જો કોઈ વ્યક્તિ 30 વર્ષની ઉંમરે 60 વર્ષની ઉંમર સુધીમાં 5 કરોડ રૂપિયાનું નિવૃત્તિ ફંડ બનાવવા માંગે છે, તો તેની માટે શરૂઆતથી જ યોગ્ય રોકાણ યોજના બનાવવી જરૂરી છે. મોંઘવારીમાં વધારો અને લાંબા ગાળામાં ખર્ચ વધવાની શક્યતા વચ્ચે માત્ર બચત પૂરતી નથી. EPF, PPF અને NPS જેવી યોજનાઓમાં સંતુલિત રીતે રોકાણ કરવું ફંડ નિર્માણ માટે એક સંયોજિત અભિગમ માનવામાં આવે છે.
NPS હેઠળ રોકાણનો મહત્વપૂર્ણ હિસ્સો શેરબજારમાં ફાળવવામાં આવે છે, જેના કારણે તેમાં માર્કેટ જોખમ રહે છે. છેલ્લા 10 વર્ષ દરમિયાન આ યોજના હેઠળ વાર્ષિક રિટર્ન દર લગભગ 8 થી 12 ટકા વચ્ચે રહ્યો છે. NPSમાં ટેક્સ લાભ પણ ઉપલબ્ધ છે. સેક્શન 80C હેઠળ 1.5 લાખ રૂપિયા સુધી અને સેક્શન 80CCD(1B) હેઠળ વધારાના 50,000 રૂપિયા સુધીની છૂટ મળે છે, જે મળીને 2 લાખ રૂપિયા સુધીની ટેક્સ બચતની મંજૂરી આપે છે. આને 3E રોકાણ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે, જેમાં રોકાણ પર છૂટ, વૃદ્ધિ દરમિયાન ટેક્સમાંથી મુક્તિ અને ઉપાડ સમયે રાહતનો સમાવેશ થાય છે. જોકે, માર્કેટ જોખમને ધ્યાનમાં રાખીને તેને EPF અને PPF સાથે સંતુલિત કરવું જરૂરી છે.
EPF મુખ્યત્વે પગારધારી કર્મચારીઓ માટેની નિવૃત્તિ યોજના છે. હાલમાં તેમાં વાર્ષિક 8.25 ટકા રિટર્ન મળે છે. EPFમાં દર વર્ષે 1.5 લાખ રૂપિયા સુધી ટેક્સ છૂટ મળે છે અને પરિપક્વતા સમયે આખું ફંડ ટેક્સ મુક્ત હોય છે. જો કોઈ વ્યક્તિ 30 વર્ષની ઉંમરથી દર મહિને અંદાજે 27,000 રૂપિયા રોકાણ કરે, તો 60 વર્ષની ઉંમર સુધીમાં ફંડ લગભગ 5 કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચી શકે છે, જેમાં કુલ રોકાણ આશરે 97 લાખ રૂપિયા રહેશે. EPFમાં જોખમનું સ્તર ઓછું રહે છે અને ફંડ ધીમે ધીમે વધે છે.
PPF એક સરકાર દ્વારા સમર્થિત લાંબા ગાળાની બચત યોજના છે, જેમાં હાલમાં લગભગ 7.1 ટકા વાર્ષિક રિટર્ન મળે છે. તેમાં દર વર્ષની રોકાણ મર્યાદા 1.5 લાખ રૂપિયા છે અને તે સેક્શન 80C હેઠળ ટેક્સ લાભ આપે છે. PPF દ્વારા એકલા 5 કરોડ રૂપિયાનું ફંડ બનાવવું મુશ્કેલ હોઈ શકે છે, પરંતુ EPF અને NPS સાથે મળીને તે પોર્ટફોલિયોને વધુ સુરક્ષિત બનાવે છે અને જોખમ ઘટાડે છે.
જો 30 વર્ષની ઉંમરે મૂળ પગાર 50,000 રૂપિયા હોય અને EPF, NPS અને PPFમાં રોકાણ શરૂ કરવામાં આવે, તો સંયોજનથી ફંડ નિર્માણ શક્ય બને છે. EPFમાં કર્મચારીના 12 ટકા અને નોકરીદાતાના 3.67 ટકા યોગદાન સાથે દર મહિને અંદાજે 7,835 રૂપિયા જમા થાય છે. જો પગારમાં દર વર્ષે 5 ટકા વધારો થાય, તો 30 વર્ષમાં EPF ફંડ લગભગ 2 કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચી શકે છે. NPSમાં દર મહિને 10,000 રૂપિયા રોકાણ કરવાથી 8 ટકા વાર્ષિક રિટર્નના આધારે 30 વર્ષમાં આશરે 1.5 કરોડ રૂપિયા એકત્રિત થઈ શકે છે. PPFમાં દર મહિને 12,500 રૂપિયા રોકાણ કરવાથી 30 વર્ષમાં ફંડ લગભગ 1.5 કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચી શકે છે. આ રીતે કુલ માસિક રોકાણ અંદાજે 30,000 રૂપિયા થાય છે અને સંયુક્ત રીતે 5 કરોડ રૂપિયાનું નિવૃત્તિ ફંડ બનાવવું શક્ય બને છે.
એક જ યોજનામાં સંપૂર્ણ નિર્ભરતા રાખવી યોગ્ય નથી. નાણાકીય નિષ્ણાતો EPF, PPF અને NPSમાં માસિક રોકાણ દ્વારા પોર્ટફોલિયોનું જોખમ સંતુલિત રાખવાની ભલામણ કરે છે. આ અભિગમ દ્વારા ટેક્સ બચત, લાંબા ગાળામાં રિટર્ન અને જોખમ નિયંત્રણમાં સંતુલન પ્રાપ્ત થાય છે.
ફક્ત ભૂતકાળના રિટર્ન પર આધારિત યોજના બનાવવી પૂરતી નથી. નિષ્ણાતો અનુસાર ભવિષ્યમાં રિટર્ન સમાન રહેશે તેની ખાતરી નથી. તેથી રોકાણ પહેલા આવક, ખર્ચ, જોખમ સહનશક્તિ અને લક્ષ્યોને ધ્યાનમાં લેવું જરૂરી છે.
2026માં રોકાણ યોજના બનાવતી વખતે સંતુલિત પોર્ટફોલિયો જાળવવો જરૂરી છે, જેમાં EPFની સ્થિરતા, PPFની સુરક્ષા અને NPSની વૃદ્ધિનો સંયોજન લાંબા ગાળામાં અસરકારક બને છે.
