ઇથિયોપિયામાં ફાટેલા જ્વાળામુખીની રાખ તેજ પવનોથી ઉત્તર ભારત સુધી પહોંચી ગઈ, જેના કારણે દિલ્હીમાં પ્રદૂષણ અને સ્મોગ વધી ગયું. દૃશ્યતા ઘટવાને કારણે ફ્લાઇટ્સ રદ કરવી પડી અને DGCA એ એરલાઇન્સને પ્રભાવિત ઊંચાઈઓથી બચવાની સલાહ આપી.
New Delhi: આફ્રિકાના ઇથિયોપિયામાં હજારો વર્ષોથી નિષ્ક્રિય પડેલો હેયલી ગુબ્બી જ્વાળામુખી અચાનક ફાટ્યો છે. આ વિસ્ફોટે વૈજ્ઞાનિકોને ચોંકાવી દીધા કારણ કે ત્યારબાદ વાતાવરણમાં ભારે માત્રામાં રાખ ફેલાઈ ગઈ. આ રાખમાં સલ્ફર ડાયોક્સાઇડ, સૂક્ષ્મ કાચના કણો અને ખડકોના બારીક કણો શામેલ છે. વિસ્ફોટ પછી ઉઠેલી રાખ તેજ પવનો સાથે પૂર્વ દિશા તરફ આગળ વધતી ભારત સુધી પહોંચી ગઈ. નિષ્ણાતોના મતે, આ રાખ વાતાવરણના ઉપલા સ્તરોમાં 25,000 થી 45,000 ફૂટની ઊંચાઈ પર ફેલાઈ રહી છે.
ઉત્તર ભારતના ઘણા રાજ્યોમાં રાખની અસર
ઇથિયોપિયાથી આવેલું રાખનું આ વાદળ દિલ્હી, રાજસ્થાન, હરિયાણા, પંજાબ અને ઉત્તર પ્રદેશના કેટલાક ભાગો સુધી પહોંચી ગયું છે. રાખના કણોને કારણે હવાની પારદર્શિતા પ્રભાવિત થઈ છે અને આકાશ સામાન્ય કરતાં વધુ ધૂંધળું દેખાઈ રહ્યું છે. દિલ્હીમાં એર ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ ઘણા વિસ્તારોમાં 400 ને પાર પહોંચી ગયો છે, જેના કારણે પ્રદૂષણ ખતરનાક સ્તરે પહોંચી ગયું છે. આનંદ વિહાર, એઇમ્સ અને સફદરજંગની આસપાસ દૃશ્યતામાં ભારે ઘટાડો નોંધાઈ રહ્યો છે, જેના કારણે માર્ગ વાહનવ્યવહાર પર પણ અસર થઈ રહી છે.
દિલ્હી અને એનસીઆરમાં સ્મોગની જાડી ચાદર
રાખના ઝીણા કણોએ દિલ્હીમાં ફરીથી સ્મોગનો થર બનાવી દીધો છે. હવાની ગુણવત્તા અત્યંત ખરાબ થઈ ગઈ છે અને પ્રદૂષણનું સ્તર સતત વધી રહ્યું છે. હવામાં હાજર જ્વાળામુખીના કણો ફેફસાં સુધી સરળતાથી પહોંચી શકે છે, જેના કારણે શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, ગળામાં બળતરા અને આંખોમાં ખંજવાળ જેવી સમસ્યાઓ વધી રહી છે. નિષ્ણાતોએ સંવેદનશીલ લોકોને ઓછામાં ઓછું બહાર નીકળવા અને માસ્કનો ઉપયોગ કરવાની સલાહ આપી છે.
હવાઈ યાત્રા પર ભારે અસર
જ્વાળામુખીની રાખ હવાઈ યાત્રા માટે સૌથી મોટો ખતરો બને છે કારણ કે તે એરક્રાફ્ટના એન્જિનોને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. આ જ કારણોસર, આકાસા એર, ઇન્ડિગો અને ઘણી આંતરરાષ્ટ્રીય એરલાઇન્સે તેમની ફ્લાઇટ્સના માર્ગ બદલી નાખ્યા છે. ઘણી ફ્લાઇટ્સ રદ કરવામાં આવી છે જ્યારે કેટલીક ફ્લાઇટ્સને લાંબો રૂટ અપનાવવો પડ્યો છે. ઊંચાઈ પર ઓછી દૃશ્યતા અને એન્જિનમાં રાખ જવાનો ખતરો વધવાથી ઉડ્ડયન કંપનીઓ વધારાની સાવચેતી રાખી રહી છે.
DGCA ની એડવાઈઝરી
નાગરિક ઉડ્ડયન મહાનિર્દેશાલય (DGCA) એ તમામ એરલાઇન્સ અને એરપોર્ટ્સને એડવાઇઝરી જારી કરી છે. DGCA એ કહ્યું છે કે એરલાઇન્સે રાખથી પ્રભાવિત ઊંચાઈઓથી બચવું જોઈએ અને ફ્લાઇટ રૂટ સુરક્ષિત વિસ્તારોમાંથી જ નક્કી કરવા જોઈએ. એરપોર્ટ્સને રનવેની નિયમિત તપાસ કરવા અને જરૂર પડ્યે સંચાલન રોકવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે. DGCA એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ઊંચાઈ પરની ફ્લાઇટ્સમાં ખતરો વધેલો છે જ્યારે જમીન પર હવાની ગુણવત્તા પર મર્યાદિત અસર જોવા મળશે.
તેજ પવનો સાથે ભારત પહોંચેલી રાખનો થર
નિષ્ણાતોના મતે, જ્વાળામુખી વિસ્ફોટ પછી બનેલો રાખનો થર 100 થી 120 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે ઉત્તર ભારત તરફ આગળ વધ્યો છે. આ થર 15,000 થી 45,000 ફૂટની ઊંચાઈ પર ફરી રહ્યો છે. આ કારણોસર આકાશ સામાન્ય કરતાં વધુ ઘેરું અને ધૂંધળું દેખાશે. સૂર્યપ્રકાશમાં પણ ઘટાડો જોઈ શકાય છે કારણ કે રાખના કણો સૂર્યપ્રકાશને રોકે છે.
