણ છે, જેમાં એક મિત્ર બીજા મિત્રની ઈચ્છાને પોતાની જવાબદારી માનીને તેને ખભા પર બેસાડી મંઝિલ સુધી પહોંચાડવા નીકળ્યો છે. આઠ વર્ષથી નિભાવવામાં આવી રહેલી દીપક અને તેમના દિવ્યાંગ મિત્રની આ મિત્રતા સાવનની આસ્થાની વચ્ચે માનવતા અને સમર્પણનું ઉદાહરણ બની છે.
