દિલ્હી-એનસીઆરમાં વાયુ ગુણવત્તામાં થોડો સુધારો નોંધાયો છે, પરંતુ આ હોવા છતાં રાજધાની અને આસપાસના વિસ્તારોમાં ઝેરી ધુમ્મસનું જાડું પડ છવાયેલું છે. GRAP-4 (GRAP Stage-IV)ના કડક પ્રતિબંધો લાગુ થયા પછી પણ વાયુ પ્રદૂષણ ખતરનાક સ્તર પર જળવાઈ રહ્યું છે.
GRAP-4: દિલ્હી-એનસીઆર ફરી એકવાર ગંભીર વાયુ પ્રદૂષણની પકડમાં છે. ગ્રેડેડ રિસ્પોન્સ એક્શન પ્લાન (GRAP)ના સ્ટેજ-4ના કડક પ્રતિબંધો લાગુ થયા પછી પણ રાજધાની અને આસપાસના વિસ્તારોમાં હવાની ગુણવત્તા ખતરનાક સ્તર પર જળવાઈ રહી છે. જો કે, છેલ્લા 24 કલાકમાં એર ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ (AQI)માં થોડો સુધારો નોંધાયો છે, પરંતુ નિષ્ણાતોના મતે આ સુધારો અપૂરતો છે અને પરિસ્થિતિ હજી પણ ગંભીર છે.
સેન્ટ્રલ પોલ્યુશન કંટ્રોલ બોર્ડ (CPCB)ના તાજા આંકડાઓ અનુસાર, મંગળવારે સવારે દિલ્હીનો સરેરાશ AQI ‘ગંભીર’ શ્રેણીમાં નોંધાયો હતો. સોમવારે સાંજે 4 વાગ્યે જ્યાં AQI 427 સુધી પહોંચી ગયો હતો, ત્યાં મંગળવારે સવારે તેમાં થોડો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. તેમ છતાં દિલ્હીના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં AQI 300ની આસપાસ અથવા તેનાથી ઉપર જળવાઈ રહ્યો છે, જે સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ જ જોખમી માનવામાં આવે છે.
દિલ્હીના મુખ્ય વિસ્તારોમાં પ્રદૂષણની સ્થિતિ
રાજધાનીના ઘણા ભાગોમાં હવાની સ્થિતિ ખૂબ જ ખરાબ છે. રોહિણીમાં AQI 316, નરેલામાં 312, ITI શાહદરામાં 312, જહાંગીરપુરીમાં 310 અને દિલ્હી ટેક્નોલોજીકલ યુનિવર્સિટી (DTU) વિસ્તારમાં 301 નોંધાયો છે. આ બધા વિસ્તારો ગંભીર શ્રેણીમાં આવે છે. આ ઉપરાંત શ્રીનિવાસપુરી (294), સત્યાવતી કોલેજ (289), સોનિયા વિહાર (282), પૂસા (280) અને દિલ્હી યુનિવર્સિટી નોર્થ કેમ્પસ (277)માં પણ વાયુ ગુણવત્તા ‘ખૂબ ખરાબ’ થી ‘ગંભીર’ વચ્ચે રહી હતી. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આ સ્તરની હવામાં લાંબા સમય સુધી શ્વાસ લેવાથી ફેફસાં, હૃદય અને આંખો સંબંધિત રોગોનું જોખમ વધી શકે છે.
દિલ્હીની બાજુમાં આવેલા એનસીઆરના શહેરોમાં પણ પ્રદૂષણથી રાહત મળી નથી. નોઇડાના સેક્ટર-1માં AQI 288 અને સેક્ટર-125માં 255 નોંધાયો હતો, જ્યારે નોલેજ પાર્ક-5માં તે 241 રહ્યો હતો. ગાઝિયાબાદના સંજય નગરમાં AQI 230 અને લોનીમાં 202 નોંધાયો હતો, જે ‘ખરાબ’ શ્રેણીમાં આવે છે. આ આંકડાઓથી સ્પષ્ટ થાય છે કે સમગ્ર એનસીઆર વિસ્તાર પ્રદૂષણની ગંભીર સમસ્યાથી ઝઝૂમી રહ્યો છે.
હવાઈ ટ્રાફિક પર પણ અસર
ખરાબ વાયુ ગુણવત્તાની સાથે-સાથે ગાઢ ધુમ્મસ અને ઓછી દૃશ્યતાએ હવાઈ ટ્રાફિકને પણ અસર કરી છે. મંગળવારે ઇન્દિરા ગાંધી આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ પર ફ્લાઇટ સંચાલન ખોરવાઈ ગયું હતું. અહેવાલો અનુસાર, લગભગ 131 ફ્લાઇટ્સ રદ કરવી પડી હતી, જ્યારે લગભગ 400 ફ્લાઇટ્સ મોડીથી સંચાલિત થઈ હતી. આનાથી મુસાફરોને ભારે અસુવિધાનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.
GRAP-4 હેઠળ બાંધકામ કાર્યો પર પ્રતિબંધ, ડીઝલ જનરેટરના ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ, શાળાઓમાં ઓનલાઈન વર્ગો અને બિન-જરૂરી વાહનો પર પ્રતિબંધો જેવી કડક કાર્યવાહી લાગુ કરવામાં આવી છે. તેમ છતાં પ્રદૂષણમાં અપેક્ષિત ઘટાડો થયો નથી. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જ્યાં સુધી હવામાનમાં મોટો ફેરફાર, જેમ કે તીવ્ર પવન અથવા વરસાદ ન થાય, ત્યાં સુધી પ્રદૂષક કણો વાતાવરણમાં ફસાયેલા રહેશે.
