દિલ્હીના શહેરી વિકાસને નવી દિશા આપવા માટે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ‘દિલ્હી માસ્ટર પ્લાન 2047’નો ખાકો રજૂ કરવામાં આવ્યો છે. આ યોજનામાં આવાસ, જાહેર પરિવહન, જૂના વિસ્તારોના પુનર્વિકાસ, શિક્ષણ, સંશોધન, ઉદ્યોગ અને લોજિસ્ટિક્સ સાથે જોડાયેલી વિવિધ પરિયોજનાઓ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. યોજના હેઠળ આગામી વર્ષોમાં દિલ્હીમાં 30થી 40 લાખ નવા ફ્લેટ ઉમેરવા, મેટ્રો નેટવર્કનો વિસ્તાર કરવા અને છ નવા RRTS કોરિડોર વિકસાવવાનો લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યો છે.
કેન્દ્રીય આવાસન અને શહેરી કાર્ય મંત્રી મનોહર લાલ ખટ્ટરે દિલ્હીના લાંબા ગાળાના વિકાસ માટેની આ યોજના રજૂ કરી હતી. કાર્યક્રમમાં દિલ્હીના મુખ્યમંત્રી રેખા ગુપ્તા, ઉપ રાજ્યપાલ તરનજીત સિંહ સંધૂ અને વરિષ્ઠ અધિકારીઓ હાજર રહ્યા હતા. માસ્ટર પ્લાનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ વધતી વસ્તીની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને દિલ્હીમાં વધુ સારા આવાસ, ઝડપી પરિવહન અને આધુનિક શહેરી સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવાનો છે.
દિલ્હી માસ્ટર પ્લાન 2047માં આવાસ પર મુખ્ય ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. યોજના મુજબ આગામી વર્ષોમાં રાજધાનીમાં આશરે 30થી 40 લાખ નવા ફ્લેટ ઉમેરવામાં આવી શકે છે. તેમાં પોસાય તેવા આવાસોને પ્રાથમિકતા આપવાની વાત કરવામાં આવી છે.
માસ્ટર પ્લાનમાં જૂના રહેણાંક વિસ્તારોને આધુનિક બનાવવાનો પણ પ્રસ્તાવ છે. 50 વર્ષથી વધુ જૂના ફ્લેટો અને ઇમારતોના પુનર્વિકાસની યોજના છે. આ અંતર્ગત જર્જરિત ઇમારતોના સ્થાને આધુનિક આવાસ વિકસાવી શકાય છે. પુનર્વિકાસની સાથે રસ્તા, પાર્કિંગ, હરિત વિસ્તારો અને અન્ય નાગરિક સુવિધાઓ સુધારવાની પણ યોજના છે.
દિલ્હીની જાહેર પરિવહન વ્યવસ્થાને મજબૂત કરવા માટે મેટ્રો નેટવર્કના વિસ્તરણનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે. હાલના આશરે 416 કિલોમીટરના નેટવર્કને વધારીને 695 કિલોમીટર સુધી કરવાની યોજના છે.
મેટ્રો સાથે રિજનલ રેપિડ ટ્રાન્ઝિટ સિસ્ટમ (RRTS)ના વિસ્તરણની પણ યોજના બનાવવામાં આવી છે. હાલના નેટવર્ક ઉપરાંત છ નવા RRTS કોરિડોર વિકસાવવા પર સહમતિની વાત કરવામાં આવી છે. RRTSનો ઉદ્દેશ દિલ્હી અને રાષ્ટ્રીય રાજધાની ક્ષેત્રના મુખ્ય શહેરો વચ્ચે ઝડપી અને સુવિધાજનક જાહેર પરિવહન ઉપલબ્ધ કરાવવાનો છે.
માસ્ટર પ્લાનમાં સરાય કાલે ખાં, આનંદ વિહાર અને કાશ્મીરી ગેટને મુખ્ય ટ્રાન્ઝિટ હબ તરીકે વિકસાવવાની યોજના છે. આ કેન્દ્રો પર મેટ્રો, RRTS અને અન્ય જાહેર પરિવહન સાધનો વચ્ચે વધુ સારી ઇન્ટરકનેક્ટિવિટી વિકસાવવાનું લક્ષ્ય છે.
દિલ્હીને શિક્ષણ, સંશોધન અને ટેક્નોલોજીના કેન્દ્ર તરીકે વિકસાવવા માટે નરેલામાં આશરે 138 હેક્ટર વિસ્તારમાં એજ્યુકેશન હબ વિકસાવવાની યોજના છે. અહીં યુનિવર્સિટીઓ, સંશોધન સંસ્થાઓ, સ્કિલ ડેવલપમેન્ટ સેન્ટરો અને સ્ટાર્ટઅપ સુવિધાઓને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે.
દિલ્હી માસ્ટર પ્લાન 2047માં આધુનિક ઔદ્યોગિક અને લોજિસ્ટિક્સ હબ વિકસાવવાનો પણ પ્રસ્તાવ છે. આ હબને હાઇવે, રેલવે અને મુખ્ય શહેરી માર્ગો સાથે જોડવામાં આવશે. વેરહાઉસિંગ, વિતરણ કેન્દ્રો અને માલ પરિવહન જેવી સુવિધાઓ વિકસાવવાની યોજના છે.
